17020

بررسي علل بروز جمع شدگي و خزش در بتن هاي خاص و ارائه راهكارهاي مناسب جهت جلوگيري از آن

1405

دكتر مصطفي خانزادي

خزش خاصيتي از بتن ميباشد كه به علت آن، بتن به تغيير شكل خود در اثر بارهاي دراز مدت تحت تنش ثابتي كه درمحدوده قابل قبول الاستيك مي باشد، ادامه ميدهد. با افزايش زمان بارگذاري، مقدار اين تغيير شكل غيرالاستيك نيز افزايش يافته و مقدار كل آن ممكن است چند برابر تغيير شكلهاي كوتاه مدت الاستيك باشد. اما با گذشت زمان سرعت افرايش تغيير شكل، كاهش يافته و منحني افزايش داراي مجانب خواهد بود. تحت شرايط معمولي بارگذاري، تغيير شكل نسبي لحظهاي ثبت شده به سرعت اعمال بار بستگي دارد و لذا نه تنها شامل تغيير شكل نسبي الاستيك، بلكه شامل قدري خزش نيز مي باشد. تفاوت قائل شدن دقيق بين تغيير شكل نسبي الاستيك فوري و خزش اوليه مشكل است اما اين امر از لحاظ عملي حائز اهميت نميباشد، زيرا كل تغيير شكل نسبي ناشي از اعمال بار است كه اهميت دارد. از آنجا كه مدول الاستيسيته بتن با عمر آن افزايش مييابد، تغيير شكل الاستيك به تدريج كم مي شود و خزش را بايد به صورت يك تغيير شكل نسبي اضافه بر تغيير شكل نسبي الاستيك در زماني كه خزش تعيين ميگردد در نظرگرفت]1[.همراهي خزش با جمع شدگي ) چون هر دو به طور همزمان رخ ميدهند و اثر خالص آنها يكي است( باعث افزايش بيشتر تغيير شكل دراز مدت مي شود. تغيير شكل نسبي الاستيك واقعي، در اثر زمان كاهش مي يابد، چون مدول الاستيسيته،كه تابعي از مقاومت بتن ميباشد، به مرور زمان افزايش مي يابد]2[.كرنش ناشي از خزش از كسر نمودن كرنشهاي مربوط به كرنش آني اوليه، جمع شدگي و كرنش گرمايي، از كرنش كل اندازه گيري شده بدست مي آيد. خزش معمولا به صورت تغييرات كرنش تحت شرايط ثابت رطوبت نسبي و دما بيان مي شود.بدليل آنكه مرز مشخصي براي تشخيص كرنش آني (كشسان و نا كشسان) از كرنش ناشي از خزش وجود ندارد و همچنين به دليل افزايش ضريب كشسان بتن نسبت به زمان، و درنتيجه كاهش كرنش الاستيك نسبت به عمر بتن، در عمل كرنش آني وكرنش ناشي از خزش به صورت توام محاسبه ميشود. خزش دو مولفه زير را شامل مي شود:1) خزش پايه تحت شرايط عدم وجود انتقال رطوبت از محيط به بتن و يا بالعكس، از بتن به محيط بوجود مي آيد]3[. خزش نمونه بتني كه در آب نگهداري مي شود به شرط قابل صرفه نظر بودن اتساع نمونه در مقايسه با خزش ايجاد شده در آن به عنوان خزش پايه شناخته مي شود]4[. 2)خزش خشك شدگي كه بر اثر وجود جمعشدگي اتفاق مي ا فتد]5[. راهكارهاي زير در جلوگيري از جمع‌شدگي بتن تاثيرگذار هستند: • پوشاندن سطح بتن با كمك ورقه‌هاي پلي‌اتيلن براي جلوگيري از خروج آب از سطح دال •ويبره كردن بتن قبل از استفاده از آن براي جلوگيري از جمع‌شدگي پلاستيك •به‌كارگيري پودر آلومينيوم براي كاهش خزش پلاستيك در بتن •استفاده از سيمان‌هاي انبساطي براي كنترل و كاهش جمع‌شدگي پلاستيك ]6[.

5/5/2026 12:00:00 AM

90218

1405/02/19