20596

۲۰۵۹۶

اولويت‌بندي كاربري‌هاي جانبي مساجد در محل استقرار آنها نسبت به فضاهاي اصلي عبادت در برنامه‌دهي مساجد منطقه‌اي

دكتري

معماري

۱۳۸۹

۱۳۹۸/۱/۱۸

مهندس عبدالحميد نقره كار - دكتر اصغر محمدمرادي

دكتر مهدي حمزه نژاد

معماري و شهرسازي

از مشكلات برنامه‌ريزي فيزيكي مساجد، كمينه‌گرايي و يا بيشينه‌گرايي در انتخاب كاربري‌هاي جانبي است. انتخاب كاربري‌ها در مساجد بايستي بر مبناي اولويتي كه با شرع سازگار است صورت پذيرد كه لازم است با مطالعه ميان‌رشته‌اي به صورت كاربردي در معماري در بيايد تا بر اين مبنا، در انتخاب و استقرار برنامه فيزيكي مساجد، اولويت و ارجحيت هر كاربري نسبت به كاربري ديگر مشخص باشد. بنابراين هدف اصلي پژوهش، اولويت‌گذاري كاربري‌هاي جانبي مساجد منطقه‌اي در محل استقرار آنها در رابطه با فضاهاي اصلي عبادت است كه بر مبناي مفهوم سازگاري يا سنخيت كه يك مفهوم ديني است، صورت خواهد پذيرفت. جهت دستيابي به هدف، در مرحله‌ي نخست به منظور شناسايي معيارهايي براي تعريف مفهوم سازگاري، فتاواي مراجع محترم تقليد در اين باره مورد تحليل محتوا قرار گرفت. سپس جهت سنجش ميزان و علل سازگاري كاربري‌هاي جانبي مختلف در مساجد، پرسشنامه‌اي تنظيم و به جامعه آماري ارايه و با مدل تصميم‌گيري و رتبه‌بندي تاپسيس تحليل شد. در مرحله‌ي دوم طي پرسشنامه‌ي ديگري از خبرگان معماري مسجد خواسته شد كه در مورد جاگذاري كاربري‌هاي جانبي اظهار نظر كنند و جواب‌هاي بدست‌آمده با روش توصيفي-تحليلي و با آزمون خي دو، مورد بررسي قرارگرفت. در مرحله‌ي سوم، اطلاعات بدست آمده در دو مرحله قبل، به روش استدلال منطقي اولويت‌بندي شدند. در اين پژوهش، معيارهاي اصلي تشخيص ميزان سازگاري، دو معيار عدم مزاحمت و عدم منافات با شان مسجد، مورد شناسايي قرار گرفتند و كاربري‌هاي جانبي مساجد به لحاظ ميزان سازگاري با كاربري عبادي به 4 دسته‌ي بسيار سازگار، سازگار، كمي سازگار و ناسازگار درجه‌بندي شدند. نيز در نظرات متخصصين، سه الگوي مسجد خدمتگزار، نيايشي و عبادي-اجتماعي قابل مشاهده است. بر اين مبنا اولويت استقرار كاربري‌هاي جانبي مساجد نسبت به فضاهاي اصلي عبادي، در سه وضعيت استقرار نسبت به فضاهاي اصلي عبادت، به صورت دستنامه كاربردي درآمد. هم چنين مشخص گرديد درجه‌ي بالاي سازگاري دليل بر نزديك‌شدن محل استقرار آن كاربري به كاربري عبادي نيست.

1398/02/09

Prioritizing the mosque's lateral functions in their location relative to the main spaces of worship in the programming of regional mosques

4/7/2019 12:00:00 AM

The first step to the architectural design of each building, is physical extraction program. There are various functions in mosques capability with a larger scale. Selecting these functins and location of deployment of them are the most challenging parts of the mosque's design. the main objective of this reserch is Prioritizing location of deployment of lateral applications of mousques Relative to Main spaces of worship in regional mosques. To achieve this goal, by referring verdicts religious scholars, consistency criteria of each function with religious function was determined, and questionnaire responses were given to statistical society including two groups of religious and architectural experts. To analyze the questionnaires, Topsis method were assessed. After that considering the degree of compatibility, the position of lateral functions of mosques Relative to Main spaces of worship in regional mosques was identified. Based on this, consistent criteria of each function with religious function, are failure to conflict with the mosque and not to disturb the worshipers. According To these criteria, lateral functions of mosques were classified to four categories include very consistent, consistent, slightly consistent and inconsistent with religious function.Then, 5 states were identified to determine the experts' opinion regarding the space deployment of each lateral function. Based on this, another closed questionnaire responses was designed and was gave to Experts of mosque designer. Then answers was analyzed with the Chi-squared test. Openions can be classified into three perspectives that each point lead to an special architecture. The results show that regional mosques can be categorized in 3 models :service mosque, prayer mosque and social -Ebadi mosque.In this way, the spaces in relation with the main spaces of worship are arranged into three layers. inside the mosque (layer 1), the complementary space beside the mosque (layer 2), and outside the mosque (layer 3).It was also found that a high degree of compatibility is not the reason for the approach of the function to the Main spaces of worship.