12522

12522

ارزيابي مقايسه¬اي عملكرد بنادر حوزه خليج فارس با استفاده از روش تحليل پوششي داده¬ ها(DEA)

كارشناسي ارشد

عمران - حمل و نقل

ارديبهشت 1392

ارديبهشت 1392

دكترشيخ¬الاسلامي

چكيده حمل¬و¬نقل دريايي يكي از مدهاي بسيار مهم و يكي از معيارهاي سنجش توسعه¬يافتگي كشورهاي دنيا مي¬باشد، كه در كشور ما به اين مقوله آن طور كه بايد پرداخته نشده است. امروزه در بسياري از كشورهاي توسعه يافته، هزينه و وقت زيادي صرف افزايش كارايي بنادر و كاهش هزينه عملكردي آنها مي¬گردد. با گسترش روز افزون حمل¬و¬نقل دريايي به ويژه توسعه حمل¬و¬نقل كانتينري نياز به توسعه پايانه¬هاي كانتينري، تداركات كانتينري و همچنين تجهيزات تكنولوژيك و مهم¬تر از همه مديريت صحيح و كارآمد افزايش يافته و به رقابت بين بندرگاه¬هاي مختلف منجر شده است. در اين تحقيق به ارزيابي مقايسه¬اي عملكرد بنادر و روش¬هاي تحليل كارايي آن پرداخته شده است. در ابتدا به تعريف مفهوم كارايي پرداخته شده و در ادامه انواع مدلهاي تحليل كارايي بحث شده است. از جمله مهمترين و پركاربردترين روش¬هاي تحليل كارايي به صورت ناپارامتري، روش تحليل پوششي داده¬ها مي¬باشد كه در اين تحقيق بطور مفصل به آن پرداخته مي¬شود. در اين تحقيق با استفاده از روش تحليل پوششي داده¬ها و با ارائه شاخص¬هاي گوناگون در اين زمينه مدلهايي براي سنجش عملكرد بنادر حوزه خليج فارس و همچنين بنادر شمالي كشور ارائه شده است كه با واقعيت موجود در اين زمينه بيشترين سازگاري را داشته باشد. بر اين اساس عملكرد 21 بندر حوزه خليج فارس و همچنين 3 بندر شمال كشور بر اساس انواع مدل¬هاي تحليل پوششي داده¬ها مورد ارزيابي مقايسه¬اي قرار گرفته است. همچنين بر اساس تحليل نتايج و سوق دادن واحدهاي ناكارا به سوي مزركارايي از طريق واحدهاي مرجعي مشخص مي¬گردد كه هر يك از بنادر با حفظ تسهيلات و امكانات موجود بايد چه ميزان خروجي¬هاي خود را افزايش دهند. در اين مطالعه براي دسته¬بندي ورودي¬ها از روش سلسله مراتبي(AHP) استفاده شده است تا با وزن¬دهي هر يك از ورودي¬ها بتوان آنها را در دسته¬هاي مختلف جايگذاري كرد. همچنين از مدل اندرسون-پيترسون براي رتبه¬بندي بنادر كارا استفاده شده است. نتايج حاصل ¬نشان مي¬دهد بندر جبل¬علي در تمام مدلها كاراترين بود و بالاترين رتبه¬بندي را در بين بنادر مورد مطالعه در اختيار داشته اشت. با نگاهي به اسامي بنادر ناكارا ملاحظه مي-گردد كه اغلب بنادر ايراني از جمله ناكاراترين بنادر مي¬باشند. واژه‌هاي كليدي: تحليل پوششي داده¬ها، بندر، عملكرد، كارايي.