15601

15601

مكانيابي تسهيلات هاب در صادرات مجدد (مطالعه موردي: غلات)

كارشناسي ارشد

مهندسي لجستيك و زنجيره تأمين

بهمن ماه1394

بهمن ماه1394

دكتر مهدي غضنفري

دكتر ابراهيم تيموري

صنايع

چكيده امروزه الگوي غالب تجارت جهاني بر همگرايي منطقه‌اي استوار است. از سوي ديگر، موقعيت ممتاز ايران به دليل قرار گرفتن در محور مواصلاتي شرق و غرب و همچنين شمال و جنوب، زمينه مناسبي براي تقويت مزيت‌هاي تجاري كشورمان است. در اين راستا تبديل شدن ايران به يك مركز منطقه‌اي يا هاب تجارت غلات براي صادركنندگان امكان كسب سهم بزرگتري از بازار، براي واردكنندگان دسترسي به قيمت تمام شده پايين‌تر و براي كشورمان زمينه افزايش رشد اقتصادي و ارتقاي موقعيت سياسي و استراتژيك در سطح منطقه و جهان را فراهم مي‌آورد. همان‌طور كه ذكر گرديد، شبكه درنظر گرفته شده در اين پژوهش شبكه مبتني بر هاب است، بنابراين براي مدل‌سازي اين شبكه از مدل‌هاي مكانيابي هاب استفاده شده است. با توجه به اينكه يكي از خروجي‌هاي اين پژوهش تعيين تعداد محور مورد نياز مي‌باشد، از مدل‌هاي مكان‌يابي محور با هزينه ثابت استفاده شده است، به اين ترتيب تعداد بهينه محورها نيز مشخص مي‌گردد. اما به منظور مدل‌سازي شبكه توزيع گندم مي‌بايست تمامي ويژگي‌هاي اين شبكه نيز در مدل لحاظ گردد. مهم‌ترين ويژگي گندم، فصلي بودن عرضه آن و بالتبع متفاوت بودن الگوي عرضه و تقاضاي آن در فصول مختلف است. بنابراين يكي از مهم‌ترين ويژگي‌هاي شبكه توزيع گندم، پريودي بودن آن است كه مي‌بايست در مدل درنظر گرفته شود. از ديگر ويژگي‌هاي اين شبكه، وجود مدهاي متفاوت حمل‌ونقل مي‌باشد. گندم در داخل كشور توسط خطوط ريلي و جاده‌اي جابجا مي‌شود. خطوط ريلي توانايي جابه‌جايي بار بيشتر و هزينه كمتر را دارند، اما تمامي نقاط كشور به اين خطوط دسترسي ندارند. بنابراين مدل بايد به گونه‌اي طراحي شود كه اين محدوديت حاكم در شبكه توزيع گندم را در نظر گرفته و شبكه با توجه به مسيرهاي موجود مدل‌سازي شود. به علاوه از آنجا كه مساله توزيع گندم داراي پارامترهاي بسياري است كه در واقعيت تابع عوامل مختلفي مي‌باشد، غير قطعي بودن فضاي مساله اجتناب ناپذير است. در اين رساله از پارامترهاي فازي براي اين منظور استفاده شده است. پس از مدل‌سازي مساله نياز است كه مساله با يك روش مناسب و با داده‌هاي واقعي حل گردد. از آنجايي كه مدل ارائه شده پس از فازي زدايي به يك مدل چندهدفه تبديل مي‌شود، از سه روش برنامه ريزي سازشي، برنامه ريزي آرماني و رويكرد فازي براي حل استفاده شده و با انجام مقايسات نشان داده شده است كه برنامه ريزي سازشي داراي بهترين مقدار براي تابع هدف است و جواب حاصل از آن به عنوان نقاط بهينه احداث هاب گزارش شده است.در قسمت بعد به منظور بررسي صحت مدل و همچنين تأثير پارامترهاي مختلف در مكان محورها تحليل حساسيت بر روي پارامترهاي آلفاوظرفيت محورها صورت گرفت. به علاوه نشان داده شده است كه توسعه شبكه ريلي كشور داراي مزيت‌هاي اقتصادي در طراحي اين زنجيره است. در پايان باتوجه به نتايج مسائل عددي مي‌توان اين مدل را براي مسائل مشابه به كار گرفت. واژه‌هاي كليدي:تسهيلات هاب، مكانيابي، صادرات مجدد، غلات، فازي