18411

۱۸۴۱۱

ارتقاي كيفي فضاهاي عمومي شهري با تاكيد بر آسايش اقليمي نمونه موردي: بلوار درختي شهرك غرب تهران

كارشناسي ارشد

طراحي شهري

تيرماه ۱۳۹۶

دكتر مصطفي بهزادفر

معماري و شهرسازي

چكيده از مهم¬ترين معيارها براي ارزيابي شهرها و محيط¬هاي شهري، كيفيت فضاهاي عمومي شهري موجود در آنهاست. امروزه فضاهاي عمومي موجود، متناسب با نيازهاي استفاده كنندگان شكل نگرفته است، زندگي در آن¬ها جريان ندارد و مردم احساس رضايت از شرايط حاكم را ندارند. در نتيجه نقش فضاها صرفا به عنوان ارتباط دهنده بين مقصدها تقليل يافته است. در واقع فضاهاي شهري بـراي موفقيت بايد پاسخگوي كـاربـران خـود باشند و طـوري طراحي و مديريت شوند كه نيازهاي استفاده¬كنندگان خود را برطرف سازند. آگاهي از نيازها و ترجيحات مردم و طراحي فضا با در نظر گرفتن اين نيازمندي¬ها يكي از مهمترين شروط موفقيت فضاي عمومي است. مطابق با اصول و معيارهاي منتج شده در راستاي ارتقاي كيفي و افزايش مطلوبيت فضاهاي شهري، آسايش و آرامش شهروندان يكي از مهم¬ترين مسائل است. در صورتي كه شهروندان احساس آسايش در برابر عوامل اقليمي را نداشته باشند، در فضاهاي شهري حضور نخواهند داشت مگر بالاجبار. به كمك بهره¬گيري از اصول دانش طراحي اقليمي و طراحي متناسب با عوامل تاثير گذار بر محدوده آسايش انسان (مانند باد و تابش)، مي¬توان تاثيرات عميقي بر كاهش هزينه¬هاي انرژي داشت و همچنين به يكي از اهداف غايي هر فضاي شهري يعني سرزندگي و حضور انتخابي شهروندان درفضا دست يافت. اقليم خاص هر محدوده، منجر به بروز رفتارهاي خاصي از مردمان آن خطه مي¬شود و طراحي خاصي را هم مي¬طلبد لذا نمي¬توان به اصول كلي براي طراحي¬هاي اقليمي دست يافت. در اين پژوهش هدف اصلي آن بوده است كه با بررسي مطالعات صورت گرفته در راستاي كيفيت فضاهاي شهري و همچنين با كمك از نظريات انديشمندان پيرامون عرصه¬هاي عمومي و با بررسي تجربيات مختلف، چارچوبي مفهومي جهت ارتقاي كيفي فضاهاي عمومي شهري ارائه شود، چرا كه در طراحي شهري مجموعه¬اي از عوامل دست به دست يكديگر مي¬دهند تا يك فضاي شهري موفق خلق شود. سپس با بررسي خرد اقليم و عوامل موثر بر آسايش اقليمي (نظير باد و تابش) تلاش در راستاي نشان دادن اهميت موضوع طراحي متناسب با اقليم بوده، چرا كه امروزه اين اصل مهم به دست فراموشي سپرده شده است. درنهايت با كمك چارچوب حاصل و همچنين جمع¬ آوري داده هاي ميداني از بلوار درختي (حد فاصل بلوار دادمان و خيابان سپهر) و تحليل آنها بويژه تحليل نمايانگر زيست محيطي، چشم انداز، اهداف، راهبرد و سياست¬ها تدوين شده است. با ارائه سناريوهاي طراحي و ارزيابي آن به كمك AHP سناريوي برتر انتخاب شده و طراحي¬ها صورت گرفته است. نتايج پژوهش حاكي از آن است كه با رعايت اصول اقليمي و توجه به عوامل موثر بر آسايش اقلمي در كنار ساير اصول و سياست پياده مداري مي¬توان بستر مناسب براي خلق فضاهاي شهري با كيفيت را فراهم آورد. واژگان كليدي: فضاي شهري، كيفيت، اقليم، آسايش اقليمي، باد، تابش

1396/11/14

5/28/2018 12:00:00 AM

Abstract One of the most important criteria for assessing cities and urban environments is the quality of urban public spaces in cities. Today, public spaces are not shaped according to the needs of the users, there is no life in them, and people do not feel satisfied. As a result, the role of spaces is reduced merely as a link between destinations. In fact, urban spaces need to be responsive to their users and designed and managed to meet the needs of their users. Awareness of the needs and preferences of the people and design the space with these requirements is one of the most important conditions for the success of the public space. According to the principles and criteria for improving the quality and increasing the utility of urban spaces, comfort and tranquility of people is one of the most important issues. If the people do not feel comfortable with the climatic factors, they will not be present in urban spaces except when they have to. By using the principles of knowledge of design through climate and the design appropriate to factors which affecting human comfort (such as wind and radiation), it can have profound effects on reducing energy costs. and also achieving one of the goals of any urban space: vitality. The specific climate of each area leads to certain behaviors of the people of that area and requires a special design, so the general principles for the climate design can not be achieved. In this research, the main purpose is to Investigate the quality of urban spaces in previous studies and also the ideas of pundits about the public spaces and examine different experiences, to provide a conceptual framework for improving the quality of urban public spaces, because In urban design, a set of factors favors each other to create a successful urban space. Then, by examining the micro-climate and factors affecting climate comfort (such as wind and radiation), efforts have been made to highlight the importance of the issue of climate-friendly design, since today this important principle has been forgotten. Finally, with the help of the framework, and collecting data from Derakhti boulevard (between Dadman Blvd. and Sepehr Avenue) and analysis them, vision, goals, strategy and policies have been developed. By designing and evaluating scenarios with AHP the best scenario selected and started to design. The results of this research indicate that, by observing the climatic principles and paying attention to the factors which affecting climate comfort, along with other principles and policies of pedestrianization, it is possible to provide a suitable platform for creating high quality urban spaces. Key words: urban space, quality, climate, climate comfort (thermal comfort) , wind, radiation