12531

مرور تحقيقات اخير در زمينه ي برنامه ريزي جامع فرآيند ذخيره سازي گاز در مخازن زير زميني

1401

دكتر مهدي عصاره

در اين سمينار، تحقيقات اخير در زمينه فرآيند ذخيره سازي گاز در مخازن زير¬زميني مورد بررسي قرار مي¬گيرد. گاز به عنوان كالاي مصرفي در صنايع پايين دستي و كالاي واسطه اي جهت تامين خوراك صنايع پتروشيمي در صنايع بالا دستي، اهميت دارد. با توجه به تغييرات فصلي تقاضاي گاز، مديريت عرضه¬ي آن در بازار اهميت دارد. زيرا در صورت ايجاد عدم تعادل در بازار و كمبود عرضه¬ي گاز در زمان افزايش تقاضا، با افزايش قيمت و مشكلاتي در صنايع بالا دستي و پايين دستي مواجه خواهيم بود. در صنايع پايين دستي در زمان كمبود عرضه، با كاهش رفاه اجتماعي مواجه مي¬شويم. با توجه به اين كه گاز در صنايع بالا دستي، كالاي واسطه¬اي بوده و خوراك صنايع پتروشيمي است، كمبود عرضه¬ي آن بر توليد اين صنايع، تاثير مستقيم دارد. گاز به عنوان خوراك صنايع بالا دستي، جهت توليد متانول و اوره آمونياك و ساير كالاها مورد استفاده قرار مي-گيرد. با توجه به اهميت مديريت عرضه¬ي گاز، ذخيره سازي آن، مورد توجه است. ذخيره سازي گاز به دو صورت ذخيره سازي در مخازن روي سطح زمين و مخازن زير¬زميني، انجام مي¬شود. با توجه به باصرفه بودن مخازن زير زميني، در اين سمينار به بررسي مخازن زير¬زميني ذخيره گاز مي¬پردازيم. مخازن زير¬زميني ذخيره سازي گاز به سه دسته تقسيم مي¬شوند: مخازن تخليه شده نفت وگاز، سفره هاي آب زيرزميني، و غارهاي نمكي. بهترين مخازن جهت ذخيره سازي گاز، مخازن نفت وگاز تخليه شده هستند و بيشترين سهم را در پروژه هاي ذخيره سازي در دنيا دارند (بيش از 85%). غارهاي نمكي جهت ذخيره سازي كوتاه مدت گاز مورد توجه اند (حدود 5%). سفره هاي آب زيرزميني هزينه بر ترين مخازن جهت ذخيره سازي هستند اما به علت دسترسي آسان، كاربرد دارند. در بررسي ذخيره سازي گاز در مخازن زير¬زميني، ابتدا شرايط مخزن از جمله محل قرار¬گيري آن مخزن، شرايط زمين¬شناسي موجود در محل قرارگيري آن مخزن، امكان ذخيره¬سازي گاز در آن مخزن از نظر فني مورد بررسي قرار گرفته و دوره¬هاي تزريق و برداشت از مخزن و تعداد چاه¬هاي لازم جهت توليد گاز يا تزريق آن به مخزن، برآورد مي¬گردد. همچنين احتمال تغييراتي كه ممكن است در طول دوره¬ي ذخيره سازي در گاز طبيعي، رخ دهد، مورد بررسي قرار مي¬گيرد. براي مديريت عرضه گاز در سطح كلان، ابتدا مخازن زير¬زميني موجود به صورت جداگانه بررسي مي¬گردند و سپس با توجه به ظرفيت ذخيره¬سازي مخازن، به عنوان يك شبكه¬ي تامين كننده¬ي عرضه¬ي گاز، در سطح كلان به هم متصل مي¬شوند. در اين صورت با توجه به برآورد تقاضاي گاز در فصول مختلف، ميزان گاز توليدي از شبكه¬ي عرضه¬ي گاز، برآورد مي¬گردد و برنامه ريزي مورد نياز جهت دوره¬هاي تزريق و برداشت و تعداد چاه¬ها و فشار نهايي مخزن پس از برداشت گاز، جهت توليد بهينه و حفظ قابليت تحويل مخزن، انجام مي¬گردد. در بررسي عوامل تاثير گذار ، هر دوجنبه¬ي فني و اقتصادي مورد توجه قرار گرفته است. در پروژه هاي ذخيره سازي با يك ديدگاه سرمايه گذاري، پروژه مورد بررسي قرار گرفته و فرصت هاي اقتصادي كوتاه مدت و بلندمدت جهت استفاده از تمامي فرصت هاي سودآوري، مورد توجه قرار گرفته است. از طرفي با توجه به اين كه هر مخزن ذخيره سازي زير زميني گاز، مشخصات و شرايط منحصر بفرد خود را دارد، همه ي عوامل تاثير گذار بر ذخيره سازي از ديد فني مهندسي مورد بررسي قرار گرفته است. عوامل مهم و تاثير گذار با بررسي مطالعات موردي انجام شده در زمينه ي ذخيره سازي زير زميني گاز، مورد بررسي قرار گرفته اند. از جمله اين عوامل مي توان به مانيتورينگ و شبيه سازي، بهينه سازي، بررسي موجودي مخزن، نشتي، عوامل ژئومكانيكي تاثير گذار بر مخزن، بررسي وجود گسل در مخزن و بررسي سناريوهاي تزريق و توليد و ساير عوامل ، مورد بررسي قرار گرفته است.

9/27/2023 12:00:00 AM

80438

1402/07/30

recent studies about comprehensive planning of Underground Gas Storage

برنامه ريزي جامع دخيره سازي گاز زير زميني , ذخيره سازي گاز در مخازن زير زميني

comprehensive planning of underground gas storage