23502

كارشناسي ارشد

17/10/99

تاب‌آوري اين روزها به دغدغه مهمي براي شهرها تبديل شده است؛ به طوري كه توجه و پرداختن به آن، به خصوص در شهرهايي كه لرزه‌خيز هستند، حائز اهميت است. اما با وجود اهميت اين موضوع، مديريت شهري در پرداختن به آن ضعيف بوده و بعضاً در هنگام وقوع حوادث، شهرها خسارات بيشتري را متحمل مي‌شوند. از آنجايي كه تاب‌آوري شهري يك موضوع بسيار مهم و البته جديدي است با چالش‌هايي نيز روبه‌رو است. زيرا تاب‌آوري شهري داراي ابعاد مختلفي است كه هر كدام از اين ابعاد نياز به بررسي هاي جدي دارد تا مديران و مهندسين و كارشناسان ديد بازتر و بهتري به اين موضوع داشته باشند كه شهر بعد از هر حادثه‌اي بتواند در كمترين زمان ممكن خود را بازيابي كند. در اين ميان، تاب‌آوري و پايداري اهداف اصلي شهرهاي آينده خواهند بود. عواقب جبران ناپذير حوادث طبيعي و آسيب هاي اجتماعي، اقتصادي و زيست محيطي شهرهاي معاصر موجب شده تا مفاهيم پايداري و تاب‌آوري تا حد زيادي به هم مرتبط شوند. در اين راستا، پس از بيان توضيحاتي راجع به تاب¬آوري و به كارگيري آن در شهرها و بررسي مطالعات و پژوهش¬هاي صورت گرفته پيرامون اين حوزه، مدلي توسط اتراچالي به منظور ارزيابي كمي تاب‌آوري شهري توسعه داده شد. اساس مدل پيشنهادي اتراچالي بر مبناي شاخص¬هاي تاب¬آوري است كه با در نظرگرفتن شهر به عنوان سيستم پيچيده¬اي كه متشكل از چندين بخش مختلف مي¬باشد و با يكديگر در تعامل هستند، با استفاده از شاخص¬هاي تاب¬آوري شهري به بيان كمي ميزان تاب¬آوري مي‌پردازد. به اين منظور پس از توسعه سيستم شاخص تاب¬آوري توسط ايشان، شاخص¬هاي ارائه شده با استفاده از روش تحليل سلسله مراتبي (AHP) وزن‌دار شدند؛ سپس اين مدل در شهر قم پياده سازي گرديد و از آنجايي كه امكان بررسي كل شهر قم ميسر نبود به دليل عدم وقت كافي از منطقه 3 و 4 به عنوان نمونه شهري استفاده شد و مقدار هر شاخص در منطقه 3و4 شهر قم بر اساس مقياس پنج مرحله-اي تعيين شد و نهايتاً با استفاده از روابط پيشنهاد شده، ميزان نهايي تاب¬آوري شهري محاسبه گرديد. ميزان نهايي تاب¬آوري شهري، براي منطقه 3 قم برابر 29/0 و منطقه 4 قم برابر 39/0 بر¬آورد شد. همچين به تفكيك ديدگاه‌هاي كارشناسان پرداخته شد تا وجه تمايز نظرات آن‌ها و تاثير آن‌ها در تاب‌آوري شهري مشخص شود. كمي¬سازي تاب¬آوري به فهم بهتر آن توسط مسئولان، سياست‌گذاران و محققان كمك مي‌كند و با كمي¬سازي اين مفهوم مي‌توان بر جايگاه آن در سياست‌هاي مديريت بحران تأكيد كرد تا دستيابي به هدف نهايي كه همان حفظ جان و مال و معيشت مردم است، تسهيل و ميسر گردد.

1399/12/20

Assessment of Urban Resilience Against earthquake event and Characteristics of a Resilient City: a Case Study for Qom city

1/6/2021 12:00:00 AM

Resilience has become a major concern for cities these days; So it is important to pay attention to it, especially in cities that are seismic. But despite this importance, urban management is weak in dealing with it, and sometimes cities suffer more damage in the event of an accident. Since urban resilience is a very important and of course new issue, it also faces challenges. Because urban resilience has different dimensions, each of which needs serious study so that managers, engineers and experts have a more open and better view of the issue that the city can recover in the shortest possible time after each incident. In the meantime, resilience and sustainability will be the main goals of future cities. The irreparable consequences of natural disasters and the social, economic and environmental damage of contemporary cities have made the concepts of sustainability and resilience largely interrelated. In this regard, after giving explanations about resilience and its application in cities and reviewing studies and researches done in this field, a model was developed by Etrachali in order to quantitatively evaluate urban resilience. Etrachali's proposed model is based on resilience indices, which, by considering the city as a complex system consisting of several different parts and interacting with each other, uses the urban resilience indices to quantify resilience. . For this purpose, after the development of resilience index system by him, the presented indicators were weighted using Analytic Hierarchy Process (AHP); Then, this model was implemented in Qom city and since it was not possible to study the whole city of Qom, due to lack of time, regions 3 and 4 were used as urban samples and the value of each index in regions 3 and 4 of Qom city based on a five-stage scale. Was determined and finally, using the proposed relationships, the final rate of urban resilience was calculated. The final rate of urban resilience was estimated to be 0.29 for Qom region 3 and 0.39 for Qom region 4. Experts' views were also divided to determine the differences between their views and their impact on urban resilience. Quantifying resilience helps officials, policymakers, and researchers to better understand it, and by quantifying this concept, its place in crisis management policies can be emphasized to facilitate and achieve the ultimate goal of preserving people's lives, property, and livelihoods. It is possible.

مدل ارزيابي تاب¬آوري، تاب‌آوري شهري، شهر تاب¬آور، سيستم شاخص تاب‌آوري، پايداري، بازيابي، تاب‌آوري لرزه‌اي

Resilience assessment model, urban resilience, resilient city, resilience index system, stability, recovery, seismic resilience .