شماره ركورد
15489
شماره راهنما(اين فيلد مربوط به كارشناس ميباشد لطفا آن را خالي بگذاريد)
15489
پديد آورنده
آمنه نجاري الموتي
عنوان
توانمندسازي سكونتگاههاي غيررسمي حاشيه رودخانه؛ موردكاوي حاشيه رودخانه لاتآجي شهر قرچك
مقطع تحصيلي
كارشناسي ارشد
رشته تحصيلي
طراحي شهري
سال تحصيل
مهرماه 1394
تاريخ دفاع
مهرماه 1394
استاد راهنما
دكتر مصطفي بهزادفر- دكتر سيد عبدالهادي دانشپور
دانشكده
معماري و شهرسازي
چكيده
با رشد شهرنشيني در جهان و به تبع آن در ايران، پديده سكونتگاه غيررسمي بوجود آمده و به شدت رشد كرد. اين پديده كه يكي از نمودهاي توزيع ناعادلانه ثروت توسط دولتها است، توسط اقشار كم درآمد و در پي دستيابي به سرپناه حداقلي بوجود آمد. بهرغم تلاشهاي جهاني در زمينه ساماندهي سكونتگاههاي غيررسمي و جلوگيري از ايجاد و رشد آن، همواره با اين پديده بهعنوان يكي از مهمترين معضلات در كشورهاي در حال توسعه روبرو هستيم. در برخورد با اين معضل رويكردهاي مختلفي در سطح جهاني پيش گرفته شد كه در برطرف كردن مشكلات اين سكونتگاهها ناكارآمد بودند. رويكرد متاخر در اين زمينه توانمندسازي است كه علاوهبر در نظر گرفتن ملاحظات اجتماعي و اقتصادي به ابعاد كالبدي و زيستمحيطي نيز ميپردازد.
شهر قرچك در بخش جنوب شرقي تهران نيز از جمله شهرهايي است كه با موضوع سكونتگاه غيررسمي درگير بوده و اين پديده همواره يكي از دغدغههاي سيستم مديريت شهري در اين شهر بوده كه همچنان لاينحل باقي مانده است. بر اساس مطالعات انجام شده در طرح ساماندهي سكونتگاههاي غيررسمي شهر قرچك، اين شهر داراي انواع مختلفي از سكونتگاههاي غيررسمي بوده كه يكي از مهمترين آنها، سكونتگاه غيررسمي واقع در حاشيه رودخانه لاتآجي است كه نه تنها از بعد اجتماعي، اقتصادي و كالبدي مورد توجه است، بلكه از منظر زيستمحيطي تهديدي براي اكوسيستم رودخانه است چراكه رودخانه مذكور هماكنون منبع انواع آلودگيهاي زيستمحيطي است.
در اين پژوهش با استفاده از اسناد كتابخانهاي و منابع الكترونيكي به تبيين مفهوم، ادبيات و پيشينه پژوهش پرداخته و شاخصهاي شناسايي سكونتگاههاي غيررسمي از نقطه نظر نظريه پردازان مختلف بررسي شد. در ادامه با انجام بازديد ميداني، مصاحبه عميق با ساكنان محدوده و تهيه عكس و كروكي به بررسي مشكلات محدوده پرداخته و موارد پيشنهادي از درون مصاحبه با ساكنين استخراج و با استفاده از جدول سوات به بررسي نقاط قوت و ضعف و فرصتها و تهديدها پرداخته شد. در انتها با در نظر گرفتن موارد مطرح شده توسط ساكنين و با استناد به اسناد فرادست به ارائه راهبردها، سياستها و طرح پيشنهادي در محدوده پرداخته شد.
واژههاي كليدي: سكونتگاه غيررسمي، توانمندسازي، طراحي شهري، شهر قرچك، رودخانه لاتآجي