14472

14472

برنامه ريزي به منظور حفظ و ارتقاي هويت بافت تاريخي هسته مركزي شهر همدان (كالبدي - كاركردي)

كارشناسي ارشد

برنامه ريزي شهري

ارديبهشت ماه 1394

ارديبهشت ماه 1394

دكتر سيد عبدالهادي دانشپور

دكتر كيومرث حبيبي

معماري و شهرسازي

چكيده يكي از دلايل اصلي بحران هويت امروزين شهرها را مي¬توان ناكارآمديِ بافت¬هاي تاريخي ذكر نمود. بافت تاريخي شهرها به سبب نقشي كه در شكل دادن به تصوير ذهني درهويت¬بخشي به شهرها دارند از جايگاه ويژه¬اي برخوردارند. تحقيق پيش¬رو با طرح سوالاتي در خصوص اينكه هويت چيست؟ كدام عوامل در ايجاد هويت بافت¬هاي تاريخي دخالت داشته؟ چه تمهيدات برنامه¬ريزانه¬اي بايستي انديشيده شود تا هويت بافت تاريخي مركز شهري حفظ و يا ارتقاء پيدا كند؟ چه ملاك¬ها و معيارهايي براي ارزيابي هويت بافت تاريخي وجود دارد؟ آغاز مي¬شود. در همين راستا، مهم¬ترين اهداف اين تحقيق دستيابي به تعريف مشخصي از هويت، تعيين هنجارها و سنجه¬هاي ارزيابي و همچنين شناسايي عناصر و عواملي است كه ادراك هويت را تسهيل مي-نمايد. پژوهش حاضر از نوع كاربردي و تلفيق روش كمي و كيفي است همچنين براي انجام آن نيز از شيوه¬ي اسنادي و ميداني استفاده شده است. در اين پژوهش از ميان ابعاد كالبدي- كاركردي، اجتماعي و زيست-محيطي تنها به بعد كالبدي-كاركردي پرداخته مي¬شود. در تبيين چارچوب نظري اين تحقيق، هنجارها و سنجه¬هايي به منظور ارزيابي هويت بافت¬هاي تاريخي مراكز شهري تعريف شده¬اند كه مبناي تنظيم پرسش¬نامه و نيز تحليل يافته¬ها قرار گرفته¬اند. در بررسي نمونه موردي پژوهش حاضر، بافت تاريخي مركز شهر همدان متناسب با اهداف تحقيق به عنوان نمونه موردي انتخاب شده و به عنوان محيطي براي پاسخگويي به پرسش¬هاي اساسي ياد شده، مورد بررسي، ارزيابي و تحليل قرار گرفته است. اين پژوهش درصدد است ضمن تعريف هويت، به بررسي هويت بافت تاريخي مركز شهر همدان و كمي نمودن هويت به عنوان يك امر كيفي و تحليل بعد كالبدي- كاركردي آن در اين بافت بپردازد. نتايج يافته¬هاي تحقيق آشكار مي¬سازد كه هويت از اندوخته¬هاي ذهني فرد در طول زمان حاصل مي¬شود و كيفيتي است كه در طيف گذشته-امروز جاري است و در راستاي حفظ و ارتقا آن در بافت¬هاي تاريخي لازم است تغيير را در كنار تداوم پذيرفت؛ تداوم همراه با تغيير كه پيوند بين گذشته و حال را ممكن مي¬سازد، خود باعث تعادل¬بخشي به اين تغيير خواهد بود. واژه‌هاي كليدي: هويت، بعد كالبدي-كاركردي، بافت تاريخي، مركز شهر، همدان