21140

۲۱۱۴۰

مدلي راهبردي جهت ارتقاء حمايت گري رواني اجتماعي بخش هاي بستري بيمارستان

دكتري تخصصي

مهندسي معماري

۱۳۹۸/۰۶/۲۳

دكتر اصغر محمد مرادي - دكتر سيد باقر حسيني

معماري و شهرسازي

پژوهش پيش رو، در جستجوي يك "مدل راهبردي جهت ارتقاء حمايت¬گري رواني - اجتماعي" بخش¬هاي بستري مي¬باشد كه ابعاد اين مدل، از نتايج مطالعه در بستر خانه و بخش¬هاي بستري شكل يافته است. اين پژوهش در صدد ايجاد يك ارتباط معنايي بين ابعاد حمايت¬گري رواني اجتماعي بخش¬هاي بستري با ابعاد حمايت¬گري محيط خانه است تا بتواند ايده نوآورانه بخش¬هاي بستري "شبه خانه" را مطرح سازد. پژوهش داراي رويكرد كيفي است و به دليل نبود اطلاعات لازم در حوزه مدل¬هاي جامع حمايت¬گري و نيز كمبود اطلاعات نسبت به ديدگاه¬هاي افراد ايراني نسبت به هدف موضوع، از شيوه نظريه داده بنياد براي جمع-آوري، تحليل و پديدآيي مدل بهره برده است. ابتدا نمونه¬گيري محيطي و انساني به روش هدفمند با بيشترين تنوع و فيلتر نمودن عوامل مداخله¬گر، صورت پذيرفت. مطالعه در دو منطقه مسكوني منتخب در شهر تبريز و دو گونه سكونت¬گاهي (خانه مستقل و آپارتماني) و نيز دو بيمارستان با مشخصه طراحي كيفي متوسط و دو گونه متفاوت طراحي بخش¬هاي بستري، انتخاب گرديد. جامعه انساني پژوهش شامل 32 شركت كننده از مناطق مسكوني و 28 شركت كننده از بيمارستان¬ها مي¬باشد. پژوهش در سه مرحله صورت پذيرفته است كه مرحله اول در مناطق مسكوني و مراحل دوم (گام مصاحبه و گام پرسش تصويري) و سوم در بيمارستان¬هاي منتخب صورت پذيرفته است. جهت شناخت ابعاد موضوع و سوالات، ابتدا پژوهش در يك مطالعه پيش آزمون و با يك جامعه انساني كوچك¬تر انجام و پس از تحليل، وارد فاز اصلي گرديد. كليه¬ داده¬هاي حاصل از مطالعه مناطق مسكوني و بيمارستان با روش كدگذاري باز و محوري تحليل شده و مقولات مستخرج از آن با تكنيك سه سويه سازي همگرا وارد مرحله كدگذاري انتخابي شده و فرايند مفصل¬بندي نظريه و شناسايي ابعاد ايجاد كننده مدل راهبردي آغاز گرديد. در مدل ارائه شده، پديده هسته¬اي پژوهش تحت تاثير چهار خوشه مقوله¬اي "شرايط و زمينه¬ها"، "موجبات علّي"، "راهبردهاي ارتقاء" و "عوامل مداخله¬گر" بوده كه نتايج و پيامدهاي آن ابعاد بهزيستي ادراكي از سوي افراد شركت كننده در پژوهش مي¬باشد. تحليل ابعاد مدل نظريه نشان مي¬دهد شرايط زمينه¬ساز ايجاد محيط حمايت¬گر وابسته به ابعاد "شايستگي محيط در مراقبت"، "شايستگي محيط در حمايت عملكردي" و "شايستگي محيط در حمايت از فعاليت" بوده كه اين ابعاد بر موجبات علّي شناسايي شده كه ابعاد آن "سيماي خانگي و آشنا"، "راحتي حسي و آرامش"، "كيفيت ترميمي" و "زيبايي و گرمي محيط" مي¬باشند تاثير مي¬گذارد. ابعاد شناسايي شده در خوشه راهبردهاي ارتقاء دهنده، پنج مورد "حس كنترل"، "مديريت پيوندهاي شخصي"، "ارتقاي تنوع و تفاوت" در محيط، "ايمني و امنيت" و در نهايت "پيوند با دنياي بيرون" مي¬باشد. بر تمامي ابعاد مدل راهبردي حمايت¬گري، عواملي نيز تاثير مي¬گذارد كه تحت عنوان "خوشه عوامل مداخله¬گر" دسته بندي شده است كه شامل سه مقوله "اثر بخشي سازماني"، "اثر بيماري" و "اثر زمان" مي¬باشد. محصول نهايي پژوهش، مدلي است راهبردي كه تلاش آن شبيه سازي محيط بخش¬هاي بستري به محيط آشناي خانه براي اكثريت بيماران است. در انتها راهبردها و اصول طراحي پيشنهادي براي فرايند سياست¬گزاري و طراحي معماري از ديگر دستاوردهاي اين پژوهش مي¬باشد. نوآوري اين پژوهش در ارائه مدل جامع و راهبردي در حوزه دانش محيط¬هاي حمايت گر بر پايه¬ خلق محيط¬هاي "شبه خانه" و توسعه مدل حمايتي اولريخ براي بخش¬هاي بستري مي¬باشد. واژه‌هاي كليدي: حمايت¬گري، حمايت¬گري رواني اجتماعي، محيط شفابخش، بخش بستري، ادراك مكان، محيط شبه خانه.

1398/07/21

A Strategic Model For Improving Psychosocial Support in Hospital Wards

9/14/2019 12:00:00 AM

This research seeks to establish a comprehensive model for improving psychosocial support in hospital wards, in which the aspects of the model are designated through the finding of the study in homes and hospital wards. Finding a semantic relationship between aspects of hospital wards’ psychosocial support and aspects of home environment’s support is what this research tends to achieve, and consequently, the innovative idea of “home-like hospital wards” ought to be suggested. The study uses qualitative approach and due to lack of adequate information in comprehensive support models field, and also, no knowledge of Iranian’s perspective toward the subject as well, Grounded theory method has been utilized for data collecting, analyzing and crating model. First, people and environmental sampling with the highest diversity and filtering intervening factors were performed. The study was conducted in two selected residential areas in Tabriz and two types of housing (private house and apartment) and also two hospitals with average qualitative design characteristic with two different types of ward design were carefully chosen. The experimental group in the study comprises 32 participants from residential areas and 28 participants from hospitals. The study has been performed in three stages: first stage in residential areas, second (interview and visual questionnaire) and third stages in selected hospitals. For having a better perspective on the problem and questions, a preliminary research with a smaller experimental group was implemented, and after investigation, the main work started afterwards. Using open coding and axial coding, all data collected from residential areas and hospitals were analyzed and the outputs were put in selective coding stage using convergent triangulation technique, and then, the articulation procedure of the theory and identification of initiators of the comprehensive model started. In the proposed model, the core phenomenon of the study is influenced by four clusters “Terms and Conditions”, “Causes”, “Improvement Strategies” and “Intervening Factors”, and the outcome is the different aspects of participants perceptual well-being. Investigating the aspects of theory model demonstrates that conditions of having a supportive environment are related to “environmental competence in care”, “environmental competence in functional support” and “environmental competence in support of the activity”. These factors affect those identified “Causes” which comprise “familiarity and homey look”, “sensory comfort and tranquility”, “restorative quality” and “beauty and warmth of the environment”. Identified aspects in “Improvement Strategies” cluster are five items: “sense of control”, “personal links management”, “diversity and difference promotion” in environment, “safety and security” and finally “connection to the outside world”. There are some factors, categorized as “Intervening Factors” cluster, which have impact on all aspects of comprehensive support model and consist of three items: “organizational effectiveness”, “disease effect” and “time effect”. The final output of this research is a comprehensive model which aims to create hospital wards’ atmosphere in a way that they can simulate familiar homey atmosphere. Moreover, this study succeeded to come up with new guidelines and suggested design principles for policy making process and architectural design decisions. The innovation of this research is in preparing a comprehensive model and framework in the field of supportive environments based on creating “home-like” atmospheres and develop Ulrich's theory of supportive design for wards Keywords: Support, Psychosocial Support, Healing Environment, Hospital Wards, Sense of Place, Home-like Environment.