14033

14033

بررسي تئوري و تجربي جذب سورفكتانت روي سطح جامد

كارشناسي ارشد

ترموديناميك و سينتيك

دي ماه 1393

دي ماه 1393

دكتر محمدرضا دهقاني

مهندسي شيمي

چكيده جذب سورفكتانت روي سنگ مخزن در فرآيند سيلاب‌زني شيميايي باعث اتلاف سورفكتانت و كاهش عملكرد آن در ازدياد برداشت نفت مي‌شود و حتي مي‌تواند فرآيند را از نظر اقتصادي با شكست مواجه كند. در اين تحقيق سنگ مخزن كربناته به‌عنوان جاذب انتخاب شد و تركيب آن با آزمايش‌ XRD به‌دست آمد. ايزوترم‌هاي جذب سورفكتانت‌هاي SDS، SDBS و TX-100روي سنگ مخزن كربناته به روش استاتيك اندازه‌گيري شد و اثر دما بر جذب هر سه سورفكتانت و اثر سديم كربنات، 1-بوتانول و سديم كلريد بر جذب سورفكتانت‌هاي SDBS و TX-100 بررسي شد. داده‌هاي جذبسورفكتانت‌هاي SDS و TX-100 با مدل‌هاي ايزوترم جذب دو پارامتري و سه پارامتري برازش شدند و پارامترهاي ترموديناميك جذب به‌دست آمدند. نتايج به‌دست آمده نشان مي‌دهد كه جذب سورفكتانت غيريوني TX-100 به‌طور قابل ملاحظه‌اي كمتر از سورفكتانت‌هاي SDS و SDBS است. از طرفي جذب سورفكتانت TX-100 پديده‌اي گرماگير بوده و با افزايش دما جذب افزايش مي‌يابد اما جذب سورفكتانت‌هاي SDS و SDBS روند متفاوتي را نشان مي‌دهد هر چند ايزوترم جذب سورفكتانت SDBS در دماي 60 درجه سانتيگراد رفتار دوگانه‌اي را از خود به نمايش گذاشت. افزايش سديم كلريد باعث كاهش جذب TX-100 و افزايش جذب SDBS مي‌شود. سديم كربنات جذب TX-100 را به ميزان قابل توجهي كاهش مي‌دهد اما در بازه غلظتي بررسي شده براي SDBS دو رفتار مختلف را به نمايش مي‌گذارد. الكل 1-بوتانول نيز تغييري در جذب TX-100 ايجاد نكرد اما جذب SDBS را كاهش داد. از ايزوترم‌هاي برازش شده براي داده‌هاي جذب سورفكتانت، ايزوترم‌هاي سه پارامتري بهترين تطابق را از خود نشان دادند. واژه‌هاي كليدي:جذب سورفكتانت، سنگ كربنات، ايزوترم، مكانيسم جذب