19603

۱۹۶۰۳

توسعه ي گام به گام سكونت گاه خودكفا براي حاشيه نشينان با رويكرد پايداري اجتماعي و محيطي : نمونه ي موردي پل كوره ي فيروزآباد شهرستان ري استان تهران

كارشناسي ارشد

معماري

۳۰ تير ۱۳۹۷

دكتر محمد علي خان محمدي - دكتر مهدي خاكزند

دكتر هانيه صنايعيان

معماري و شهرسازي

چكيده زاغه در لغت به محلههاي فقيرنشين و بدون مجوز در حاشيه شهرها گفته ميشود وزاغه نشيني پديده اي بسيار جدي در عصر حاضر است كه به دلايل گوناگون از جمله مهاجرت هاي بي قاعده و برنامه ريزي نامناسب مرتبط با توسعه ي شهري از روستا به شهر، كمبود مسكن مناسب براي قشر مهاجر در محل مقصد، ناتواني مهاجران در تامين هزينه هاي شهرنشيني و خانه سازي هاي غير قانوني و خود سر پديد آمده است. براي ساماندهي اين توده ها، طراحي يك سكونت گاه مناسب منطبق با فاكتور هاي پايداري محيطي و اجتماعي داراي يك منبع توليدي )در واقع ايجاد فرصت شغلي درون حوزه اي براي اين افراد(، مي تواند اولين گام باشد. پديده ي زاغه نشيني كه هم اكنون در تمامي نقاط جهان ديده مي شود، در ايران نيز به واسطه ي سياستهاي نادرستي مانند پيشرفت نا هماهنگ شهر ها و روستاها، استقرار امكانات رفاهي در مراكز شهري، عدم ايجاد اشتغال در روستاها و ... مهاجرت از روستا به شهر و به تبع آن معضل حاشيه نشيني ايجاد گرديده است. اصلي ترين نياز اين قشر نياز به سرپناه مناسب است. اين پديده كه با وجود گسترش روزافزون، تا كنون در كشورمان مورد توجه جدي قرار نگرفته است؛ يكي از اساسي ترين و پر اهميت ترين پديده هاي اجتماعي است كه بايد مورد توجه و اقدام سريع قرار گيرد. در پژوهش حاضر، هدف ارائه ي راه حلي براي توسعه ي تدريجي زاغه ها بدون نياز به تخريب و جا به جايي ساكنين آن ها در جهت تغيير يك فضاي زاغه نشيني به اجتماعي با خودكفايي نسبي مي باشد؛ كه اين امر با تمركز بر طراحي مجموعه اي از مساكن توسعه پذير و سرپناه هاي موقت، فضاهاي باز هدف مند، توجه به زير ساخت ها و خلق سامانه اي منسجم از سيستم هاي مرتبط خدماتي، فرهنگي، مسكوني و ... صورت مي پذيرد. در اين گزارش از تركيب از تحليل محتوا و پيمايش براي جمع آوري داده و تحليل بهره گرفته شده است؛ كه هر دو از روش هاي رويكرد كيفي مي باشند. جمع آوري داده ها با استفاده از بررسي منابع موجود، مشاهدات ميداني و مصاحبه با ساكنين صورت گرفته و تحليل داده ها نيز بر اساس الگوهاي روش كيفي انجام شده كه در آن پژوهشگر نقش اساسي در تفسير و فهم داده ها بر عهده دارد. در نهايت با بررسي منابع و متون موجود، مشاهده ي الگوهاي رفتاري و زندگي روزمره ي ساكنين محل و مصاحبه با آن ها، رويكرد، نياز هاي اساسي و مسير كلي طرح و شناسايي و الگويي مناسب براي طراحي سكونت گاه مناسب استخراج و ارائه شده است. واژه هاي كليدي سكونت گاه خودكفا. زاغه. زاغه نشيني. زاغه .) Incremental Housing ( معماري پايدار. مسكن. مسكن قشر كم در آمد. توسعه ي تدريجي مسكن بومي. بوم آورد. .)Self-constructed housing( خانه هاي خود ساخته .)Slum Clearance( زدايي

1397/08/09

Incremental Development of an Informal Settlement Towards a a Self-Sufficient Residential Community Regarding Social and Ecological Approach

7/21/2018 12:00:00 AM

Abstract The word “Slum” is defined as areas with poor residential and economical living conditions which are usually illegally inhabited by the residents. The current expansion of slum areas is a drastic issue which has happened due to informal immigration from rural to urban areas, improper and ineffective rural and urban planning, inadequate housing conditions and economical inability of slum residents in relation to the high cost of urban lifestyle and expenses which has led to illegal construction and expansion of informal settlements inside or close to urban areas. Design of an ecologically and socially sustainable adequate habitat with income generative activities and productive sources are crucial to this matter and can be known as the first step of the organization and development of such areas. The appearance and expansion of slum areas in our country Iran, is a result of ineffective policies such as inconsistent rural and urban development placement of main services, facilities and employment opportunities in urban areas and inequity of urban and rural life quality in general which leads to immigration of the rural population to urban areas. The need for adequate shelter can be known as the main requirement of slum residents for better life quality. In spite of rapid expansion of slum areas in our country, the issue has not been correctly targeted as a social and ecological phenomenon; although in need of serious attention and action. The major question of this thesis is how to design and build a self-sufficient habitat for slum dwellers using self-built architecture patterns, primitive architecture patterns, vernacular architecture knowledge in combination with current knowledge, technologies and methods; which is followed by other subsidiary questions. These questions are examined by application of qualitative research methods and through utilization of ethnographical methodology and therefor analyzed by the same qualitative methods and approaches such as selective coding and etc. The main target of the current research is to present an efficient solution to the issue; which has been addressed by design of a complex residential society with less need of destruction or the transfer of current residents in the construction process, in order to transform a slum area into a self-sufficient habitat. Considering the complexity and extensivity of available data, the data is collected through combination of direct observation, in depth interviews as well as field notes and other relative approaches. Eventually having codes, concepts and categories emerged, all categories are linked together around a central conclusion which is extracting design guidelines and main ideas based on project requirements and social behavioral patterns which eventually leads to the design of a self-sufficient community through the design of energy efficient units which are incrementally developable, targeted open spaces, community and service spaces, attention to detail and infra structures and eventually creating a coherent system of all mentioned above. Key words Sustainable Architecture, Affordable Housing, Incremental Housing Design, Slum, Slum development, Self- Sufficient architecture, Slum Clearance, Self-Built community, Vernacular architecture, Passive design, Renewable energy.