15547

15547

طراحي مجتمع تجاري با نماي هوشمند متحرك

كارشناسي ارشد

معماري گرايش معماري

1394

1394

دكتر سعيد نوروزيان

اهميت بررسي بازتابهاي زيبايي شناسانه نماي شهري از دو نظر قابل بررسي است: اول آنكه راهكارهاي بازيابي معنا در فضاي شهري يافت شوند و دوم آنكه دوام حس زيبايي شناسي در نماي شهري تضمين گردد. نماي ساختمانها همچون پيراهني است كه شخصيت كالبدي و بصري يك ساختمان را نمايش ميدهد. اين نما ضمن آنكه منحصر به فرد است بايد با بدنهاي كه كليت بدنه يك خيابان را تشكيل ميدهد هماهنگ و همخوان باشد. در اين ميان هر ساختمان بايد نمايشدهنده الگوي غالب نماي ساختمانها و هماهنگي بين آنها باشد تا ماندگاري تصوير ذهني از محيط را ايجاد نموده و شهروندان را به حضور در فضاي طراحي شده ترغيب نمايد. مجموعه نماهاي ساختماني كليتي به نام نماي شهري را تشكيل ميدهند و در اثر وقوع حضور در فضاهاي شهري خاطرات جمعي شهروندان شكل مييابد. .) كورت گروتر، ) يورگ، 1388 بنابراين نماي ساختمان داراي قلمروي بصري و زيبايي شناسانه است. قلمرويي كه در ذهن بيننده جاي دارد و حاصل تبديل عرصه عيني كالبد به عرصه ذهني است. هماهنگي و همخواني بدنه ساختمان با در نظر گرفتن الگويي منسجم و شاخصهايي روشن براي طراحي قابل دستيابي است. مهمترين شاخصهاي زيبايي شناسانه در طراحي نماي ساختمان عبارتند از وزن، ) ريتم،هارموني، هماهنگي، تقارن، تعادل، همگوني، همخواني و استحكام بصري.) كورت گروتر، يورگ، 1388 9 از نظر روانشناسي اولين برخورد انسان با محيط از طريق بصري است ولي درك فضا و احساس هويت فضايي فقط يك موضوع بصري نيست. بنابراين نبايد زيبايي محيط را زيبايي بصري تلقي كرد و وظيفه معماري و طراحي شهري را به آن محدود ساخت. عوامل موثر در ادراك محيط شهري به صورت موارد ذيل خلاصه ميگردد: 1. حواس پنجگانه 2. نيازها : زيستي، اجتماعي، رواني، فرهنگي و … 3. كنجكاوي : شناخت محيط و پيش بيني تغييرات آن 4. زيبا شناسي : ذوق و سليقه، زمينه فرهنگي، تجارب عاطفي و … بنابر اين وقتي ادراك محيط به مراحل عالي زيبا شناختي ميرسد كه فرد حاضر در محيط از نظر شناخت اوليه محيط و تامين نيازهاي زيستي و شناختي خود فارغ گردد. تا زماني كه انسان در محيط شهري درگير نيازهاي اوليه مثل آسايش جسمي، تامين ايمني و جهت يابي است، ن ميتواند به كشف روابط فضايي و اجتماعي و ارزشهاي ذوقي بپردازد. اين ادراك ناقص، مايه ناخرسندي و گريز از محيط ميگردد كه خود به احساس بيگانگي و عدم تعلق به محيط منجر ميشود. به طور كلي از ديدگاه روانشناسي، شناخت انسان وقتي در برابر محيط، احساس رضايت و آرامش پيدا ميكند كه بتواند تصوري روشن از حدود و محتواي آن در ذهن خود بازسازي كند. در واقع فرآيند شناخت محيط عبارت است از دروني كردن “دنياي بيرون و ايجاد تصاوير ذهني قابل درك از جهان عيني. با ايجاد اين تصاوير ذهني و تشكيل مفاهيم و نام گذاري براي اشياء و پديدههاست كه انسان محيط ناشناخته را به پديده اي شناخته و آشنا بدل ميسازد. استمرار و پايداري اين تصاوير ذهني است كه به حافظه و خاطره فردي و جمعي تبديل ميشود و باعث ادراك هويت براي محيط و احساس تعلق نسبت به آن ميگردد و اگر اين ادراكات به هماهنگي و وحدت برسند، ) آنگاه احساس زيبايي و لذت ذوقي نيز پديد ميآيد. )مهدي زاده.جواد، 1385 محيط شهر را ميتوان مجموعه اي به هم پيوسته از مكانها در نظر گرفت كه با شبكه اي از راهها و انواع مختلف حركت به هم مربوط ميشود. از اين نظر ادراك سيماي شهر به طور عمده در فضاها و معابر شهري تحقق پيدا ميكند. در شهرهاي امروزي با گسترش وسايل حمل و نقل ماشيني، نقش فضاهاي سواره به شدت افزايش يافته و در نتيجه تغيير كيفي در تركيب و نقش فضاها به وجود آورده است. اختلاط انواع فضاهاي ايستا و پويا وانواع حركت سواره و پياده يكي از خصوصيات و تضادهاي شهرهاي معاصر است كه علاوه بر مسائل كالبدي و زيست محيطي، مسائل جديدي را در مورد شكل گيري فضا و سيماي شهرها و نحوه انعكاس ذهني آنها به وجود آورده است. يكي از مظاهر اين وضع بروز تضاد و اختلاط در نحوه ادراك محيط و ارزشهاي بصري آن است. در واقع به دليل تنوع فضاها و تنوع وسايل حركت و تنوع سرعت سفر در شهر، شرايط مختلفي براي ادراك و مشاهده سيماي شهر به وجود ميآيد كه از نظر آثار رواني و زيباشناختي بسيار تعيين كننده است. به طور كلي سه نوع حركت عمده در فضاها و راههاي شهري وجود دارد كه شرايط مختلف محيطي و رواني براي ادراك ويژگيهاي دنياي پيرامون و كيفيات زيباشناختي آن ايجاد ميكند. اين سه نوع عبارت است از حرك سواره، حركت پياده و حركت با وسايل حمل و نقل عمومي. اختلاط، تركيب و تبديل مداوم اين سه نوع حركت موجب پيدايش شرايط مختلف 1 0 فضايي و ادراكي براي انسان ناظر شهري است كه از منظرهاي گوناگون به محيط مينگرد، بديهي است كه بازتاب رواني و ذهني اين گونه نحوه ادراك محيط، بسيار پيچيده تر و دشوارتر از محيطهاي ساده و كم تحرك پيشين است.) بحريني، ) حسين، 1381 امروزه حجم عظيم ساختمانهايي كه هر روزه به بهره برداري ميرسند نيازمند توجه از جنبههاي مختلف نوع پلان،ميزان مصرف انرژي،ورودي و... هستند.نماي هر بنا يكي از اجزا ساختماني و طراحي آن نيازمند توجه ميباشد .نماي ساختمان با توجه به اينكه بيروني ترين لايه بنا ميباشد و بر روند شكل گيري منظر شهري نيز تاثير گذار است. همچنين تقاضاي شهر و نياز شهروندان كه هر روزه اين جداره بيروني را مشاهده ميكنند بر روند طراحي نما و اجزاي آن