16210

16210

بررسي تاثيرات ناشي از تعيين حريم شهرهاي ايران برناپايداري كالبدي سكونتگاه هاي شهري - نمونه موردي مشهد

كارشناسي ارشد

برنامه ريزي منطقه اي

فروردين ماه 1395

دكتر اسماعيل شيعه

معماري و شهرسازي

چكيده مطالعه شهر منحصر به محدوده خودشهر نيست چرا كه شهر با پيرامون خود، با روستا¬هاي اطراف شهر وشهرهاي ديگر ناحيه¬اي كه در آن تكوين يافته است، پيوندهاي جغرافيايي،اجتماعي،اقتصادي و ... محكمي دارد. توسعه كالبدي ناموزون شهر به سياست¬هاي اداري روستا شهر باز مي¬گردد، الحاق محدوده روستاهاي واقع در حريم شهر در ابتدا باعث توسعه تخته شطرنجي بافت كالبدي شهر مي¬شود و پس از مدتي به علت پر شدن فضاي بين شهر و نواحي جديد باعث گسترش افقي با اسپيرال شهر مي-شود.پراكنده رويي (spiral) اصطلاحي است كه به معناي رشد سريع و پراكنده نواحي مترو پل و حتي شهرهاي كوچك است.رشد افقي شهر مترادف با حومه نشيني بوده و گسترش فضايي نواحي شهري را درحاشيه شهر بيان مي¬كند.گسترش كالبدي شهر با توجه به بافت سنتي روستاهاي واقع در حريم شهر، درساختار فضايي شهراثرگذار خواهد بود و باعث آشفتگي و دوگانگي در ساختار فضايي شهر خواهد شد كه اين امر بر ناپايداري كالبدي سكونتگاه¬هاي شهري دامن زده و موجب تشديد وخامت اوضاع مي¬گردد. اين در حالي است كه مي¬توان با نگاه ويژه به سازمان كالبدي_فضايي ونظام اسكان جمعيت و اشتغال و ... در محدوده و حريم شهر مانع از استراتژيراهبرد بعد از واقعهشويم.در اين پژوهش در راستاي دستيابي به اثرات تعيين حريم بر ناپايداري كالبدي سكونتگاه¬هاي شهري ايران ابتدا تاثيرات ناشي از تعيين حريم شهرهاي ايران در قالب پنج نظام طبيعي، اجتماعي، كالبدي، اقتصادي و مديريتي تدوين گرديد سپس بااستفاده از روش تحليلي_تطبيقي و روش¬هاي كتابخانه¬اي و ميداني(مصاحبه و پرسش نامه) وهمچنين روش هاي ديگري مانند روش هاي آماري و كمي بر اساس چارچوب نظري پژوهش، در هريك از نظام-هاي ارائه شده روش تجزيه تحليل مناسب با ساختار آن نظام ارائه شد. به عنوان مثال در تحليل داده¬هاي نظام كالبدي جهت بررسي ميزان پراكنش شهر از مدل¬هاي كمي آنتروپي شانون و مدل هلدرن؛ در تحليل داده هاي نظام اجتماعي درآيتم تحليل نقاط زيستي واقع در حريم و محدوده شهر با استفاده از روش IDW وسطح بندي جمعيتي نقاط سكونتگاهي واقع در حريم با استفاده از تحليل نرم افزار ARC GIS ؛ در تحليل داده هاي نظام اقتصادي از مدل شيفت شيرو براي رسيدن يه راهبردهاي برنامه استراتژيك با بهره¬گيري از تكنيك SOWT استفاده گرديد. در اين راستا به منظور دستيابي به تاثيرات ناشي از تعيين حريم شهرهاي ايران برناپايداري كالبدي سكونتگاه¬هاي شهري، نمونه مورد مطالعه منطقه متروپل شهر مشهد به عنوان پايتخت فرهنگي جهان اسلام و پايتخت معنوي ايران به همراه حريم اين شهر مورد ارزيابي اثرات تحديد شهري قرار گرفت و پس از مطالعات مفصل نهايتا، سازمان فضايي و الگوي پهنه¬بندي پيشنهادي حريم شهر مشهد به همراه راهبردها، سياست¬ها و برنامه¬هاي اقدام با رويكردكالبدي براي حل مشكلات حريم شهر مشهد با در نظرگرفتن ملاحظات امنيتي و دفاعي، كارآيي و بازدهي اقتصادي، وحدت و يكپارچگي سرزمين، گسترش عدالت اجتماعي و تعادل¬هاي منطقه¬اي، حافاظت از محيط زيست و احياي منابع طبيعي، حفظ هويت اسلامي¬ايراني با تقويت نقش گردشگري زيارتي و حراست از ميراث فرهنگي¬تاريخي و رفع محروميت ها ارائه گرديد. واژه‌هاي كليدي: حريم شهر، تاثيرات تعيين حريم شهرها، آنتروپي شانون، هلدرن ، SWOT

1395/10/12

1/1/1900 12:00:00 AM