21579

21579

برنامه‌ريزي عملياتي زنجيره تأمين محصولات كشاورزي تحت عدم قطعيت عدد زي

كارشناسي ارشد

لجستيك و زنجيره تامين

1395

1398/08/27

دكتر آرمين جبارزاده

دكتر هادي صاحبي

صنايع

در سال‌هاي اخير، به دليل توجه روزافزون مشتريان به كيفيت و در دسترس‌پذيري مواد غذايي در تمام فصول سال، مطالعه زنجيره تأمين محصولات كشاورزي را از اهميت بالايي برخوردار كرده است. بخش عمده‌اي از اقتصاد جهان و مواد خام بسياري از صنايع را محصولات كشاورزي تشكيل مي‌دهند. برنامه‌ريزي براي چگونگي توليد، زمان كاشت و برداشت محصولات فسادپذير مانند ميوه و سبزيجات، از پيچيده‌ترين تصميمات در زنجيره محصولات كشاورزي (AFSC) است. محصولات كشاورزي فسادپذير نسبت به ساير محصولات كشاورزي از ريسك بيشتري برخوردار است. تمركز اين تحقيق بر روي محصولات تازه نظير گوجه‌فرنگي و سبزيجاتي نظير فلفل مي‌باشد. در همين راستا اين تحقيق در پي آن است كه مدلي يكپارچه از زنجيره تأمين محصولات كشاورزي ارائه دهد كه دو سطح تصميم‌گيري تاكتيكي نظير كاشت يك محصول و عملياتي نظير برنامه‌ريزي برداشت و نحوه توزيع را در برگيرد. برداشت، رابطه‌اي مستقيم با كاشت محصول دارد و ملاحظات واقعي حين برداشت، اثرگذار بر روي ميزان برداشت مي‌باشند. درصورتي‌كه بتوان ملاحظات كاشت و برداشت را به‌صورت توأم و يكپارچه مدنظر قرارداد، مدل قادر خواهد بود تا تصميمات واقعي‌تري را اتخاذ نمايد. با توجه به آنكه اين زنجيره عموماً متأثر از عوامل محيطي غيرقطعي است، رويكرد تصميم سازي بر مبناي عدد زي نيز مورداستفاده قرارگرفته است كه مي¬توان با استفاده از آن تصميمات مناسب‌تري اتخاذ نمود. با توجه به ادعاي ادبيات موجود در مورد مفهوم عدد زي بيان شده كه عدد زي از سطح بالاتر توانمندي در مدل‌سازي عدم قطعيت‌ها نسبت به ساير مفاهيم عدم قطعيت برخوردار است. اگرچه اين رويكرد مدل‌سازي عدم قطعيت در زمينه تصميم‌گيري در بخش زنجيره تأمين كشاورزي داراي اهميت كاربردي مي‌باشد، اما تاكنون از اين مفهوم براي برنامه‌ريزي كاشت و برداشت استفاده‌نشده است. با¬اين‌وجود حتي با كاهش عدم اطمينان در سطح برنامه‌ريزي كوتاه‌مدت، عوامل غيرقابل‌كنترل بر تصميمات مانند نوسانات ناگهاني بازار، عملكرد و بلوغ محصولات كه به‌شدت به شرايط آب‌وهوايي وابسته است، وجود دارد. ما در اين تحقيق يك مدل يكپارچه دو هدفه با اهداف سود كل زنجيره و توجه به مسائل اجتماعي، با در نظرگيري توأم كاشت و الگوي برداشت ارائه كرده‌ايم. سپس با استفاده از روش‌ مركز ثقل، روش رتبه‌بندي اعداد فازي و روش تعاملي TH مسئله را حل مي‌كنيم. در ادامه به اين نتايج رسيديم كه؛ هر چه مدل از قطعيت بالاتري برخوردار باشد تصميمات جزئي‌تر و سود زنجيره پايين‌تر ولي واقعي‌تر خواهد بود. با توجه به محصولات انتخاب‌شده و شرايط مسئله كه شامل زمان حمل‌ونقل و نگهداري در انبار و توزيع‌كننده‌ها و فواصل آن‌ها با مشتري، نيازي به استفاده از ناوگان حمل‌ونقل هوايي به علت هزينه‌هاي بالاي آن نيست. سپس به اين نتيجه رسيديم كه هرچه عمر محصول كوتاه‌تر باشد، استفاده از ناوگان جاده‌اي به علت زمان تحويل كوتاه‌تر نسبت به حمل‌ونقل ريلي بيشتر خواهد شد. از مقايسه مدل متمركز با مدل غير متمركز به اين نتيجه رسيديم كه مجموع هزينه‌هاي كاشت و برداشت در مدل متمركز 0.2 درصد بهبود و همچنين تابع سود نيز در مدل متمركز 1.8 درصد نسبت به حالت غيرمتمركز بهبوديافته است. ازاين‌رو مدل يكپارچه ارائه‌شده در اين تحقيق را مي‌توان سودآورتر از حالت برنامه‌ريزي غيرمتمركز دانست.

1398/10/21

An Operational Agri-Food Supply Chain Planning Under Z-number

11/17/2020 12:00:00 AM

In recent years, increasing attention has been attracted to the agri-food supply chain due to the ever-increasing demand on quality and availability of nutrients. One of the most complicated decisions on the agri-food supply chain is how to produce and when to cultivate and harvest perishable products such as fruits and vegetable. Perishable agricultural products are more risky and vulnerable than the other agricultural products. This study focuses on fresh agricultural such as tomato and pepper. Thus, it aims to introduce an novel integrated mathematical model of the agri-food supply chain that involves two levels of tactical decision-making such as cultivation, and operations decision-making such as harvest scheduling and products distribution. The proposed model considers simultaneously cultivation and harvesting to make the problem seem more realistic. The chain is typically influenced by uncertain environmental. In this paper, the proposed new novel characterizes parameter uncertainty based on Z-number which has a higher level of ability to describe real world condition. However, even with the reduced uncertainty at the short-term planning level, there are uncontrollable factors affecting decisions, such as abrupt market fluctuations and product performance and maturity which are substantially dependent on the climate. This study proposed a bi-objective integrated model with the objectives of total chain profit and consideration of social aspects by simultaneously taking into account cultivation and the harvest pattern. Then, the problem is solved by applying centroid method, fuzzy numbers ranking technique, and the TH interactive method. In this research we used real data and information. It was concluded that the more certain the model, the smaller the decisions and the lower yet more realistic the chain profit will be. According to the selected products and the conditions of the issue, including shipping time and storage in warehouses, distributions and consumers, there is no need to use the air transport fleet. We conclude that the shorter the shelf life of the product, the greater the use of the road fleet due to shorter delivery times than rail transport. Considering the selected products and the conditions of the problem, including the shipping time and storage time in warehouses and their distributors and their distances from the customer, there is no need to use air freight fleet. Also, we concluded that: the shorter the life of the product, the greater the use of road transport due to shorter delivery times than rail transport. As it can be seen, the overall of planting and harvesting costs in the centralized model is improved by 0.2 percent over the decentralized model. Further, it can be seen that the profit function in the centralized model also improved by 1.8% compared to the decentralized one. Therefore, the integrated model presented in this research can be considered as more profitable than the decentralized planning.