17521

17521

مدلسازي اثر متغيرهاي فرهنگي-اجتماعي سبك زندگي بر رفتار رانندگان سواري شخصي و موتورسيكلت

كارشناسي ارشد

حمل و نقل

فروردين 1396

دكتر علي توكلي كاشاني

عمران

رفتار رانندگي، يكي از مهمترين عوامل موثر در وقوع تصادفات و سوانح جاده‌اي است. از سويي ديگر، سبك زندگي به عنوان يك عامل انساني اثرات مختلفي بر رفتارهاي افراد در هنگام رانندگي دارد. پژوهش حاضر سعي در شناخت رفتارهاي رانندگي در بين رانندگان سواري شخصي و موتورسيكلت و يافتن ارتباط آن با سبك زندگي آنها دارد. همچنين در اين مطالعه اثرات رفتارهاي نابجاي رانندگي بر تصادفات خوداظهاري رانندگان مورد بررسي قرار گرفته است. نمونه مورد مطالعه در اين پژوهش 1156 نفر از رانندگان سواري شخصي در شهرهاي تهران، مشهد، يزد، قم و بيرجند و همچنين 287 نفر از راكبان موتورسيكلت مي‌باشد كه اطلاعات آنان توسط پرسشنامه جمع‌آوري شده است. پرسشنامه سبك زندگي در اين پژوهش در شش عامل روابط اجتماعي، علايق فرهنگي، دينداري، پايبندي اخلاقي، تفريح با خودرو و سرگرمي تحليل شد. همچنين از پرسشنامه DBQ براي بررسي رفتارهاي رانندگان سواري شخصي و از پرسشنامه MRBQ جهت سنجش رفتار موتورسواران استفاده شد. نتايج مدل‌سازي با معادلات ساختاري نشان داد برخي عوامل سبك زندگي همچون دينداري، پايبندي اخلاقي و علايق فرهنگي اثر معكوسي بر رفتارهاي نابجاي رانندگي داشته و برخي عوامل ديگر همچون تفريح با خودرو/موتورسيكلت و سرگرمي رابطه مستقيمي با بروز اين رفتارها دارند. همچنين نتايج مدل‌هاي رگرسيون تعميم يافته خطي نشان داد تخلفات متداول تنها عاملي است كه در ميان رانندگان سواري شخصي، تصادفات خوداظهاري را پيش‌بيني مي‌كند. نتايج اين دسته از مدل‌ها براي راكبان موتورسيكلت، اثر مثبت و معنادار تخلفات سرعت و تخلفات ترافيكي را در درگير شدن آنها در تصادفات نشان داد. به عنوان نتيجه كلي، اين پژوهش فرضيه وجود رابطه ميان سبك زندگي و رفتارهاي رانندگي را در ايران با بكارگيري مدل‌هاي جامع آماري نشان داد.

1396/04/03

3/20/2018 12:00:00 AM

The human factor has the largest share among the factors contributing to traffic crashes. Aberrant driving behavior is an important variable that is related to this factor. On the other hand, lifestyle as a human factor has different effects on behaviors while driving. The aim of the present study was to investigate the effect of lifestyle traits on aberrant driving behavior in a sample of Iranian car drivers and motorcycle riders. Another aim was to analyze relationship among aberrant driving behavior factors and self-reported crashes. We analyzed 1156 personal questionnaires of car drivers with driving license in five cities of Iran: Tehran, Mashhad, Qom, Yazd and Birjand. In addition, 287 motorcycle ridrers were participated in the survey. Lifestyle questionnaire in this study revealed in six factors including: social relations, culture, religiousness, morality, car hobby and amusement. Moreover the DBQ was used for measuring driving behavior of car drivers and the MRBQ for motorcycle riders. The results of SEM models indicated that religion, morality, and culture had disincentive effect on aberrant driving behavior. Furthermore, car hobby and amusement might predicted aberrant driving behavior positively. Moreover, the results of generalized linear models showed ordinary violation was only factor which affected traffic crashes of car drivers. Additionally, the results of motorcycle riders' model showed the significant positive effect of traffic violations and speed violations on self-reported crashes.