16663

16663

تبيين فراينـد قانوني و اجراييِ سلب و تأمين حقوق مالكانه در طرح هاي نوسازي شهري (مورد پژوهـي: پروژه بزرگراه امام علي در محله هاي اتابك و مينابي)

كارشناسي ارشد

برنامه‌ريزي شهري

تيــر مـاه 1395

دكتر رضا خيرالدين

دكتـر غلامرضـا كاميـار

معماري و شهرسازي

ازآنجاكه قوانين و مقررات حاكم بر نظام شهري به عنوان فصل مشترك مطالعات حقوقي و شهرسازي به شمار مي¬آيد لذا نظام شهرسازي به عنوان يكي از كليدي¬ترين عناصر ارتباطي بين دولت و ملت، بر پايه‌ي حقوق خصوصي و حقوق عمومي، تناسبات بين مردم و نهادهاي عمومي را انتظام مي¬بخشد. طرح‌هاي شهري نيز نظام برنامه‌ريزي چگونگي توسعه¬ي شهرها بوده و منفعت عمومي شهروندان را به دنبال دارد؛ اما اصول و ضوابط طرح‌هاي شهري منجر به ايجاد محدوديت در آزادي اعمال حقوق مالكانه مي‌شود. اين محدوديت¬ها از باب ضرورت زندگي شهرنشيني و تأمين منفعت عمومي است. تبيين و تدوين نظم حاكم بر تقابل و تعامل حقوق مالكانه و منافع عمومي در بستر اقدامات نوسازانه شهري، به شناخت جايگاه «حقوق مالكانه» و «منافع عمومي» در قوانين موجود و به دنبال آن نظام شهرسازي دارد. بازشناسي ابعاد ساختاري و محتوايي حقوق عمومي (منافع عمومي) و خصوصي (حقوق مالكانه) در نظام شهرسازي كشور، نيازمند پاسخ به اين پرسش است كه تعادل بخشي بين حقوق خصوصي (حقوق مالكانه) و حقوق عمومي (منافع عمومي) در بستر اقدامات نوسازانه شهري چگونه قابل تبيين و تدوين است؟ به عبارت ديگر حقوق مالكانه و منافع عمومي در بستر طرح¬هاي نوسازانه شهري چگونه به هم پيوند مي‌خورد؟ پاسخ به سؤال پژوهش نيازمند واكاوي و «تحليل محتوايي» قوانين حاكم بر نظام سلب و تأمين حقوق مالكانه در فرايند طرح¬هاي نوسازانه شهري است. اين تحليل از يك‌سو مي‌بايستي ضعف‌ها و محدوديت‌هاي قوانين موجود از منظر حقوق مالكانه و منافع عمومي را مورد بازشناسي قرار داده و از سوي ديگر فرايند قانوني و اجرايي سلب و تأمين حقوق مالكانه را در بستر مطالعاتي پژوهش مورد ارزيابي و سنجش قرار دهد. ازاين‌رو روش¬شناسي پژوهش مبتني بر فرايندي است كه قوانين تملك را در پرتو «استدلال منطقي» مورد تحليل قرار داده، سپس برپايه يافته¬هاي به دست آمده، فرايند قانوني و اجرايي مورد استفاده در موردپژوهي تحقيق يعني پروژه بزرگراه امام علي در محله¬هاي اتابك و مينابي را مورد ارزيابي قرار مي¬دهد. اين تحليل، كيفي بوده و با به‌كارگيري تكنيك استدلال منطقي و تحليل توصيفي از يك‌سو و روش مطالعات اسنادي و ميداني (پرسش‌نامه و مصاحبه) از سوي ديگر صورت مي¬پذيرد. واكاوي و بازشناسي فرايند قانوني و اجرايي سلب و تأمين حقوق مالكانه ما را به الگو و رهيافتي نو در باب مطالعات حقوق شهري هدايت مي‌كند. اين رهيافت، با تأمين نيازهاي متعدد و سازگاري منافع متنوع بين دو حوزه خصوصي و عمومي، تجلي آرمان¬هاي حقوق شهري را منجر مي‌شود. نمود واقعي اين رهيافت را مي‌توان در يافته¬هاي پژوهش و در نتيجه پاسخ به سؤالات تحقيق مشاهده نمود. يافته¬هايي كه مبتني بر ضعف‌ها و محدوديت‌هاي به‌دست‌آمده از تحليل قوانين و فرايند اجرايي، به سازوكارهاي كاربردي و پاسخ‌دهي (از قبيل تدوين و تصويب قانون جامع سلب و تأمين حقوق مالكانه، به روز رساني مستمر تعرفه‌هاي قيمت املاك شهري توسط شهرداري‌هاي مناطق و ...) ختم مي‌شود كه تعارضات بين حقوق مالكانه و منافع عمومي در بستر اقدامات نوسازانه شهري را به تعاملاتي پايدار سوق مي‌دهد. واژه‌هاي كليدي: حقوق مالكانه، منافع عمومي، طرح¬هاي نوسازانه شهري، تعارضات حقوقي، تعاملات پايدار

1395/11/26

1/1/1900 12:00:00 AM

Rules an​d regulations governing the urban systems are considered as a common point of Legal Studies an​d Planning. On the other hand, urban system as one of key elements of the relationship between the state an​d the nation regulates the proportionality between people an​d public based on private low an​d public low. The right to the city is in no conflict with other civil rights in its trus sense, but there are some constraints an​d weaknesses in the definition of the nature an​d explanation of this right on the one hand, an​d its interaction with other, which has some conseguensces for urban development plans an​d programs on public scale an​d in the contax of urban regeneration measures on particular scale. For the most imporntant conflicts between the goals of the righ to the city an​d process of “Urban regeneration measures, we can refer to neglect to” private property rights. Rights to private space is the right that gives meaning to the living of residents in city. But the right to the city may not only be achieved, but injustice also manifests itself more in urban spaces when measuer for urban regeneration forbids residents from the right to space with an aim to reazlize the right to the city, let the property right the residents remain at the periphery. The research aims to enrich the concept an​d position of the right to the city by probing into imam ali highway project from two aspects, property right an​d the right to city an​d paralled with it, it aims to define property on the hand an​d balance the existing conflict between property right an​d the right to the city, thus the research has a qualitative nature an​d approach an​d mainly rests on a cirtical analysis, in that using logical argumentation it analyzis an​d investigates the position of the two concepts”the righto the city” an​d “property right” in the process of urban regeneration measures, both in terms of a case study(imam ali highway in atabak an​d minaee neighborhoods) an​d documentary studies. To recognize the structure of public an​d private law in the urban system of the country it is necessary to answer the question “what is the entity of the urban rules an​d regulations of country in the light of Islamic laws an​d regulations?” the methodology of research based on the system interpretation of the urbanization of the country is in order of governing on the legal sources. This analysis is qualitative an​d determined using Logical reasoning technique an​d documentary studies method. Analysis of the actors of the private an​d public spaces of cities on the one hand an​d the redefinition of the public an​d private rights in the legal order of country on the other hand, guides us to the new pattern an​d approach regarding the rights of urban studies. This approach, by providing multiple needs an​d Compatibility varied interests between the private an​d public spheres, leads to the manifestation of civil rights ideals. Keywords: property right, the right to the city, regeneration measures, interaction principle