25787

طراحي فضاهاي چندعملكردي در همجواري با مگامال‌ها با تأكيد بر احياي حس مركز محله نمونه مطالعاتي: مگامال اكباتان، تهران

كارشناسي ارشد

طراحي شهري

1397

1400/7/10

دكتر مصطفي بهزادفر

معماري و شهرسازي

با گذشت قرن‌ها از شكل‌گيري اولين سكونتگاه‌هاي انساني، اكنون شهرها به مثابه موجودي زنده به پيچيده‌ترين وضع ممكن خود رسيده‌اند و نيازها و راه‌حل‌هاي جديد از ساكنان خود طلب مي‌كنند. در اين ميان طراحان شهري كه در قرن اخير نقش خود را در ارتقاي كيفيت محيط كالبدي اثبات نموده‌اند نقش به‌سزايي در حل كردن چالش‌هاي پيش‌ روي شهرها و فضاهاي شهري جديد دارند. يكي از اين چالش‌ها در شهرهاي ايران و به خصوص پايتخت آن كه موضوع اين پژوهش مي‌باشد، افزايش خصوصي‌سازي و تجاري‌سازي فضاهاي همگاني و از بين رفتن عدالت اجتماعي مي‌باشد. روند مال‌سازي كه در دهه‌هاي گذشته به علت چرخه معيوب اقتصادي و مديريتي كلان، رشد فزاينده‌اي داشته است؛ آثار محيط‌زيستي، اجتماعي و اقتصادي تأثيرگذاري در شهرها و محلات شهري دارد. اين مراكز تجاري مدرن برخلاف بازارهاي سنتي ايران، فضاهايي بسته و درون‌گرا بوده و سرزندگي اجتماعي خود را به فضاي شهري پيرامونشان انتقال نمي‌دهد. همچنين برخي از اين مجتمع‌‌هاي تجاري- تفريحي بزرگ‌‌‌مقياس بدون توجه به مكان‌گزيني مناسب در كنار بافت‌‌هاي مسكوني شكل گرفته و مشكلاتي را براي ساكنان اين محلات ايجاد ‌كرده‌اند. بنابراين هدف از انجام اين پژوهش، ابتدا بررسي‌ نقش مگامال‌‌هاي شهري و اثرات مثبت و منفي آن‌ها بر روي بافت شهري پيرامونشان و اجتماع محلي و سپس ارائه راهكارهاي طراحي براي به حداقل رساندن اثرات منفي و استفاده از پتانسيل‌ آن‌ها براي ايجاد مكاني اجتماع‌پذير و آينده‌نگر مي‌باشد. در راستاي اين هدف، ايجاد فضاهاي شهري چندعملكردي داراي سرزندگي و حيات اجتماعي مورد توجه اين پژوهش بوده است كه در نهايت فضاي شهري جديدي با توجه به ابعاد پايداري شهري شكل گرفته است كه مانند مركز محله‌اي روزآمد و مكاني خاطره‌انگيز در خدمت رفاه مردم محله و ديگر شهروندان مي‌باشد. نتايج اين پژوهش نشان مي‌دهد كه در كنار توجه به اقتصاد منطقه و سوددهي بالا، مي‌توان مكاني پويا و جاذب جمعيت در اطراف مگامال‌ها ايجاد نمود تا علاوه بر برقراري عدالت اجتماعي، مردم را به محيط شهرشان علاقه‌مند نمود. ماهيت پژوهش با توجه به هدف و موضوع موردمطالعه از نوع كاربردي است كه با روش تحليلي- توصيفي به بررسي موضوع مي‌پردازد. به منظور ‌دست‌يابي به هدف پژوهش، شش فصل تدوين شده است: فصل اول به كليات موضوع شامل ضرورت انجام آن، سؤالات، فرضيات و ... پرداخته شده است. فصل دوم و سوم به بررسي مباني نظري و تجارب موفق در اين زمينه با استفاده از منابع كتابخانه‌اي، مقالات و منابع اينترنتي معتبر اختصاص يافته است. در فصل چهارم از پژوهش، مدل مفهومي و روش تحقيق به طور كامل شرح داده شده است. مورد مطالعاتي مگامال اكباتان واقع در مركز شهرك اكباتان، منطقه 5 شهرداري تهران، است. در فصل پنجم با استفاده از تكنيك مكان‌سنجي و از روش‌هاي چك‌ليست، مصاحبه آزاد، مشاهده و ... به جمع‌آوري اطلاعات و سپس تحليل داده‌ها با روش سوات پرداخته شده است. در فصل آخر با توجه به فرآيند طراحي شهري، پس از تدوين اهداف، راهبرد و سياست‌هاي طراحي، گزينه‌هاي پيشنهادي با فرآيند تحليل سلسله مراتبي ارزيابي شده و گزينه برتر به صورت طرح جامع سه‌بعدي ارائه شده است.

1400/10/07

Designing multifunctional spaces in the vicinity of shopping centers: Reviving the sense of neighborhood center

10/2/2022 12:00:00 AM

Centuries after the formation of the first human settlements, cities as living beings have now reached their most complex state and are demanding new needs and solutions from their inhabitants. Meanwhile, urban designers who have proven their role in the quality of urban spaces in the new century have a great role in resolving the challenges facing new cities and urban spaces. One of these challenges in the cities of Iran, especially its capital, which is the subject of this study, is the increase privatization and commercialization of public spaces and the loss of social justice. increasing of making commercial complex which has been forced to grow in recent decades due to a faulty economic cycle and city management; Environmental, social and economic effects will have an impact on cities. Also, some of these commercial-entertainment complexes have been formed next to residential contexts, regardless of the desired location, and have created problems for the residents of this place. Therefore, the purpose of this study is to first investigate the positive and negative effects of urban malls on different groups of people and residents and then to present design solutions to minimize the negative effects and also use the potential to create a satisfactory mechanism. The idea of multifunctional spaces and the role of these spaces in the formation of a place with diversity and social life has been considered in this study. Eventually, a new urban space will be formed according to the dimensions of urban sustainability, which, like the new center of neighborhoods, will serve the welfare of the people of the neighborhood and other citizens. The results of this study show that in addition to paying attention to the region's economy and high profitability, it is possible to create a dynamic and attractive place, around the shopping centers in order to make people interested in their urban environment in addition to establishing social justice. according to the purpose and subject of the study is of the applied research which examines the subject with an analytical-descriptive method. In order to achieve the purpose of the research, six chapters have been compiled: The first chapter deals with the generalities of the subject, including the necessity of doing it, questions, hypotheses, and so on. The second and third chapters are organized to the study of theoretical foundations and the study of successful experiences in this field using library resources, articles and authoritative Internet resources. In the fourth chapter of the research, the conceptual model and research method are described. The case study of “Megamall Ekbatan” is located in the center of “Ekbatan neighbourhood”, in the 5th district of Tehran. In the fifth chapter, using placecheck technique and checklist methods, free interview, observation, etc., information is collected and then analyzed by SWOT method. In the last chapter, according to the urban design process, after formulating design goals, strategies and policies, the proposed options are evaluated by the AHP method and the superior option is presented as a three-dimensional(3D) master plan.

بزرگ بازار(مگامال) , فضاهاي چندعملكردي , مركز محله

shopping center , multifunctional spaces , neighborhood center