25485

بررسي نگهداري مواد غذايي به وسيله پرتودهي

كارشناسي ارشد

فيزيك- اپتيك و ليزر

1397

1400/7/17

بيژن غفاري

شهاب نوروزيان علم

فيزيك

پرتودهي مواد غذايي عبارت است از فرآيندي كه در آن، ماده‌ي غذايي در مقابل مقدار مشخصي از پرتوهاي الكترومغناطيسي، قرار داده مي‌شود. اين روش نگهداري مواد غذايي نخستين بار در سال 1905 مطرح گرديد. در اين روش پرتوهاي الكترومغناطيسي باعث از بين بردن يا غيرفعال كردن ميكروارگانيسم‌ها و حشرات، تأخير در به ثمر رسيدن ميوه‌جات و سبزي‌ها، ممانعت از جوانه زدن محصولات غده‌اي و ريشه‌اي مي‌گردد. در اين فرآيند پرتوها در مواد غذايي نفوذ نموده، دي ان اي و آر ان اي ميكروارگانيسم‌هاي موجود در مواد غذايي را تحت تأثير قرار داده و باعث تخريب آن مي‌شود. درمجموع مي‌توان گفت كه فرآيند پرتودهي عاملي مهم براي افزايش زمان ماندگاري تحت شرايط محيطي خاص، براي محصولات غذايي به شمار مي‌رود. محصولات كشاورزي به‌خصوص در دوره‌ي پس از برداشت، به دليل داشتن رطوبت زياد فسادپذير هستند و در اين دوره بخش عمده‌اي از آن‌ها (بين 5 تا 80 درصد) از بين مي‌روند. «برداشت ايمن» عنواني است كه به كاهش ضايعات و فساد در محصولات كشاورزي دلالت مي‌كنند و يكي از راه‌هاي مؤثر در تأمين غذا براي جامعه به‌حساب مي‌آيد. به‌طوركلي رايج‌ترين روش‌هاي حفظ و نگهداري مواد غذايي شامل پاستوريزاسيون، استريليزاسيون، سرد كردن، خشك‌كردن، استفاده از مواد شيميايي، فشار هايدروستاتيكي بالا، پلاسماي سرد، ميدان الكتريكي پالسي، پرتودهي و غيره مي‌باشند. استفاده از مواد شيميايي طي ساليان متمادي به‌عنوان مناسب‌ترين روش انبارداري محصولات كشاورزي مطرح بود؛ اما بررسي‌هاي دانشمندان نشان داد كه كاربرد مواد شيميايي علاوه بر خطرات زيست‌محيطي موجب ايجاد بيماري‌هاي متعدد ازجمله سرطان در مصرف‌كنندگان خواهد شد. لذا كاربرد پرتوهاي يوني‌سان (گاما، ايكس و الكترون) و غير يوني‌سان (پرتوهاي فرابنفش، امواج ماكروويو، امواج راديويي...) تحت عنوان فناوري پرتودهي، به‌عنوان روشي جديد در راستاي حفظ و نگهداري محصولات كشاورزي به‌منظور كاهش و حذف مواد شيميايي و تعيين جايگزين‌هاي مناسب مطرح‌شده است. استفاده از اين فناوري نه‌تنها ضايعات محصولات كشاورزي را به حداقل مي‌رساند، بلكه كيفيت آن‌ها را نيز در طي حمل‌ونقل، جابجايي، انبارداري و توزيع، حفظ و عمر ماندگاري آن‌ها را طولاني خواهد كرد.

1400/08/18

review of food preservation by irradiation

1/1/1900 12:00:00 AM

Food irradiation is a process in which the food materials are exposed to a certain amount of electromagnetic waves.This method of food preservation was first introduced in 1905. In this method, electromagnetic radiation remove or inactivates microorganisms and insects, delays the fruiting of fruits and vegetables, prevents the germination of tumorous and root crops. In this process, the rays penetrate the food materials, affecting the DNA and RNA of the microorganisms in it and causing its destruction. Overall, it can be concluded that irradiation process is an important factor for increasing shelf life under specific environmental conditions for food products. Agricultural products, especially in the post-harvest period, are perishable due to high humidity, and during this period, most of them (between 5 and 80%) are destroyed. "Safe harvesting" is a term that refers to the reduction of waste and spoilage in agricultural products and is one of the most effective ways to provide food for society. In general, the most common methods of food preservation include pasteurization, sterilization, refrigeration, drying, use of chemicals, high hydrostatic pressure, cold plasma, pulsed electric field, irradiation, etc. The use of chemical materials has been considered as the most appropriate method of storing agricultural products for many years. But scientists' studies show that the use of chemicals, in addition to environmental risks, will cause various diseases, include cancer, in consumers. Therefore, the use of ionizing radiation (gamma, x-ray and electron) and non-ionizing radiation (ultraviolet rays, microwaves, radio waves ...) under the title of irradiation technology, as a new method to preserve agricultural products in order to reduce and eliminate chemicals and the determination of appropriate alternatives has been proposed. The use of this technology will not only minimize the wastage of agricultural products, but it also preserve their quality during transportation, relocation, storage and distribution, and will prolong their shelf life.

ايمني غذا، پرتودهي مواد غذايي ،غير فعالسازي ميكروبي، تابش نور UVC

Food safety, food irradiation, microbial inactivation, UVC radiation