11869

11869

طراحي مسكن روستايي پايدار با رويكرد معماري اقليمي (طرح يك مجموعه مسكوني در روستاي آق اِولَر، شهرستان تالش)

كارشناسي ارشد

معماري - پايداري

شهريور ماه 1391

شهريور ماه 1391

دكتر مصطفي نورالدين

دكتر مهران علي الحسابي

چكيده روستا، اين مأمن نخستين تجارب يكپارچگي تاريخ حيات بشري، محيطي است كه زندگي در آن جريان دارد و جريان زندگي، در تعادل بين انسان و طبيعت در حال گذار است. سادگي روابط افراد جامعه روستايي از يك سو و تلاش همگاني آنان در عرصه توليد از سوي ديگر، موجب ايجاد تفاوتهايي ميان زندگي و به تبع آن كالبد روستاها با شهرها شده است. روستاهاي سرزمين ما نه براي تبديل شدن به شهر (بر اثر افزايش جمعيت)، كه به عنوان محلي براي توليد و مكاني براي پشتيباني از شهر و مكمل آن در عرصه ها و ابعاد مختلف ايجاد شده اند. معماري روستايي ايران به لحاظ ماهيت كاركردي و پاسخگويي به نيازهاي انساني فعاليت هاي مردمي، عناصر توليدي و محيط زيست، مجموعه اي همگن و متشكل با هويت كالبدي خاص را تشكيل مي دهد كه تجلّي گاه ارتباطات و كاركردها و نقش چند عملكردي فضاها است. طرح، تكنولوژي و شيوه ساخت مسكن روستايي، ابعاد، تناسبات، مقياس و انطباق با شرايط درون و بيرون واحد مسكوني همه و همه از ميزان تأثير و تقويت روابط انساني با امكانات و شرايط محيط طبيعي و الزاماتي حكايت دارد كه بصورت تجربي و در طول زمان به صورت اصول، معيارها و كميت هايي در ساختار فضايي مسكن بروز يافته است. از مهمترين ويژگيهاي معماري روستايي توجه به طراحي منطبق با نيازهاي فطري مردم و محيط و فعاليت هاي روزمره آنان مانند نوع فضاهاي معيشت مردم است. مصداق هاي معماري از همنشيني فضاهاي زيستي و معيشتي در اين نوع مسكن عمق توجه نسبت به زندگي مردم و نيازهاي آنهاست كه فضاي كالبدي را با داستان زندگي مردم هماهنگ و آن را ايجاد نموده است. مقياس روستا، مشاركت واقعي را در دستور كار قرار ميدهد و بازخواني سازمان فضايي و كالبدي روستا جز از طريق اين مشاركت ميسر نخواهد شد. استفاده از دانش بومي، بازآموزي و معاصرسازي اين دانش، استفاده از مصالح بوم آور و بازتوليد و معاصرسازي آنها، بسيج نيروهاي خفته روستايي و آموزش آنان براي كاربست مجدد دانش بومي در زمينة بازتوليد سازمان فضايي و كالبدي روستا، شرط لازم براي تدوين مباني طراحي روستايي است. توجه به روستا و مسكن روستايي و معماري نشات گرفته از فطرت انساني آن و فضاي طبيعي و بستري كه در آن شكل گرفته، امروزه نيز مي تواند راهگشا و راهنماي معماران در طرح مسكن روستايي باشد. اين نوشتار به الگوهاي مسكن روستايي موجود در شهرستان و عوامل تأثيرگذار در تحول آنها و راهكارهاي تدوين الگوي بهينه مسكن با توجه به نيازهاي جديد امروزي و ويژگي هاي طبيعي و اقليمي در روستاي آق اِولَر مي پردازد. روش تحقيق توصيفي- پيمايشي بوده و از طريق مطالعه كتابخانه اي و اسنادي مباني نظري لازم اتخاذ و اطلاعات تكميلي از طريق مصاحبه و پرسشنامه و مشاهدات ميداني كامل شده است. واژگان كليدي: طراحي روستايي، معماري اقليمي، پايداري، مسكن، روستاي آق اِولَر