16834

16834

طراحي معناگرايانه نظرگاه شهري مبتني بر نشانه سازي مكان مورد پژوهي: تپه پيرغريب در شهر سنندج

كارشناسي ارشد

طراحي شهري

شهريورماه 1395

دكتر مصطفي بهزادفر

معماري و شهرسازي

چكيده: نظرگاه¬هاي شهري از ديرباز از اهميت نماديني در ساختار فضايي-كالبدي و تصورات مردم از محيط داشته¬اند. اين عرصه¬ها با توجه به ويژگي¬هاي ساختاري از جمله اشراف بر پهنه¬هاي شهري به منظور رصد محيط پيرامون ضمن قدرت¬نمايي نمادين، فرم توپوگرافيك با قابليت تجهيز بالا در مواقع شورش و بحران¬هاي درون شهري و مواجه با دشمن خارجي و نيز نزديكي به آسمان و ارزش نمادين آن براي گراميداشت بزرگان دين(به صورت محل تدفين بزرگان دين و...) همواره دركانون توجه بوده و نقش-انگيزي بالايي در حيات شهري داشته¬اند. اين فضاها همچنين به عنوان عرصه¬هاي عمومي مورد استفاده شهروندان و گردشگران بوده است و هم اكنون بسياري از نظرگاه¬هاي حكومتي و آييني به عرصه¬هاي گردشگري و تفريحي تبديل شده است. از اين رو شهر سنندج با توجه به برخورداري از نظرگاه¬هاي شهري متعدد از اين منظر اهميت ويژه¬اي داشته به طوري كه بسياري از نظرگاه¬هاي آن از منظر ماهوي جز كانون¬هاي مقدس سكنه اين شهر مي¬باشد. اما در حال حاضر اين كانون¬هاي شهري كه مي-توانند نقش¬انگيزي بسيار مناسبي در حيات شهري مردمان اين شهر ايفا نمايند به عرصه¬هاي بلااستفاده، محل استقرار ابنيه دولتي و نيمه فعال، و نيز به عنوان فضاي سبز غيرفعال و گورستان تبديل شده¬اند. در همين راستا هدف اصلي اين پژوهش تبيين رويكرد، راهبرد و سياست¬هاي عام طراحي و نشانه¬سازي نظرگاه¬هاي شهري و راهبرد و سياست¬هاي خاص طراحي نظرگاه¬شهري پيرغريب به عنوان يك مكان شهري با تاكيد بر تصورات(ذهن) است به همين منظور ابتدا مفاهيم ذهن و مكان و برهم¬كنش آنها مورد توجه قرار مي¬گيرد. بررسي مولفه¬هاي مكان با تاكيد بر ذهن ضمن بررسي كيفيت¬هاي عام مكان مناسب شهري به ديالوگ سه گانه مكان، ذهن و كيفيت¬هاي عام آن منتهي مي¬شود؛ سپس بررسي آرا نشانه¬شناسان و مكاتب اصلي آن ، ارتباط موجود ميان فرايند نشانگي و سطح ذهن تبيين مي¬شود. با توجه به انتقادات موجود به نشانه¬سازي از جمله بسيار انتزاعي¬بودن و محدود بودن آن به تفسير شخص؛ براي تحليل آنچه نشانه خوانده مي¬شودو نيز هدف اين نوشتار مبني بر نشانه-سازي مكان و نه تحيليل نشانه؛ از نشانه¬شناسي نه براي تحليل نشانگي موجود(به استثني بخش تجربيات جهاني) كه براي طراحي استفاده شده است. مكان نشانه¬اي شده در قالب نمودهاي نماد، شمايل، نمايه(طبيعي) امكان ظهور مي¬يابد براي دستيبابي به نمودهاي مذكور از تكنيك¬هاي بيان تلويحي و بلاغي در تركيب با تكنيك¬هاي عام نشانه¬سازي براي نشانه¬سازي مكان استفاده شده است. طراحي نظرگاه شهري پيرغريب با تاكيد برسطوح ذهن ، كيفيت¬هاي جاري در فضا و توقعات موردي از نظرگاه شهري ضمن تامين چشم¬انداز طرح به آورده¬هاي طراحي نظرگاه و نشانه¬سازي آن تبديل شده است. تامين كيفيت¬هاي عام و خاص نظرگاه شهري در طراحي تپه پيرغريب بر اساس مطالعات نظري و تجارب جهاني كه پيشتر به آن اشاره شد صورت گرفته است. استفاده از روش توصيفي – تشريحي و مطالعه موردي و بررسي معناي ضمني روش اصلي پژوهش بوده است. نماياني مفاهيم ضمني در نظرگاه پيرغريب از جمله مفهوم پير و مراد و تركيب آن با ايدئوگرام بهشت¬وار بودن نظرگاه اساس طراحي نظرگاه پيرغريب بوده و مفاهيم انتزاعي و ارزشي موجود با تكيه بر تكينك¬هاي بلاغي و عام طراحي نشانه به مكان نشانه¬سازي شده تبديل مي¬شود. كليد واژه: ذهن، معنا، مكان، نظرگاه، نشانه¬سازي،نمود ،شمايل، نشانه، تكنيك¬هاي بلاغي طراحي، نظرگاه پيرغريب

1395/12/09

1/1/1900 12:00:00 AM