دكتر افسانه‎ملا حسيني

چكيده در دهه¬هاي اخير مواد شيميايي زيادي به¬منظور استفاده در بخش دارويي، صنايع آرايشي و بهداشتي و غيره توليد و مصرف‌شده‌اند. ورود زياد اين مواد شيميايي به محيط¬زيست اثرات زيان-باري براي سلامت انسان و موجودات زنده ديگر به همراه دارد كه فتالات‌ها يكي از انواع اين نوع آلاينده‌ها هستند. به علت غلظت بسيار كم اين آلاينده¬ها و پيچيدگي بافت نمونه‌هاي حقيقي، مرحله آماده¬سازي نمونه داراي اهميت بسياري است. در تحقيق حاضر در راستاي دست¬يابي به فاكتورهاي تغليظ بالا و استخراج دي‌بوتيل‌فتالات و دي‌اتيل‌هگزيل فتالات از روش ميكرواستخراج فاز جامد با به كارگيري نانوفيبر الكتروريسي شده استفاده شد. جهت دستيابي به بهترين كارايي، عوامل تأثيرگذار بر فرآيند استخراج شامل دما، زمان، قدرت يوني و pH به روش طراحي مركب مركزي جزئي بهينه‌سازي شدند. در ادامه تحت شرايط بهينه، تكرار‌پذيري و تجديد‌پذيري روش به ترتيب 3/4 و 7/7 درصد براي دي‌بوتيل‌فتالات، 8/3 و 5/8 درصد براي دي‌اتيل‌هگزيل‌فتالات بدست آمد. گستره خطي در بازه ng mL-1100ـ1 براي دي‎بوتيل‌فتالات وng mL-1100ـ2 براي دي‌اتيل‌هگزيل با ضريب همبستگي 9989/0 و 9924/0 به‌دست آمد. حد تشخيص دي‌بوتيل‌فتالات و دي‌اتيل‌هگزيل‌فتالات به ترتيب برابر 05/0 و 00/11-ng mL است. در پايان، اين روش براي استخراج و اندازه‌گيري دي‌بوتيل‌فتالات و دي‌اتيل‌هگزيل‌فتالات در نمونه‌هاي آب معدني با موفقيت مورد استفاده قرار گرفت. كلمات كليدي: ميكرو‌استخراج فاز جامد، الكتروريسي، طراحي آزمايش، نان