10548

10548

مدل تقاضاي سفر وسايل نقليه شخصي با احداث خطوط ويژه خودروهاي پرسرنشين در بزرگراههاي شهري بر مبناي روش ترجيحات بيان شده

كارشناسي ارشد

عمران - برنامه ريزي حمل و نقل

ارديبهشت ماه 1391

ارديبهشت ماه 1391

دكتر شهريار افندي زاده

با توجه به مزاياي مختلف خطوط ويژه خودروهاي پرسرنشين، پياده سازي اين خطوط در سالهاي اخير مورد توجه مسئولان شهري تهران قرار گرفته است. براي عملكرد مناسب اين خطوط لازم است كه قبل از پياده سازي، برآوردي از تقاضاي آنها در دست باشد. با توجه به اينكه اين سياست تاكنون در شهر تهران سابقه نداشته است، براي مدلسازي آن از روش ترجيحات بيان شده استفاده شده است. در روش ترجيحات بيان شده، وضعيتهاي مختلف فرضي به پاسخ دهندگان نشان داده شده و از آنها خواسته مي شود كه بگويند در صورت وقوع چنان وضعيتي چه چيز را ترجيح مي دهند. نوع خاصي از روشهاي ترجيحات بيان شده، روش انتخاب بيان شده است كه در آن پاسخ دهندگان، در هر يك از سناريوهاي فرضي يكي از گزينه ها را انتخاب مي كنند. براي طراحي پرسشنامه هاي انتخاب بيان شده، از دو روش طراحي متعامد و طراحي بهينه (يا كارا) استفاده مي شود. در اين پژوهش، طراحي پرسشنامه ترجيحات بيان شده به روش طراحي بهينه مورد استفاده قرار گرفته و قبل از آن براي به دست آوردن تخمين اوليه اي از پارامترها از پرسشنامه هاي متعامد استفاده شده است. با استفاده از پرسشنامه هاي طرح شده، مجموعاً از 113 نفر از شهروندان تهراني پرسشگري صورت گرفته و از انتخابهاي آنها براي مدلسازي استفاده شده است. نتايج به دست آمده با مدل لوجيت چندگانه تحليل شده و مدلي براي تقاضاي خطوط ويژه پرسرنشين در بزرگراههاي شهري تهران ساخته شده است. نتايج به دست آمده نشان مي دهد كه عوامل مختلفي از جمله ويژگيهاي سفر و ويژگيهاي اقتصادي- اجتماعي افراد بر انتخاب خودروي پرسرنشين تأثيرگذار هستند. زمان سفر خودروي پرسرنشين، زمان سفر خودروي كم سرنشين، جنس فرد و مالكيت خودرو به ترتيب مهمترين مشخصات موثر بر احتمال انتخاب خودروي پرسرنشين هستند. از ديگر ويژگيهاي اقتصادي- اجتماعي مؤثر مي توان به سن و تحصيلات فرد اشاره كرد. نتيجه ديگر اين پژوهش، ساخت منحني انحراف تقاضا براي برآورد انحراف تقاضا فقط بر حسب زمان سفر دو شيوه بوده است. واژه‌هاي كليدي: خط ويژه خودروهاي پرسرنشين، ترجيحات بيان شده، انتخاب بيان شده، مدل انتخاب گسسته، همپيمايي