10986

10986

توسعه روش تحليل پوششي داده ¬ها با ورودي/خروجي ¬هاي چند دسته¬ اي

دكترا

صنايع

بهمن 1391

بهمن 1391

آقاي دكتر عليرضا معيني

آقاي دكتر احمد ماكوئي

چكيده تحليل پوششي داده¬ها به عنوان يك روش ناپارامتري براي اندازه¬گيري كارايي واحدهاي تصميم¬گيري بطور گسترده مورد استفاده قرار گرفته است. در دنياي واقعي، تعداد شاخصهايي كه سازمانها بر اساس آنها مورد ارزيابي قرار مي¬گيرد بسيار زياد هستند. همچنين نحوه استفاده از آنها براي بدست آوردن كارايي يكپارچه بسيار امر مهمي مي¬باشد. مدلهاي مرسوم تحليل پوششي داده¬ها در مواقعي كه با حجم وسيعي از وروديها و خروجيها مواجه هستيم دچار مشكل خواهند شد. از طرف ديگر حذف هر كدام از وروديها و يا خروجيها باعث از دست رفتن دقت مدل يا نتايح شده و روي نتايج كارايي تاثيرگذار مي¬باشد. در اين پايان¬نامه، به منظور رفع اين مشكل سه رويكرد مختلف ارائه شده است. 1) در ساده¬ترين حالت دو دسته ورودي براي ارزيابي واحدها تعريف مي¬شوند. براي اين منظور از تئوري بازيها و به خصوص بازي چانه¬زني به عنوان يك بازي با همكاري براي رفع اين مشكل استفاده مي¬شود. 2) در دنياي واقعي، سازمانها معمولاً ساختار پيچيده شبكه¬اي دارند. يكي از معروفترين اين ساختارها، ساختار شبكه¬اي دو مرحله¬اي مي¬باشد. در اين ساختار دو مرحله وجود دارد و هر مرحله از يك سري ورودي براي توليد خروجيهاي متناظرش استفاده مي¬كند. در اين پايان نامه ساختار شبكه¬اي دو مرحله¬اي به عنوان روشي براي دسته¬بندي ورودي¬ها/خروجي¬ها با رويكرد تئوري بازيها كه تركيبي از بازي چانه زني و بازي پيشرو- پيرو است، مورد استفاده قرار گرفته است. 3) در آخرين رويكرد، يك برنامه ريزي چند هدفه براي ارزيابي عملكرد واحدها بدون محدوديتهاي رايج مدلهاي تحليل پوششي داده¬ها ارائه شده است. در اولين گام، اهداف بر اساس شاخصهاي مختلف دسته بندي مي¬شوند و سپس دسته¬هاي مختلف به عنوان يك تابع هدف در مدل ظاهر مي¬شوند. در اين مدل از ارزش شاپلي به منظور محاسبه اهميت هر كدام از اين دسته-شاخصها استفاده شده است. رويكرد ارائه شده بدون در نظر گرفتن تعداد وروديها/خروجيها امكان تمايز بيشتر بين واحدهاي تصميم گيري را مي¬دهد. علاوه بر آن دسته¬هاي شاخصها مي¬توانند با همديگر مقايسه شوند. مدلهاي فوق بر اساس دو مفهوم بازده به مقياس ثابت و متغير گسترش داده شده¬اند. دو مطالعه موردي ارزيابي عملكرد نيروگاهها و ارزيابي عملكرد درمانگاههاي تحت پوشش دانشگاه علوم پزشكي تهران براي نشان دادن توانايي مدلهاي پيشنهاد شده، ارائه شده است. كلمات كليدي: تحليل پوششي داده¬ها، تئوري بازي، بازي چانه¬زني، برنامه¬ريزي چند هدفه، ارزش شاپلي، ورودي/خروجي چند دسته¬اي، كارايي، ارزيابي عملكرد، ساختار شبكه¬اي دو مرحله¬اي.