12289

12289

مدلسازي ريسك نسبي تصادفات موتورسيكلت‌

كارشناسي ارشد

عمران - مهندسي برنامه‌ريزي حمل‌ونقل

آذرماه1392

آذرماه1392

دكتر علي توكلي كاشاني

چكيده موتورسيكلت در كشورهاي در حال توسعه از جمله ايران داراي كاربرد فراواني است. از طرفي پايداري كم و عدم وجود حفاظ براي سرنشينان سبب افزايش شدت و ريسك تصادفات موتورسيكلت شده است. مطابق گزارشات پزشكي قانوني و پليس هر ساله بيش از 25 درصد متوفيان تصادفات در ايران مربوط به سرنشينان موتورسيكلت است. هدف از اين كار تحقيقاتي بررسي عوامل اصلي موثر بر افزايش ريسك تصادفات اين گروه از كاربران مي‌باشد. روش مطالعه بر پايه مفهوم مواجهه شبه‌القايي و مدل‌هاي رگرسيون لجستيك مي‌باشد. در اين روش احتمال مقصر بودن موتورسوار به عنوان معياري جهت بررسي ريسك تصادف مورد استفاده قرار گرفته و در مدل نهايي احتمال مقصر بودن موتورسوار بر اساس تابعي از متغيرهاي مورد بررسي و تعاملات بين آن‌ها محاسبه مي‌شود. جامعه آماري شامل كليه تصادفات موتورسيكلت از ابتداي فروردين 1388 تا انتهاي شهريور 1391 بوده و تعداد 94073 موتورسوار جهت مدلسازي نهايي انتخاب شده است. نتايج نشان مي‌دهد عواملي مانند گواهينامه، كلاه ايمني، روشنايي، نوع منطقه، هندسه محل، نوع راه، نوع كنترل، سرنشين، نحوه برخورد و سن موتورسوار اثر معناداري بر ريسك مقصر بودن موتورسواران دارد. همچنين مطابق نتايج، مقايسه اثر متغيرها بر گروه‌هاي مختلف سني موتورسواران نشان مي‌دهد، كهنسالان در اغلب شرايط ريسك بالايي جهت درگيري در تصادف داشته، ولي نوجوانان و جوانان بيشتر تحت تأثير محيط بوده و ريسك آن‌ها اغلب در تعامل با ساير متغيرها مانند نحوه برخورد، نوع راه، سرنشين و هندسه محل افزايش مي‌يابد. همچنين با توجه به اينكه درصد موتورسواران كهنسال، حاضر در شبكه راه كمتر از سايرين مي‌باشد، لذا اگرچه كهنسالان ريسك بالايي جهت درگيري در تصادف دارند اما تعداد تصادفات آن‌ها به نسبت سايرين كمتر بوده و اغلب تصادفات موتورسيكلت مربوط به جوانان و نوجوانان مي‌باشد. در نهايت اقداماتي نظير محدوديت دسترسي موتورسواران به راه‌هاي برون‌شهري و بزرگراه‌ها و توجه بيشتر به اين تصادفات، نظارت بيشتر بر معاينه فني سيستم روشنايي موتورسيكلت، آموزش عملي به موتورسواران در زمينه افزايش مهارت و آموزش در زمينه آگاهي از خطرات موتورسيكلت جهت كاهش ريسك تصادفات موتورسيكلت پيشنهاد مي‌شود. واژه‌هاي كليدي:موتورسيكلت، مواجهه شبه‌القايي، رگرسيون لجستيك، اثرات تعاملي