14258

14258

طراحي شبكه زنجيره تأمين با در نظر گرفتن همزمان قابليت اطمينان و استواري تحت شرايط عدم قطعيت و شكست تسهيلات (مطالعه موردي: زنجيره تأمين سرنگ و سرسوزن پزشكي)

كارشناسي ارشد

سيستم‌هاي اقتصادي اجتماعي

دي ماه 1393

دي ماه 1393

دكتر مهدي غضنفري

دكتر ميرسامان پيشوايي

صنايع

چكيده طراحي شبكه زنجيره تأمين جزء‌ تصميمات راهبردي مديريت زنجيره تأمين محسوب مي‌شود كه نقش بسزايي در عملكرد كاراي زنجيره تأمين ايفا مي‌كند. اما دو عامل مهمي كه ممكن است عملكرد زنجيره‌هاي تأمين را به شدت تحت تأثير قرار دهند از يك سو وقوع اختلالات احتمالي و آسيب‌هاي ناشي از آن و از سوي ديگر ماهيت غيرقطعي پارامترهاي معمول كسب‌وكار هستند. بنابراين طراحي شبكه زنجيره تأمين به طوري‌كه در برابر وقوع اختلالات احتمالي، پايا و در مواجهه با عدم قطعيت معمول كسب‌وكار، استوار باشد را بايد يكي از مهمترين مسائل در برنامه‌ريزي پيشرفته زنجيره تأمين دانست. در اين پژوهش سه مدل براي طراحي شبكه زنجيره تأمين توسعه داده شده است كه به طور همزمان اين دو منشأ عدم قطعيت را در نظر گرفته است. بعلاوه به منظور توسعه‌ي مفهوم قابليت اطمينان در اين مسأله، دو موضوع بسيار مهم در مدل‌هاي توسعه داده شده لحاظ شده‌اند؛ نخست اختلال جزئي با ماهيت غيرقطعي كه مي‌تواند ويژگي‌هاي مهمي از مسائل دنياي واقعي در اين حوزه را پوشش دهد؛ و دوم زمان تحويل مورد انتظار مشتري كه يكي از عوامل كليدي در موفقيت زنجيره‌هاي تأمين،به ويژه در شرايط اختلال، محسوب مي‌شوند. در مدل اول پيشنهادي، مدلتصادفي- امكاني- منعطف استوار، پارامترهاي معمول كسب‌وكار به صورت غيرقطعي و با توزيع امكاني مدل‌سازي شده و براي مواجهه با اختلال سناريوهاي مختلف وقوع شكست در نظر گرفته شده است. زمان مورد انتظار مشتري در اين مدل به صورت يك محدوديت منعطف لحاظ شده و مسأله با يك رويكرد واقع‌گرايانه‌ي استوار مدل شده به طوري‌كه علاوه بر لحاظ نمودن هر دو منشأ عدم قطعيت، توانايي تعيين سطح بهينه‌ي محدوديت‌(هاي) منعطف مسأله را نيز داراست. در مدل دوم پيشنهادي، مدل چنددوره‌اي فازي- احتمالي استوار، نيز پارامترهاي معمول كسب‌وكار با توزيع امكاني مدل‌سازي شده‌ و اختلال در آن با به‌كارگيري دو نوع تسهيل آسيب‌ناپذير (پايا)‌ و آسيب‌پذير (غيرپايا) و با استفاده از پارامترهاي تعيين‌كننده‌ي وقوع شكست در مراكز آسيب‌پذير مدل‌سازي مي‌شوند. تقاضا و زمان مورد انتظار مشتريان در برآورد تقاضا در اين مدل به صورت چنددوره‌اي در نظر گرفته شده‌اند. در مدل سوم پيشنهادي،‌ مدل برنامه‌ريزي احتمالي استوار با توزيع گسسته، پارامترهاي غيرقطعي با توزيع احتمالي گسسته و اختلال همانند مدل دوم مدل‌سازي شده است. زمان تحويل در اين مدل به صورت اهداف مجزا در مسأله لحاظ شده كه به نوعي بيان‌گر سطح خدمت‌دهي به مشتريان مي‌باشد. همچنين براي مواجهه با پارامترهاي غيرقطعي مسأله، يك روش جديد برنامه‌ريزي احتمالي استوار با توزيع‌هاي گسسته كه رويكردي واقع‌گرايانه مي‌باشد،‌ توسعه داده شده است. در انتها به منظور نمايش اثربخشي و كاربردي بودن مدل‌هاي توسعه داده شده، از يك مطالعه‌ي موردي واقعي مربوط به يك شركت فعال در نظام سلامت ايران استفاده شده استو نتايج نشان‌دهنده‌ي افزايش قابل توجهي در پايايي و استواري جواب‌هاي به‌دست‌آمده توسط مدل‌هاي پيشنهادي است. كلمات كليدي:طراحي شبكه زنجيره تأمين، قابليت اطمينان، بهينه‌سازي استوار، اختلال جزئي غيرقطعي.