23192

ارزيابي و ساماندهي مراكز شهري مبتني بر رويكرد توسعه حمل‌ونقل محور (موردكاوي: اراضي عباس‌آباد تهران)

كارشناسي ارشد

برنامه‌ريزي شهري

1396-1399

1399/6/26

دكتر رضا خيرالدين

معماري و شهرسازي

موضوع توسعه مراكز شهري از موضوعات بحث برانگيز در برنامه‌ريزي شهر است و ساماندهي اين مراكز به علت تاثير بسيار بر ابعاد مختلف كالبدي، اقتصادي، اجتماعي و زيست محيطي شهر بايد در اولويت باشد. اراضي عباس‌آباد يكي از مراكز شهري در قلب تهران است كه در طول تاريخ برنامه‌ريزي ايران همواره مورد توجه برنامه‌ريزان بوده است و چندين طرح تفصيلي و جامع براي آن تهيه شده است. ارزيابي شبكه دسترسي و حمل‌ونقل عمومي اين محدوده با توجه به كاربري‌هاي واقع در آن همچون وزارت راه و شهرسازي، ساختمان مركزي راه آهن، مصلي امام خميني، بوستان طالقاني و باغ كتاب تهران، موضوعي است كه با توجه به موقعيت محدوده از اهميت زيادي برخوردار است. چالش مورد توجه در اين اراضي وجود كاربري‌هاي شاخص اداري و تفريحي است كه روزانه جمعيت زيادي را به اين محدوده جذب مي‌كنند و نيازمند شبكه حمل‌ونقل عمومي يكپارچه و با ظرفيت بالا هستند. يكي از رويكردهاي مطرح توسعه شهري در اين زمينه رويكرد توسعه حمل‌ونقل محور است. هدف نهايي اين مطالعه ارزيابي نحوه استفاده از اراضي عباس‌آباد در چارچوب رويكرد توسعه حمل‌ونقل محور و سپس ساماندهي اين محدوده است. اهداف فرعي پژوهش نيز شامل دستيابي به روشي براي سنجش توسعه حمل‌ونقل محور در مراكز شهري، ارزيابي چگونگي دسترسي به كاربري‌هاي واقع شده در اراضي عباس‌آباد، شناسايي ضعف‌هاي موجود از منظر رويكرد توسعه حمل‌ونقل محور و در نهايت بهبود آن‌ها هستند. ماهيت اين پژوهش با توجه به هدف و موضوع، كاربردي و ارزيابي است و با رويكرد كمي به سنجش و بررسي موضوع مي‌پردازد. به اين منظور، شاخص‌هاي استخراج شده، در سه منطقه 3، 6 و 7 شهرداري در اراضي عباس‌آباد بررسي و مقايسه شده و از شيوه‌هاي گردآوري اسنادي، مطالعات كتابخانه‌اي، مطالعات ميداني و پرسش‌نامه استفاده شده است. همچنين براي تحليل اطلاعات از روش تحليل سلسله مراتبي (AHP) با استفاده از نرم افزار Expert choice استفاده شده است. در نهايت به منظور بهبود وضعيت ارزيابي شده برمبناي اصول توسعه حمل و نقل محور ، با توجه به فرآيند چشم اندازسازي اورگون به تدوين اقدامات و پيشنهادات عيني و عملي پرداخته شده است. با توجه به شناسايي شاخص‌هاي عام در مطالعات نظري و استخراج شاخص‌هاي خاص از آنها نسبت به موضوع پژوهش و نمونه مطالعاتي، چهار معيار طراحي، تراكم، تنوع و دسترسي در سه منطقه مذكور 3، 6 و 7 در محدوده اراضي عباس‌آباد بررسي شده اند. نتايج پژوهش در دو سطح بندي كلِ اراضي عباس‌آباد و سه منطقه ارائه شده اند. بررسي‌ها در سطح كلِ محدوده نشان مي‌دهد كه ضعف عمده‌ي آن در سطح پوشش دسترسي به حمل‌ونقل عمومي و تنوع گونه‌هاي حمل‌ونقل عمومي است؛ به طوري كه تنها 20 درصد سطح محدوده به مترو و 15 درصد آن به BRT دسترسي دارد. علاوه بر اين، در عين وجود مسيرهاي مشخص پياده در شمال منطقه، اراضي عباس‌آباد نيازمند شبكه‌اي يكپارچه براي عابر پياده و دوچرخه است. در سطح سه منطقه نيز بررسي‌ها نشان مي‌دهد كه محدوده اداري واقع در منطقه 6 شامل كاربري‌هاي شاخص اداري از جمله وزارت راه‌وشهرسازي، ساختمان مركزي راه‌آهن و استانداري تهران به هيچ كدام از اين دو مُد حمل‌ونقل عمومي دسترسي ندارند. در منطقه 7 ضعف عمده نبود فضاي سبز و باز عمومي است و منطقه 3 نيز به علت مساحت زياد در بسياري از معيارها با چالش روبه‌رو است.

1399/11/27

Evaluating city centers based on transit oriented development (TOD) principles .Case study: Abbasabad area in Tehran

9/16/2020 12:00:00 AM

The matter of developing city centres is one of the most controversial issues in urban planning and organizing these areas should be a priority due to their great impact on various physical, economic, social and environmental aspects of the city. Abbasabad area is one of these areas in the heart of Tehran, which has been the topic of interest among planners during the history of planning in Iran and several detailed and comprehensive plans have been prepared for this area. Considering notable land uses in the area such as the Ministry of Roads and Urban Development, the central building of Railways, Imam Khomeini Mosque, Taleghani Park and Tehran Book Garden, evaluation the accessibility and public transportation network is an important issue. The notable challenge in this area is the existence of significant administrative and recreational land uses that attracts a large population to this area on a daily basis and requires an integrated and high-capacity public transport network. One of the recommended approaches in urban development in this matter is the transit-oriented development (TOD). The main goal of this study is to evaluate land uses in Abbasabad and organizing this area considering TOD principles. In this regard, objectives are finding a method for measuring TOD, evaluating the accessibility to land uses in the area and finding out the weaknesses in Abbasabad area regarding TOD principles. According to objectives, this study is applied science which uses quantitative methods to evaluate the matter. In this regard, indicators have been calculated and compared in three regions located in Abbasabad. The research methods of this study are documentary, library studies, local survey/observation. In order to analysis the collected data, the Analytic Hierarchy Process (AHP) using Expert choice software has been used. Finally, according to the Oregon visioning process, in order to improve the situation based on TOD principles, practical measures and suggestions have been addressed. Considering the general indicators extracted from theoretical studies and specific indicators which have been chosen based on the topic and case study, four criteria including design, density, diversity and accessibility have been studied in the three mentioned areas (3,6 and 7 regions) in Abbasabad. The results have been studied in two scales of total area of Abbasabad and three mentioned regions. At the former scale, the results show that the major weakness is the level of accessibility to the public transport and the diversity of modes of public transport; so only 20% of the area has access to the metro and 15% to the BRT. In addition, an integrated network for pedestrians and bicycles is required in the area. At the later scale, the results show that the administrative area located in region 6, including the Ministry of Roads and Urban Development, the central building of Railways, and the central building of Tehran Provincial Government, do not have any access to either mode of public transportation. In region 7, the main weakness is the lack of green public spaces, and according to region 3, this area faces many challenges due to its large area compared to two other regions

توسعه حمل و نقل محور , مراكز شهري , اراضي عباس آباد تهران

Transit oriented development , City Centres , Abbasabad area