18133

18133

بررسي و تبيين قواعد حاكم بر شهر خود سازمانده و كاربست آن در برنامه ريزي شهري مورد پژوهش: محمد شهر- استان البرز

كارشناسي ارشد

برنامه ريزي شهري

تيرماه 1396

دكتر مفيدي شميراني

دكتر خيرالدين

معماري شهرسازي

برنامه¬ريزي فعاليتي است كه به دنبال كاهش تعارضات ميان كنشگران و ايجاد مطلوب‌هاست. در جوامع امروزي شهر به‌عنوان يك شبكه‌اي از كنشگران در جريان است كه هريك از عوامل شبكه با توجه به جايگاه خود، فعاليتي را آغاز مي‌كند. اين موضوع فرايند برنامه‌ريزي را بسيار پيچيده مي‌كند. بنابراين مي‌توان برنامه¬ريزي را فرايندي تصور كرد كه همواره تحت تأثير تصميمات موازي است و افراد وابسته به قدرت خود در شبكه به دنبال اجرايي كردن اين تصميمات هستند. اين امر در صورت حذف و ناديده گرفتن هر يك از عوامل، برنامه‌ريزي را در رسيدن به مطلوب‌ها سخت مي‌كند. شهرهاي متداول امروزي كه با رابطه قوي و جايگاه مشخص دولت و برنامه‌ريز دولتي تعريف مي‌شود، سبب شده است كه شهرهايي به وجود بيايد كه در آن گروه‌هاي اجتماعي جايگاهي نداشته باشند، در مقابل عملكرد اين نوع برنامه‌ريزي، شبكه‌اي از كنشگران به تصميمات خود جامع عمل پوشانده و با درك شهر به‌عنوان يك سيستم خودسازمان‌ده به برنامه¬ريزي براي شهر پرداخته‌اند. محمد شهر ازجمله شهرهاي است تا سال 1390 بدون برنامه دولتي بوده و گروه هاي موثر محلي دست به برنامه ريزي براي شهر زده اند. فرض اصلي اين پژوهش بر اين مبنا استوار است كه با مطالعه اجتماعات خودسازمانده مي‌توان به رويكرد مناسب برنامه¬ريزي شهري دست يافت. در راستا رسيدن به هدف پژوهش، به بررسي محمد شهر و ساختار اجتماعي آن با توجه به شاخص‌هاي خودسازماندهي پرداخته شده است تا ارزيابي شود كه محمد شهر تا چه ميزان به‌عنوان يك سيستم خودسازمانده عمل مي‌كند. به همين منظور مصاحبه نيمه ساختاريافته با سه دسته از گروه‌هاي دخيل در فرايند برنامه‌ريزي شهر يعني مردم محلي، نخبگان محلي و مسئولين شهري به تعداد 27 نفر صورت گرفته است. پس از انجام مصاحبه‌ها با رويكرد پژوهش كيفي و روش تحليل گفتمان به واكاوي مصاحبه‌ها پرداخته شده تا قواعد حاكم بر محمد شهر شناسايي شود، درنهايت در جهت بررسي ميزان قرابت و انطباق اين قواعد با شاخص‌هاي خودسازماندهي به سنجش سازگاري ميان اين قواعد و مقوله‌ها با شاخص‌ها پرداخته شده درنهايت براي حصول يك الگوي مناسب برنامه¬ريزي اين قواعد و مقوله‌ها ارزيابي و مؤلفه‌هاي برتر شناسايي شده است. در اين مطالعه نشان داده شده كه چگونه محمد شهر به‌عنوان يك سيستم خودسازمانده دست به برنامه‌ريزي مي‌زند و چه عواملي در اين برنامه‌ريزي نقش مهم‌تري ايفا مي‌كنند، درنهايت با رسيدن به اين پاسخ رويكرد مناسب برنامه‌ريزي شهري تعريف مي‌شود. واژه‌هاي كليدي: برنامه¬ريزي، خودسازماندهي، محمد شهر

1396/09/13

12/4/2017 12:00:00 AM

Abstract: Planning is an activity that seeks to reduce conflicts among actors, And creating desires. In today's societies, the city is a network of activists Each network agent starts an activity according to its position. This makes the planning process very complicated , So planning can be thought of as a process Which is always influenced by parallel decisions And those in power on the network are looking to implement these decisions. This will be done by eliminating and ignoring any of the factors ,It makes planning difficult to achieve. Today's cities are defined by the strong relationship and situation of the state and state planners , Has led to the emergence of cities in which social groups do not have a place, In contrast to the performance of this kind of planning, A network of actors covered their comprehensive decisions And by understanding the city as a self-organizing system for planning the city. Mohammadshahr is among the cities until 2011 without a state program and effective local groups have been planning the city. The main assumption of this study is based on the study of self-organized communities an appropriate urban planning approach can be achieved. Towards the goal of research, The study of Mohammadshahr and its social structure have been studied according to self-organizing indicators To eva​luate the extent to which Mohammad Shahr is acting as a self-organizing system. For this purpose, the semi-structured interview with three groups of involved in the city planning process, namely local people, local elites and urban authorities There are 27 people. After conducting interviews with qualitative research approach and discourse analysis method The interviews were conducted to identify the rules governing Mohammad Shahr, Finally, to determine the degree of relevance and compliance of these rules with the indicators of self-organization to measure the compatibility between these rules and categories is covered by the indicators Finally, to get an appropriate planning pattern These rules and categories have been identified and eva​luated. This study shows how Mohammedshahr is planning a self-organizing system And what factors play a more important role in this planning, Finally, with this answer, urban planning is well-suited. KEY WORDS: Planning, Self-Organization, MohammadShahr