17944

17944

ارائه مدل فراموشي براي كاربري در رابط‌هاي محاوره‌اي انسان - كامپيوتر

كارشناسي ارشد

نرم‌افزار

بهمن 1395

دكتر محمدرضا كنگاوري

كامپيوتر

امروزه رابط‌هاي كاربري به‌عنوان مهم‌ترين مسئله در حوزه محاوره انسان – كامپيوتر مطرح گرديده است و رابط‌هاي كاربرياي موفق هستند كه بتوانند تمامي جوانب اين حوزه را پوشش دهند. انسان به‌عنوان يك‌طرف اين تعامل نقشي انكارناپذير دارد. بنابراين يكي از فاكتور‌هاي موفقيت رابط كاربري توجه به انسان به‌عنوان يك‌طرف اين تعامل است. علوم شناختي حاوي مباني است كه ساختار ذهن انسان را توصيف مي‌كند. استفاده از مباني علوم شناختي در مسئله بهبود محاوره انسان- كامپيوتر مي‌تواند به‌صورت چشم‌گيري كارگشا باشد. فراموشي به‌عنوان يك مكانيسم طبيعي ذهن انسان، تأثير غيرقابل انكاري بر محاوره انسان با رابط كاربري دارد. ازاين‌رو با مدل‌سازي فراموشي مي‌توان در جهت بهبود محاوره انسان- كامپيوتر گام برداشت. براي مدل‌سازي فراموشي بايد ابتدا با مكانيسم اين پديده در ذهن انسان آشنا شد و سپس با توجه به اين مكانيسم‌ها، مدلي محاسباتي توسعه داد. در اين پژوهش از معماري‌هاي شناختي ذهن انسان كه مدلي محاسباتي از ذهن انسان ارائه مي‌دهند، به‌عنوان بستر پژوهش استفاده‌شده است. معماري شناختي ACT-R كه در اين پژوهش از آن استفاده‌شده است، عملاً داراي ساختاري منسوخ براي فراموشي است كه در پژوهش اين ساختار با مدل حافظه و فراموشي SIMPLE جايگزين شده است. درنهايت مدل پيشنهادي بر مبناي ACT-R براي مدل‌سازي فراموشي ارائه‌شده است. براي ارزيابي مدل پيشنهادي، يك رابط كاربري توسعه داده شد و پس از استفاده كاربران از اين رابط كاربري، فراموشي آن‌ها اندازه‌گيري شد. سپس اين معيار به دست آمده از حافظه كاربران با مدل پيشنهادي مقايسه گرديد. نتايج حاصله نشان داد كه مدل پيشنهادي نسبت به معماري ACT-R بهبود چشمگيري دارد و علاوه بر فاكتور زمان، فاكتور ظرفيت محدود حافظه انسان را در مدل‌سازي لحاظ كرده است. واژگان كليدي: مدل‌سازي فراموشي، ACT-R، علوم شناختي، محاوره انسان-كامپيوتر، مدل حافظه SIMPLE

1396/07/30

10/22/2017 12:00:00 AM

Abstract Nowadays efficient user interfaces consider as main problem in human computer interaction (HCI) field. Human play important role in this problem, actualy the key of success is tending to human as one side of the problem. Application of cognitive science in HCI can be useful because cognitive science describes a lot about human mind. Forgetting as one aspect of human mind have an undeniable role in human interaction with user interfaces. So modeling human forgetting can improve this interaction. Forgetting is a phenomenon in human mind and to model this phenomen should using cognitive science to be familiar with this mechanism, and due to this mechanism develop a forgetting model. In this dissertation have been used cognitive architecture as substrate of studies, and cognitive architecture used in here is ACT-R. Memory structure of ACT-R theorically obsolete, and this dissertation replace it with a new one named SIMPLE that can handle forgetting in better way. Finaly have been presented a new model of forgetting. A UI has been developed for eva​luate proposed model, users intract with this UI and we measured forgetting of they after interact with UI, then compare this measure with proposed model and ACT-R. Results shows proposed model have significant performance compare to ACT-R. Keywords: forgetting model, ACT-R, HCI, SIMPLE, cognitive science