21236

21236

تخمين تابع تقاضاي برق خانگي ايران با رويكرد اقتصادسنجي داده‌هاي تابلويي استان‌هاي كشور

كارشناسي ارشد

سيستم هاي اقتصادي و اجتماعي

1395-1397

1397/12/12

دكتر سعيد ميرزا محمدي

صنايع

در دنياي امروز برنامه¬ريزي مناسب براي مصرف برق از ضروريات دستيابي به توسعه¬ي اهداف اقتصادي در هر كشور مي¬باشد. در اين راه داشتن اطلاعات دقيق درباره‌ي مدل تقاضاي برق بخش خانگي كشور و متغيرهاي مهم تأثيرگذار بر آن مي‌تواند سياست‌گذاران را در راستاي بهينه¬سازي مصرف و برنامه‌ريزي جهت تأمين نيازهاي آتي اين انرژي ياري كند. از سويي ديگر افزايش ظرفيت¬ها و ايجاد واحدهاي جديد براي توليد برق، خود نيازمند افزايش عوامل توليد است كه اين عوامل بر قيمت تمام¬شده¬ي برق تأثيرگذارند. از اينرو هدف اصلي در اين مطالعه تخمين مدل تقاضاي برق بخش خانگي استان¬هاي كشور مي¬باشد وليكن در كنار آن به تخمين مدل قيمت تمام¬شده¬ي برق نيز پرداخته شده است. در مدل نخست، قيمت تمام¬شده¬ي واقعي برق بخش خانگي كشور به عنوان تابعي از متغيرهاي مصرف سرانه¬ي برق خانوارها، ميزان سرمايه¬گذاري واقعي در صنعت برق، ارزش ريالي واقعي سوخت¬هاي استفاده¬شده در توليد برق و تعداد نيروي كار شاغل در صنعت برق در نظر گرفته شده است. نتايج حاصل از تخمين اين مدل با استفاده از روش حداقل مربعات معمولي و براي دوره¬ي زماني 1380 تا 1395 نشان مي¬دهد كه ميان قيمت تمام¬شده¬ي برق با مصرف برق خانوارها ارتباط معناداري وجود ندارد. در مقابل افزايش هر يك از عوامل توليد منجر به افزايش قيمت تمام¬شده¬ي برق مي¬شود؛ بنابراين با توجه به افزايش روزافزون قيمت تمام¬شده¬ي برق، لازم است جهت بهينه¬سازي مصرف برق، تداوم فعاليت شركت¬هاي برق و جلوگيري از زيان¬ده بودن آنها، قيمت فروش اين انرژي از نظام يارانه¬اي خود به طور كامل خارج شده و متناسب با قيمت تمام¬شده¬ي آن افزايش يابد. در ادامه¬ي اين مطالعه و در مدل اصلي تحقيق، مصرف سرانه¬ي برق بخش خانگي به عنوان تابعي از متغيرهاي قيمت واقعي برق، قيمت واقعي گاز طبيعي، مصرف دوره‌ي قبل، درآمد سرانه¬ي واقعي خانوارها، متوسط بعد خانوارها، شاخص‌هاي گرمي و برودت هوا و اثر هدفمندسازي يارانه‌ها در نظر گرفته شده است. بر اساس نتايج تخمين اين مدل با استفاده از رويكرد اقتصادسنجي داده‌هاي تابلويي براي دوره¬ي زماني 1380 تا 1395 و براي 31 استان كشور، كشش‌هاي كوتاه‌مدت قيمتي، درآمدي و جانشيني تقاضا معنادار و با مقدار كم محاسبه شده¬اند كه بيانگر آن است كه مصرف برق بخش خانگي استان¬هاي كشور در كوتاه‌مدت نسبت به قيمت خودش، درآمد سرانه¬ي خانوارها و قيمت انرژي جانشينش چندان حساس نمي¬باشد. علاوه بر اين، متغيرهاي آب¬و¬هوا تأثير معنا¬داري بر تقاضاي سالانه¬ي برق بخش خانگي استان¬هاي كشور ندارند. در مقابل متغير مصرف دوره‌ي قبل مهمترين عامل در تغيير تقاضاي برق بخش خانگي و در كوتاه‌مدت به شمار مي¬رود. همچنين نتايج حاصل از محاسبه¬ي كشش‌هاي بلندمدت قيمتي و درآمدي حاكي از آن است كه سياست¬هاي قيمتي و درآمدي در راستاي بهينه¬سازي مصرف برق در بلندمدت موثرتر بوده و سياست¬هاي قيمتي نسبت به سياست¬هاي درآمدي تأثيرگذارترند.

1398/08/06

Estimating Residential Electricity Demand in Iran with a Provincial Panel Data Econometric Approach

3/19/2020 12:00:00 AM

Electricity power consumption is usually known as an important indicator of economic growth in every country. As a result, having accurate information about the residential electricity demand model and its driving factors can help policy makers in reducing electricity consumption and meeting the future demands of this energy. On the other hand, increasing the capacities and creating new units for electricity generation, requires increasing in factors of production which can affect the marginal cost of electricity. This paper, therefore, estimates the marginal price of electricity model along with the residential electricity demand model in Iran. In first model, the marginal real price of residential sector has been estimated as a function of residential electricity consumption, real cost of the composite fuel which is utilized for electricity generation, the amount of investment and the number of labors in electricity industry. For this purpose, an ordinary least squares approach has been used, covering a time period of 1380 to 1395. The results of this estimation show that there is no meaningful relationship between the marginal price of electricity and the residential electricity consumption. In return, an increase in every factors of production, can lead to an increase in the marginal price of electricity. Consequently, for the continuity of electricity companies, the electricity sales price must increase appropriately as much as its marginal price. In second model of this paper, the residential electricity demand has been estimated as a function of real price of electricity, real price of natural gas, consumption of last year, real household’s income, household size, climate (heating and cooling) indexes and energy subsidies. A provincial panel data econometric approach has been utilized, covering a time period of 1380 to 1395. According to the results, the short-run own price, income and cross price elasticities of demand have been estimated small and less than unity which shows that the residential electricity consumption is not sensitive to its own price, household’s income and the price of its substitution fuels in short-run. Furthermore, climate variables cannot have a meaningful effect on residential electricity consumption. In return, consumption of last year is the most important factor in changing electricity consumption. Moreover, the estimation of long-run price and income elasticities indicates that price and income policies are more successful in long-run and price policies can be more effective than income policies.