20705

۲۰۷۰۵

در جستجوي راهبردهايي براي فرايند طراحي معماري با تمركز بر روش هاي كاري معماران ايراني

دكتري

معماري

۹۷-۹۸

۱۳۹۸/۰۳/۲۰

دكتر اصغر محمدمرادي - دكتر غلامحسين معماريان

معماري و شهرسازي

پژوهش پيش رو، به دنبال معرفي راهبردهايي براي فرايند طراحي معماري با تمركز بر روش هاي كاري معماران ايراني است. دامنه و محدوده آن، از آغاز فرايند طراحي تا ارائه پيش طرح اوليه (طراحي مفهومي) را در بر مي‌گيرد. اين پژوهش داراي رويكردي كل‌نگر (شامل تمام فرايند طراحي) و عمل‌گرا (با مطالعه روش عملي كار طراحان و با هدف ارائه توصيه‌هاي عملي) است. پژوهش داراي رويكردي كيفي است و به علت پيچيده بودن فرايند طراحي معماري و مبهم بودن نسبي مسائل دخيل در آن، از شيوه نظريه‌پردازي داده بنياد (Grounded Theory Method)، با رويكرد درحال ظهور (Emerging)، كمك گرفته است. داده‌هاي پژوهش به روش انجام مصاحبه مستقيم شبه-ساختارمند (Semi-structured) جمع‌آوري‌شده و اعضاي جامعه آماري را طراحان معمار شاغل در حرفه تشكيل داده‌اند. در انتخاب اعضاي جامعه آماري دو ويژگي تجربه و تبحر مدنظر بوده است. تعداد افراد مورد نظر براي مصاحبه، سي نفر تعيين شده است. پس از انجام تحليل با روش‌هاي كدگذاري باز و محوري، يافته‌ها در دو دسته كلي ارائه شده‌اند. دسته اول، مربوط به موضوعاتي است كه مستقيماً با فرايند طراحي مرتبط مي باشند. در دسته دوم، به موضوعاتي كه به طراح، ويژگي‌هاي او و نحوه تعامل او با ساير افراد دخيل در پروژه مربوط مي‌شوند، پرداخته مي شود. در ارتباط با فرايند طراحي در دسته اول، به موارد زير اشاره مي شود: «فعاليت‌هاي طراحي»، «ساختار فرايند»، «كار گروهي»، «ابزارهاي طراحي»، «بودجه» و «نوآوري». در ارتباط با طراح و موضوعات مرتبط با او هم در دسته دوم، به موضوعات زير اشاره مي شود: «تفكر و عملكرد ذهن»، «ويژگي‌هاي معمار»، «تعامل با كارفرما»، «تعامل با ساير متخصصان»، «اصول فكري راهنما»، «اثر تجربه» و «اثر تدريس». محصول كدگذاري انتخابي شيوه نظريه‌پردازي داده-بنياد در اين پژوهش، الگوي ويژگي‌هاي چهارگانه طراح است كه به كمك آن رفتار طراحان مورد مطالعه، تبيين مي شود. اين الگو شامل دانش، بينش، مهارت و خلاقيت است. محصول نهايي پژوهش، راهبردهايي در فرايند طراحي معماري است كه با كمك الگوي مذكور و با تحليل شيوه‌هاي كاري طراحان مورد مطالعه، ارائه گرديده است. نوآوري اين پژوهش در ارائه راهبردهايي براي فرايند طراحي معماري با مطالعه روش كاري معماران ايراني، ثبت روش كاري نمايندگان سه نسل از طراحان متبحر ايراني و اتخاذ رويكردي عمل‌گرا و كل‌نگر در انجام پژوهش است. واژه‌هاي كليدي: فرايند طراحي معماري، راهبردهاي طراحي، معماران ايراني، رويكرد عمل گرا، رويكرد كل نگر، نظريه پردازي داده بنياد.

1398/04/04

Strategies for the Architectural Design Process with a Focus on Design Methods of Iranian Architects

6/10/2019 12:00:00 AM

This research aims to propose strategies in the architectural design process. In so doing, it adopts a holistic and pragmatic approach. The research uses qualitative methods, specifically grounded theory with an emerging approach. Semi-structured interviews were conducted to gather the data. The participants (interviewees) were consisted of thirty Iranian architects taking into account two factors: a) being experienced and b) being proficient. The in-depth questions of the interviews covered the design process from the beginning up to the proposal of the concept design. Using the open and axial methods of coding, the findings are presented in two categories: “subjects related to the design process” and “subjects related to the designer”. In the first part, sub-categories of “design activities”, “design structure”, “team work”, “design tools”, “project’s budget” and “innovation” are further discussed. Also, in the second part, sub-categories of “designer’s mind”, “interaction with client”, “interaction with engineers”, “guiding principles”, “designer’s experience” and “teaching” are explored. Next, through selective coding and with the introduction of a "four-part model", the architectural design process of participants are explained. The proposed model is expected to be able to provide a cogent explanation for the actions of architects who take up the task of design. The research concludes with strategies in the architectural design process using the model grounded in the data and by analysis of the design methods of architects studied. This research is innovative in that it adopts a holistic and pragmatic approach, documents the design process of three generations of expert Iranian architects and offers an explanation of the architectural design process using a proposed four-part model. Keywords: Architectural design process, Strategies in design, Iranian architects, Pragmatic approach, Holistic approach, Grounded theory method