15258

15258

توسعه مدل جامع ارزيابي عملكرد دانشگاهها و مراكز آموزش عالي و پژوهشي دولتي كشور

دكتري

مديريت سيستم و بهره‌وري

پاييز 1394

پاييز 1394

دكتر مصطفي جعفري

دكتر سيامك نوري

صنايع

چكيده: در قرن حاضر، عرصه‌هاي مختلف حيات بشري به علت بروز تحولاتي عميق و گسترده در سراسر دنيابه ويژه در حوزه‌هاي علم و فناوري، دستخوش تغييرات زيادي شده است. اين تحولات جنبه‌هاي مختلفي از حيات سياسي، اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي كشورها را تحت‌الشعاع قرار داده است. در راستاي همين تغييرات و شايد پيشگام آنها، تحولاتي قرار مي‌گيرند كه نظام آموزش عالي كشورها را دگرگون ساخته اند. نظام آموزش عالي در كشور ايران نيز از اين امر مستثني نمي‌باشد. لذا لازم است همگام با اين روند، چگونگي ارزيابي عملكرد دانشگاه‌ها به عنوان نهادها و مراكز اجرا و تحقق اهداف و سياستهاي علم وفناوري نيز تغيير كند و عوامل و شاخص‌هايي متناسب با شرايط بومي و اقتضائات كشور مدون گردد كه بر مبناي آن بتوان دانشگاه‌ها وموسسات آموزش عالي را ارزيابي و در نهايت رتبه‌بندي نمود. هدف از انجام اين پژوهش، دستيابي به عوامل و شاخص‌هاي كليدي موثر بر ارزيابي عملكرد دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالي ايران و ارائه مدلي جامع براي ارزيابي و رتبه‌بندي اين مراكز مي‌باشد. بدين منظور در ابتدا با مطالعه ادبيات موضوع و بررسي مدل‌هاي موجود داخلي و خارجي و نيز اسناد بالادستي در حوزه علم و فناوري كشور به شناسايي عوامل موثر بر ارزيابي عملكرد دانشگاه‌ها پرداخته شده، سپس با بهره‌گيري از نظر خبرگان تعداد عوامل كليدي كه از نظر خبرگان با نظام آموزش عالي ايران سازگارترند به 8 عامل كليدي تقليل يافته‌اند. پس از آن با بررسي مجدد ادبيات موضوع و با در نظر گرفتن عوامل برگزيده، شاخص‌هاي مرتبط با آنها استخراج مي‌گردد و پس از تجميع آراي خبرگان، تعداد آنها به 93 شاخص محدود مي‌شود. پس از اين كار با استفاده از تحليل عاملي شاخص‌هاي فوق گروه‌بندي شده و مدل مفهومي تحقيق ارائه مي‌گردد. در نهايت با استفاده از تكنيك ديمتل روابط دروني عوامل 8 گانه مورد بررسي قرار گرفته و تاثير مستقيم و غيرمستقيم آنها بر مبناي آراي خبرگان محاسبه گشته است. اميد است يافته‌هاي پژوهش حاضر بتواند در جهت يكپارچه‌سازي نظام ارزيابي عملكرد دانشگاه‌هاو مراكز آموزش عالي مفيد واقع گشته و فضاي رقابتي سازنده‌اي را در ميان اين مراكز به وجود آورد. چرا كه در حوزه اقدام، اين دانشگاهها هستند كه در تحقق چشم انداز و اهداف علم و فناوري كشور در افق 1404 نقش اصلي را ايفا مي كنند. كلمات كليدي: مدل، عملكرد، ارزيابي، ارزيابي عملكرد، شاخص، دانشگاه و موسسات آموزش عالي، رتبه‌بندي