10795

10795

طراحي عرصه عمومي بافت فرسوده شهري با بهره گيري از الگوي تركيبي مشاركتي (نمونه موردي: محله سنگلج شهر تهران)

كارشناسي ارشد

معماري - طراحي شهري

اسفندماه 1390

اسفندماه 1390

دكترمصطفي عباس زادگان

دكترنويد سعيدي رضواني

پژوهش حاضر، طراحي عرصه عمومي بافت فرسوده شهري را با نمونه¬ي موردي محله سنگلج، بر اساس الگوي تركيبي مشاركتي تبيين مي¬نمايد. در اين راستا نخست به شرح مفاهيم كليدي عرصه عمومي، بافت فرسوده و مشاركت به همراه الگوي تركيبي مشاركتي پرداخته مي¬شود. براي دستيابي به الگوي تركيبي مشاركتي، مفاهيمي كه آميختگي آن¬ها با هم مي¬تواند الگوي مورد نظر را تبيين كند، دسته¬بندي شده و از تركيب انواع مدل¬ها با سطوح مختلف، روش¬ها و نيز ابزارهاي مشاركت، الگوي تركيبي به دست مي¬آيد. در نهايت شرايط و دسته¬بندي¬هاي عرصه عمومي و نيز خصوصيات بافت فرسوده، در كنار اين الگوي تركيبي مشاركتي، در قالب جدول نهايي كار ارائه مي¬گردد. اين جدول مي¬تواند راهنمايي باشد جهت بهره¬گيري از رويكرد مشاركتي منظم و طبقه¬بندي شده كه در طراحي عرصه عمومي بافت فرسوده، مؤثر است. همانطور كه اشاره شد، محله¬ي سنگلج به عنوان نمونه¬ي موردي مطالعه انتخاب گرديد. لذا پس از ارائه¬ي مباني نظري و تبيين الگوي مشاركتي مناسب، مطالعات مربوط به اين محله بر اساس ابعاد گوناگون انجام شده و شرايط عرصه عمومي اين محله به عنوان بافتي فرسوده مشخص مي¬گردد. محله¬ي سنگلج به عنوان بافت فرسوده¬ي داراي ميراث، داراي عرصه¬هاي با اهميتي است كه با طراحي مشاركتي مي¬توان كيفيت آن¬ها را ارتقاء بخشيد. با توجه به شرايط محله، از بين سطوح مشاركت كه منتج از مدل¬هاي مشاركتي است، سطح مشاركت محدود انتخاب شده و با توجه به ويژگي¬هاي انواع روش¬ها و خصوصيات محله سنگلج و نيز شرايط پژوهش كه در متن به تفصيل ذكر مي¬گردد، روش گروه¬هاي هدف درنظر گرفته شده است. سپس گروه¬هاي گوناگون در سنين و با جنسيت مختلف به كمك نهادهاي فرهنگي محله، تشكيل شده و ابزارهايي مانند نقاشي، عكس، ردپاي گوليور و... جهت انجام كار مشاركتي در اين گروه¬ها به كار گرفته مي¬شود. نتايج حاصل از ايده¬هاي مطرح شده از جانب ساكنين در غالب نقشه¬هاي شناخت، تحليل، اهداف و در نهايت ارائه¬ي سياست و تعريف پروژه¬هاي متعدد در محله ارائه مي¬گردد. پس از تبيين دستورالعمل¬هايي براي پروژه¬ها، دو پروژه كه بيش از باقي پروژه¬ها در گروه¬ها مطرح گرديد، انتخاب شده و با جزئيات بيشتر، مورد طراحي قرار مي¬گيرد. اين طرح¬ها با الگويي تعريف شده و نتيجه¬ي مشاركت منسجم ساكنين محله خواهد بود كه سبب هر چه بهتر شدن فضاي محله¬ي سنگلج، به كمك ساكنين و مطابق با خواست مردم است. واژگان كليدي: عرصه عمومي، بافت فرسوده، الگوي تركيبي مشاركتي