21257

21257

بررسي تطبيقي معيار‌هاي كرامت انساني به عنوان يكي از ويژگي‌هاي شهر مطلوب اسلامي در دو محله‌ي نوساز و قديمي حكيميه و خيابان ايران شهر تهران

كارشناسي ارشد

شهرسازي - برنامه ريزي شهري

1396-98

1398/04/02

دكتر سيد عبدالهادي دانشپور

دكتر محمد صالح شكوهي بيدهندي

معماري و شهرسازي

چكيده محلات قديمي و سنتي شهرهاي ايران در گذشته محل زندگي و واجد احساس تعلق براي ساكنان آن ها بوده اند اما اين محلات با نوسازي هاي بي برنامه و تقليدي و بدون توجه به توانمندسازي آنان در طرح هاي فرادست از جمله طرح هاي جامع شهري، برخي كيفيات خود را از دست داده اند. بسياري از اين محلات قديمي و سنتي از هسته هاي اوليه شكل گيري شهرها در طول تاريخ آن ها بوده اند اما امروزه به نظر مي رسد مي توان شاهد تنزل معيارهاي كرامت انساني در محلات و به دنبال آن بروز مشكلات اجتماعي، اقتصادي، كالبدي و ... در آن¬ها داد. از آنجايي كه نمي توان در اين پژوهش همه محلات شهر از نظر ويژگي ها و مولفه هاي شهر اسلامي به طور عام و كرامت انساني به طور خاص مورد بررسي قرار داد، يك نمونه محله قديمي و يك نمونه محله نوساز مورد بررسي قرار مي گيرد. اين پژوهش درصدد است كه بتواند به اين پرسش پاسخ دهد كه اولا معيارهاي كرامت انساني در شهر اسلامي كدامند؟ و اينكه آيا محلات جديدالتاسيس توانسته اند دست كم به اندازه محلات قديمي در حفظ كرامت انساني موفق باشند؟ با توجه به موضوع و اهداف مورد نظر، اين پژوهش از نوع توسعه اي بوده و روش تحقيق آن تطبيقي است براي اين منظور، شيوه بررسي با استناد به قرآن، كلام معصومين و منابع فقهي و آراي علماي مسلمان و نيز آثار انديشمندان غيرمسلمان است، گردآوري اطلاعات نيز به روش كتابخانه اي و ميداني است. در اين تحقيق جهت تدوين چارچوب نظري از روش اسنادي استفاده شده است. به اين صورت كه با مراجعه به كتاب ها، نشريات و سايت هاي مرتبط به وسيله يادداشت و فيش برداري از مطالب، اطلاعات مرتبط و مورد نظر گردآوري شده است. در بخش اصلي اين تحقيق يعني مطالعه موردي از روش پيمايشي استفاده شده است. ابزار گردآوري اطلاعات در اين روش پرسشنامه بوده است. با استفاده از مطالب و اطلاعات گردآوري شده در بخش مباني نظري، متغيرهاي مورد بررسي مشخص گرديده و سپس جهت سنجش هر يك از متغيرها، تعدادي گويه و سوال تدوين شده است كه مجموع گويه ها و سئوالات تكميلي، ساختار پرسشنامه را تشكيل مي دهند. نحوه پاسخگويي به سئوالات و گويه ها مراجعه پرسشگر به پاسخگويان و به شيوه پرسشنامه بوده است. نتايج حاصل از پژوهش نشان مي دهد، محله جديد حكيميه كه بر اساس الگوي ساخت و ساز معاصر نوسازي شده است اما به اعتلاي هيچ يك از معيارهاي كرامت انساني در اين محله منجر نشده است و نشان مي دهد معيارهاي كرامت انساني به عنوان يكي از ويژگي هاي شهر مطلوب اسلامي در محله سنتي و قديمي خيابان ايران بيشتر از محله جديد و نوساز حكيميه محقق شده است. كلمات كليدي: كرامت انساني، شهر اسلامي، حكيميه، خيابان ايران، نوسازي.

1398/08/11

A Comparative Study of Human Dignity Criteria as a Characteristic of a Desirable Islamic City in the New and Old Neighborhoods of Hakimieh and Iran Street, Tehran City

11/2/2019 12:00:00 AM

Abstract The old and traditional neighborhoods of Iranian cities used to be a place of living and a sense of belonging for their inhabitants, but these neighborhoods with some unplanned renovations and without regard to their empowerment in upscale plans such as comprehensive urban plans, have lost some of their qualities. Many of these ancient and traditional neighborhoods have been at the core of cities' formation throughout their history, but today it seems we can see the decline of human dignity in neighborhoods, followed by social, economic, physical and other problems in them. Since it is not possible to examine all neighborhoods in terms of the characteristics and components of Islamic city in general and human dignity in particular, an old neighborhood sample and a new neighborhood sample are examined. This study seeks to answer the question, first, what are the criteria of human dignity in the Islamic city? And have the new neighborhoods succeeded in preserving human dignity at least as much as the old ones? According to the subject and purpose of this study, this research is a developmental one and its research method is comparative. For this purpose, the method of study is based on the Quran, the words of the infallible and jurisprudential sources and the opinions of Muslim scholars as well as the works of non-Muslim scholars. Information is also in the library and field method. In this research, the documentary method has been used to formulate the theoretical framework. By referring to books, publications, and related sites, by gathering notes, retrieving relevant information and information. In the main part of this research (case study) we used survey method. The data collection tool was a questionnaire. Using the materials and information gathered in the theoretical foundations section, the variables were identified and then a number of questions and questions were compiled to evaluate each of the variables that form the sum of the items and the questions that form the structure of the questionnaire. The way of answering the questions and the questions was referring to the respondents in the questionnaire. The results of the study show that the new Hakimiyah neighborhood, which has been modernized based on the contemporary construction pattern but has not led to any of the criteria of human dignity in this neighborhood, shows the criteria of human dignity as a feature. The desirable Islamic city in the old and traditional neighborhood of Iranian street has been realized more than the new and modern neighborhood of Hakimiyah. Keywords: Human Dignity, Islamic City, Hakimieh, Iran Street, Renovation.