25257

ارايه يك رويكرد دينامك سيستم براي پيش بيني تقاضا بنزين ايران (تدوين نقشه سياست‌گذاري و مديريت هوشمند زنجيره تأمين)

كارشناسي ارشد

مهندسي صنايع

1396

1399/11/21

دكتر هادي صاحبي

دكتر احمد ماكويي

دانشكده مديريت، اقتصاد و مهندسي پيشرفت

امروزه پيچيده شدن فزاينده اداره امور عمومي و اجراي برنامه‌هاي توسعه با توجه به ناملايمات و عدم قطعيت‌هاي محيطي، همواره دغدغه نظام اجرايي و ساير نهادهاي تصميم گير و سياست‌گذار بوده است. يكي از مهم‌ترين وجوه تمايز محيط كنوني با محيط سازمان درگذشته، ظهور و رشد روزافزون پديده عدم اطمينان در محيط است. نامطمئن بودن محيط بدان معني است كه تصميم‌گيرندگان درباره عوامل محيطي اطلاعات مناسبي ندارند و براي پيش‌بيني تغييرات خارج از محيط سازمان با مشكل مواجه هستند. ويژگي‌هايي كه تعيين‌كننده عدم اطمينان در محيط هستند، در دو بعد اصلي خلاصه مي‌شوند: بعد اول كه به پيچيدگي محيط مربوط مي‌شود و درواقع نشان‌دهنده ناهمگون بودن عوامل خارجي سازمان است. در يك محيط پيچيده، تعداد زيادي عوامل خارجي باهم در ارتباط متقابل هستند و بر سازمان اثر مي‌گذارند. بعد دوم به پويايي محيط توجه دارد. اگر يك محيط در دوره زماني در يك وضعيت باقي بماند، آن را محيطي ً نسبتاً پايدار و در غير اين صورت آن را ناپايدار يا پويا مي‌نامند. وجود محيط نامطمئن به اين معني است كه رفتارهاي دروني، بيروني و ساختارهاي سازماني در مقابل عدم اطمينان انعطاف‌پذير هستند. يكي از مهم‌ترين واكنش‌هايي كه سازمان در مقابل پديده عدم اطمينان از خود نشان مي‌دهد، اين است كه بر مقدار تلاش‌هاي خود درزمينهٔ برنامه‌ريزي و پيش‌بيني بيفزايد. استفاده از تكنيك برنامه‌ريزي سناريو در فرايند تصميم‌گيري سازمان در چند دهه اخير، به كمك روش‌هاي پيش‌بيني و برنامه‌ريزي آمده است. اهميت پژوهش: سياست‌گذاري بنزين در ايران همواره موضوعي پر چالش بوده و تبديل‌شدن بنزين به كالايي شاخص و استراتژيك در نگاه ايرانيان سبب شده، هرگونه تصميم‌گيري درباره آن ابعاد اقتصادي، سياسي، زيست‌محيطي و اجتماعي گسترده‌اي پيدا كند. هدف پژوهش: با توجه به توزيع نقش‌هاي تصميم‌گيري در نهاده‌هاي مختلف و ضرورت نگاه سيستمي براي انسجام، اثربخشي و كارايي سياست‌گذاري به ارائه يك فرايند و رويكرد تركيبي يكپارچه و هماهنگ براي مواجهه آگاهانه و مديريت هدفمند زنجيره تأمين بنزين مي‌پردازيم. روش تحقيق: در اين تحقيق ابتدا به طراحي نقشه سياست‌گذاري و كاربرد آن در مديريت زنجيره تأمين بنزين مي‌پردازيم. آنگاه بر اساس اهداف و اقداماتي كه براي پياده‌سازي سياست‌گذاري تجويز مي‌شود، ازجمله مديريت تقاضا، بهينه‌سازي زنجيره تأمين، قيمت‌گذاري، توسعه پايدار و كنترل قاچاق، در فصول مجزا به تحليل و بررسي اين اقدامات مي‌پردازيم. در قسمت آخر تحقيق با كمك مدل كنترل تطبيقي تلاش مي‌كنيم تا نقشه سياست‌گذاري به‌منظور كنترل قاچاق بنزين را به‌طور هوشمند پياده‌سازي كنيم. نتايج: نتايج حاكي از آن است با اجراي قيمت‌گذاري مطلوب (افزايش قيمت بنزين) همراه با تخصيص يارانه مستقيم (معيشتي) به جامعه شاخص شكاف فقر در سال‌هاي دهه اول سبب ايجاد افزايش شكاف فقر تا حدود 6 برابر مقدار فعلي مي‌گردد. علت آن را مي‌توان در آن يافت كه افزايش قيمت بنزين سبب ايجاد فشار هزينه‌اي بر خانوارهاي مخصوصاً فقير مي‌گردد و توانايي آن‌ها را در استفاده از سوخت كاهش مي‌دهد. بنابراين ضروري است تا سوخت‌هاي جانشين مانند LPG يا CNG را در بين اقشار ضعيف جامعه گسترش يابد و از سوي ديگر استفاده از حمل‌ونقل عمومي را به‌سرعت گسترش داد بدين روي كه در دهه اول افزايش قيمت بنزين مي‌باشد كه شاخص‌هاي اجتماعي روند نزولي مي‌گيرند.

1400/06/30

A System Dynamics Approach For Forecasting Gasoline Demand:A Case Study Of Iran (Developing A Policy-Making Plan And Smart Supply Chain Management)

2/10/2022 12:00:00 AM

Nowadays, regarding environmental instabilities and uncertainties, increasing complexity of public affairs management and execution of development plans, have become a concern to executive system and other policy and decision maker foundations. One of the main distinctions between today's organizational environment and that of the past, is emergence and growth of the uncertainty phenomenon in the environment. The uncertainty of the environment means: the decisionmakers do not have sufficient information about the environmental factors. Thus, they face issues forecasting the change in the external environment. Features driving environmental uncertainty boil down to two main dimensions: first dimension is concerned with the environmental complexity, which demonstrates the incongruity of the organization's external factors. The second dimension involves environmental dynamics. If a environment stays rather still for a certain period of time, it is called a relatively stable environment, otherwise the environment is known as unstable or dynamic. Existence of uncertain environment means, internal and external behaviors of the organization as well as its structure are flexible about uncertainty. One of the major reactions, uncertainty provokes in an organization, is stronger focus on planning and forecasting environmental conditions. In past decades, Scenario planning techniques have helped forecasting and planning methods in organizational decision making. The importance of research: policy making for petrol have always been a controversial matter in Iran. Also, becoming a strategic and prime good in Iranian's perspective, petrol is now a product that its policies affect wide range of economic, political, environmental, and social subjects. Research objective: regarding distribution of decision-making roles in different institutions, and necessity of systemic view for cohesion, effectiveness and efficiency of policies, this study presents a mixed and integrated procedure and approach for informed encountering and purposive management of petrol supply chain. Research Method: in this research we first design a policy making map and its application in petrol supply chain management. Then, based on the objectives and practices suggested for implementation of policies, including demand management, supply chain optimization, pricing, sustainable development, smuggling control, in separated chapters each practice is analyzed and investigated. At the final stage of the research, with help of adaptive control, we will try to implement the policy map for smart control of smuggling. Results: the results suggest, executing the sufficient pricing (increasing the price of petrol), along with allocation of direct subsidy the poverty gap index in first decade will cause increase in poverty gap up to 6 times as much as the current value. The reason is increasing the price of petrol, causes increase in cost pressure, especially to the poor households, and decrease their ability to use fuel. Thus, spreading the use of substitute fuels like CNG and PLG among vulnerable section of the society is necessary. On the other hand, public transportation should be rapidly boosted. So that in the first decade of increase in petrol price, the social indices take a decreasing trend.

سياست‌گذاري عمومي، پياده‌سازي، توسعه پايدار، زنجيره تأمين بنزين، قاچاق

public policy making, implementation, sustainable development, petrol supply chain, smuggling