15651

15651

تعيين مدل پيش‌بيني آلودگي صوتي ناشي از ترافيكوسايل نقليه به كمك الگوريتم ژنتيك

كارشناسي ارشد

راه و ترابري

بهمن ماه 1394

بهمن ماه 1394

دكتر علي منصورخاكي

عمران

چكيده سروصداي ناشي از تردد وسايل نقليهيكي از عمده‌ترين منابع آلودگي صدا در كلان‌شهرها است. اگرچه تاكنون مدل‌هاي زيادي در كشورهاي مختلف با هدف پيش‌بيني ميزان سروصداي ترافيك ارائه شده و از دقت و كارايي خوبي در همان كشورها برخوردار است، اين مدلها در صورت استفاده در كشورهاي ديگر و از جمله كشور ايران به دليل شرايط ترافيكي و محيطي متفاوت ممكن است عملكرد مناسبي نداشته باشند. بنابراين توسعه مدل‌هايپيش‌بينيسروصداي ترافيك، منطبق بر شرايط ترافيكي و محيطي معابر كشور يك ضرورت محسوب مي‌شود.در اين تحقيق پس از انتخاب 51 نقطه از معابر درون شهري تهران شامل بزرگراه‌ها و ساير انواع معابر، اقدام به برداشت تراز صداي معادل و پارامترهاي ترافيكي نظير نرخ جريان ترافيك، درصد هر گروه از وسايل نقليه وسرعت متوسط جريان شد. اثر شيب جاده، فاصله از خط منبع صدا و شتاب‌گيري وسايل نقليه به كمك مدلهاي معتبر و شناختهشده موجود از تراز صداي معادل در هر نقطه كسرگرديد.همچنين تأثيرموتورسيكلت به عنوان يك وسيله نقليه با محبوبيت زياد در تهران كه آلودگي صوتي زيادي توليد مي‌كند، هم به صورت جداگانه و هم در كنار كاميون و اتوبوس در طبقه‌بندي وسايل نقليه پرسروصدا مورد ارزيابي قرار گرفت. سپس اين متغيرها به همراه تعدادي از حالت‌هاي تبديل يافته و برهم‌كنش بين آن‌ها، وارد فرآيند انتخاب بهترين متغيرها به كمك رويكرد تركيبي GA-PLS شدند؛ رويكردي كه الگوريتم ژنتيك را به عنوان يك روش قدرتمند بهينه‌سازي و رگرسيون حداقل مجذورات جزئي را به عنوان يك روش آماري قويبراي انتخاب متغيرها باهم تركيب مي‌كند.از ميان 20 متغير مورد بررسي، متغيرهاي انتخاب شده به كمك اين روش شامل سه متغير لگاريتم نرخ جريان ترافيك، برهم‌كنش بين سرعت و لگاريتم نرخ جريان و معكوس درصد وسايل نقليه پرسروصدا بود. سپس با استفاده از اين متغيرها اقدام به توسعهمدل رگرسيون خطي چندگانه شد كه از برازش خوبي با داده‌هاي مدل‌سازي (83/0=R2)برخوردار بود و ميزان خطا در 80% نقاط اعتبارسنجي نيز كمتر از 4 درصد شد. در پايان دقت مدل ارائه شده با مدل نشريه 342 ايران مورد مقايسه قرار گرفت كه نتايج، برتري مدل ارائه‌شده را نسبت به مدل نشريه 342 بر اساس ضريب همبستگي بيشتر (85/0 در مقابل 80/0) و مجموع مربعات خطاي كمتر (57/59 در مقابل 95/88)نشان داد. واژه‌هاي كليدي:آلودگي صوتي، مدل‌سازي، تراز صداي ترافيك، الگوريتم ژنتيك، GA-PLS