22376

ارزيابي نگرش شهروندان در بهره مندي از مزاياي اقتصادي طرح هاي موضعي شهري(نمونه مطالعاتي:5طرح منتخب شهر مشهد)

كارشناسي ارشد

شهرسازي - برنامه ريزي شهري

96-99

1399/3/7

دكتر سيدعبدالهادي دانشپور

دكتر رضا خيرالدين

معماري و شهرسازي

مشاركت مردم در برنامه‌هاي توسعه شهري باعث افزايش تحقق‌پذيري و كاهش تأثيرات نامطلوب اين طرح‌ها شده است. از سوي ديگر نبود شفافيت در منافع اقتصادي حاصل از طرح‌ها باعث شده مردم در فرايند تهيه و اجراي طرح نقش مؤثر ايفا نكنند. همچنين مزاياي اقتصادي بايد به‌طور صحيح به اشتراك گذاشته شود، به‌خصوص در مورد اجتماعات فقيرنشين كه اغلب تصميمات مربوط به برنامه‌ريزي شهري تأثير منفي در زندگي آن‌ها گذاشته است. اين پژوهش با هدف استخراج شاخص‌هاي سنجش نگرش شهروندان نسبت به مزاياي اقتصادي طرح‌هاي موضعي انجام شده است. سوال اساسي كه در اين مورد مطرح مي‌شود، تفاوت‌هاي ميان نظرات شهروندان و برنامه‌ريزان و دلايل بروز اين تفاوت‌ها است. جهت نيل به اهداف پژوهش، از نظريات مختلفي چون نظريات كرچ، كنش اجتماعي و... براي استخراج اطلاعات مورد نياز در زمينه سنجش نگرش شهروندان بهره گرفته شده است. همچنين، به دليل مطرح بودن رويكرد شهرسازي مشاركتي در جهان و لزوم استفاده از آن در تهيه و اجراي طرح‌هاي شهري در ايران، نظريات مختلفي چون نظريه جيمز ميلي، تئوري مشاركت ارنشتاين، نظريه مشاركت پارسونز و... در اين زمينه، بررسي شده است. به‌اين‌ترتيب ارزيابي نگرش شهروندان در بهره‌مندي از مزاياي اقتصادي طرح‌هاي موضعي شهري مي‌تواند زمينه را براي كاهش شكاف ميان برنامه‌ريزان و شهروندان فراهم كند. بدين منظور، فهرستي از طرح‌هاي موضعي شهر مشهد تهيه شده و طرح‌ها با نظر كارشناسان بر اساس شاخص‌ها نمره‌دهي شد. در بخش شناخت و تحليل ابتدا به بررسي اسناد طرح‌هاي موضعي بر اساس شاخص‌هاي مطرح شده در مباني نظري پرداخته شده و پس از آن نظرات شهروندان در قالب پرسشنامه گردآوردي گرديد. در نهايت با مقايسه تطبيقي اين دو مبحث، شكاف ميان برنامه‌ريزان و شهروندان تبيين شد. بر اساس اين پژوهش شكاف ميان شهروندان و برنامه‌ريزان به چهار دسته ادعايي، ترجيحي، انتظاري و ادعايي-انتظاري دسته‌بندي شد.هم¬چنين دلايل بروز شكاف ميان برنامه ريزان و شهروندان را مي¬توان در چهار دسته نهادي،نظري،اجرايي و ايرادات طرح ها دسته بندي كرد.عدم توجه به جايگاه برنامه ريزان،نبود تفكر مشاركتي،محدوديت مالي و عدم تحقق وعده ها و عدم توجه به ايجاد منافع اقتصادي مهم ترين زمينه هاي ايجاد شكاف هستند. در پايان پژوهش راهكارهاي رفع شكاف ميان شهروندان و برنامه‌ريزان پيشنهاد گرديد.

1399/06/18

Evaluation of citizen's attitude in order to leverage from economic advantages of urban local plans Study sample: 5 selected projects of Mashhad city

9/8/2020 12:00:00 AM

People's participation in urban development programs increases the feasibility and reduces the undesirable effects of these projects. On the other hand, the lack of transparency in the economic advantages of the projects does not allow people to play an effective role in the process of preparing and implementing the project. Also, economic advantages must also be shared in a balanced way, especially for poor communities where most urban planning decisions have negative impacts on their lives. This study aimed to extract indicators of attitude of citizens toward economic advantages of local plans. The fundamental question in this case is the differences between the attitude of citizens and urban planners and the reasons for these differences. In order to achieve the purpose of this research, different theories such as Kerch's theories, social interaction, etc. have been used to extract information needed to assess the attitude of citizens. Also, due to the proposed approach of participatory urban planning in the world and the necessity to use it in the preparation and implementation of urban projects in Iran, various theories such as James Millie's theory, Ernststein's theory of participation, Parsons' theory of participation, etc. have been studied. Thus, evaluation of citizens' attitudes toward the economic advantages of local urban projects can pave the way for reducing the gap between the planners and citizens. For this purpose, list of Mashhad's local plans was prepared and plans were scored according to experts' opinion on indicators. On chapter 4, data analysis, the documents of local plans were examined based on the indicators proposed in literature review, and the opinions of the citizens were collected in the form of a questionnaire. Finally, by comparing these two topics, the gap between planners and citizens was explained. According to the study, the gap between citizens and planners was divided into four categories of claims, preferences, expectations, and claims-expectations. Also, the reasons for the gap between planners and citizens can be classified into four categories: institutional, theoretical, executive and project flaws. Lack of attention to the position of planners, lack of participatory thinking, financial constraints and failure to fulfill promises and lack of attention to creating economic benefits are the most important contexts for creating gaps. At the end of the study, solutions were proposed to resolve the gap between citizens and planners.