11171

بررسي مطالعات اخير پيرامون استفاده از ردياب‌هاي نوين در ازدياد برداشت نفت

1400

دكتر روح الدين ميري

-

توليد نفت از مخازن نفتي به دلايل گوناگوني از قبيل پيچيدگي در ساختار زمين شناسي سازند، عدم دسترسي فيزيكي به بافت سازند و نيز وجود خطا در اندازه گيري روش‌هاي مرسوم، همواره با عدم قطعيت همراه بوده است. اين عدم قطعيت شامل درك ميزان ذخائر موجود در مخزن، چگونگي توزيع اشباع سيالات مخزن و نيز خواص سنگ و سيال مخزن مي‌باشد. شناخت و درك پيچيدگي‌هاي يك مخزن، بخشي حياتي از فرايند توسعه آن مي‌باشد بطوريكه توصيف هر چه بهتر مخزن موجب افزايش درصد بازيافت نفت، كاهش هزينه‌هاي حفاري و نيز افزايش راندمان در روش‌هاي ازدياد برداشت خواهد گشت. يكي از روشهاي مرسوم در جمع اوري اطلاعات توصيفي مخازن، تست ردياب مي‌باشد، در اين روش با آغشته كردن سيال تزريقي به مخزن توسط ماده ردياب، سعي مي‌شود اطلاعات مفيدي از مسير و جهت جريان سيال، ناهمگوني رخساره‌ها، اتصال بين چاه‌ها و اشباع نفت باقي‌مانده كسب شود. اين اطلاعات بر حسب نوع ردياب، متد تزريق و نيز روش‌هاي آناليز نتايج، بسيار متنوع مي‌باشند. تعيين ميزان اشباع نفت باقي‌مانده يك پارامتر مهم براي ارزيابي كارايي و پتانسيل روش‌هاي ازديادبرداشت نفت است. آناليز مغزه و نمودارگيري از چاه ساده‌ترين و رايج‌ترين روش‌هايي هستند كه براي تخمين اشباع نفت باقي‌مانده استفاده مي‌شوند اما نتايج اين دو روش محدود به حجم كوچكي از سنگ نزديك دهانه چاه است و نمي‌توان اشباع بدست آمده را نماينده كل مخزن دانست. تست ردياب شيميايي تك چاهي در چندين دهه اخير مورد استفاده قرار گرفته است و امكان تخمين اشباع نفت باقي‌مانده در فاصله 20 تا 30 متري از چاه را فراهم مي‌كند و بعنوان روش قابل اعتمادتري براي اندازه‌گيري اشباع نفت باقي‌مانده است. تست ردياب تك چاهي با تزريق يك ردياب فعال حل شده در آب نمك به لايه هاي سازند شروع مي شود. پس از چند روز چاه بسته مي شود تا ردياب اوليه تا حدي طي هيدروليز يك ردياب غيرفعال توليد مي¬كند. ردياب غيرفعال فقط محلول در آب است، همچنين به عنوان يك ردياب آب ايده آل از آن ياد مي شود زيرا با آب حركت مي كند. هنگامي كه توليد مجدد شروع مي شود، ردياب اوليه و ثانويه هر دو به سمت چاه حركت مي كنند. از آنجايي كه ردياب ثانويه با آب حركت مي كند و ردياب اوليه مقداري از زمان خود را در نفت بي حركت مي گذراند (نفت باقي مانده)، ردياب اوليه نسبت به ردياب ثانويه به تاخير مي افتد و از تاخير زماني ردياب اوليه در مقابل ردياب ثانويه براي تخمين اشباع نفت در منطقه نزديك چاه استفاده مي شود. اكثر عمليات‌هاي گزارش شده تست ردياب تك چاهي از اتيل استات (EtAc) به عنوان ردياب واكنش دهنده و علاوه بر آن از نرمال پروپيل الكل (NPA) و ايزوپروپيل الكل (IPA) به عنوان ردياب پوشش و ردياب تعادل جرم استفاده مي كنند. اتيل استات ماده اي بسيار قابل اشتعال و فرار است و به خاطر محدوديت در تشخيص اين ماده (در محدوده ppm) نياز به تزريق مقادير بسيار زياد (در حد چندين بشكه) داريم. همچنين استفاده از آن چندين خطر فني و عدم قطعيت را به همراه دارد. جربه چالش هاي استفاده از ردياب هاي مرسوم، منجر به توليد خانواده جديدي از ردياب هاي نوين شدند. ردياب‌هاي جديد قابل اشتعال نيستند و به خاطر قدرت تشخيص بالا، در حجم و غلظت بسيار كمتر استفاده مي شوند. در اين پروژه سعي بر اين است تا آخرين پيشرفت‌ها و دستاوردها در خصوص استفاده از ردياب‌هاي نوين مورد مطالعه و بررسي قرار گيرد تا نقاط چالش، فرصت‌هاي پيش‌رو و جهت‌گيري‌هاي علمي در خصوص آينده استفاده از اين مواد تببين شود.

10/9/2022 12:00:00 AM

76175

1401/07/23

Review of Recent Studies on the Use of Novel Tracers in Enhanced Oil Recovery (EOR)

مخازن نفتي , ازديادبرداشت نفت , اشباع نفت باقي مانده , بازيافت نفت , ردياب هاي نوين

Novel Tracers , Enhanced Oil Recovery(EOR) , Oil Recovery , Residual Oil Saturation , Petroleum Reservoirs