25897

طراحي حاشيه رودخانه بابلسر با رويكرد طراحي شهري حساس به آب

كارشناسي ارشد

طراحي شهري

96

99/08/26

سيد مجيد مفيدي شميراني

محمد صالح شكوهي بيدهندي

هنر و معماري

پروژه¬هاي شهرسازي در سالهاي اخير در راستاي تغييرات اقليمي، ماهيت طبيعي چرخه آب را دچار تغيير ساخته و زمين را از سطحي نفوذپذير و سبز به مجموعه‌اي از سطوح سخت و نفوذناپذير تبديل كرده است كه عملكرد اين سامانه دچار تداخل شده است. با كاهش نفوذپذيري، حجم و سرعت رواناب¬هاي ناشي از بارندگي افزايش يافته و موجب اثرات منفي اكولوژيكي و كالبدي در شهرها خواهد شد. در اين طرح‌¬حاضر مهم‌ترين هدف كاهش آسيب¬هاي زيست‌محيطي و ارتقا كيفيت محيط از طريق به‌كارگيري رويكرد طراحي شهري حساس به آب در محدوده موردمطالعه (حاشيه رودخانه شهر بابلسر) مي¬باشد و همچنين در تلاش است تا به اين سؤال اساسي كه "طراحي شهري حساس به آب از چه طريق مي¬تواند منابع آب شهري را در زمينه موردمطالعه در راستاي بهبود كيفيت محيطي مديريت كند" با توجه به روش كتابخانه‌اي و اسنادي و همچنين از طريق امتيازدهي پرسشنامه با روش آزمون فريدمن پاسخي روشن و كاربردي بيان كند. با توجه به موارد فوق در اين پايان¬نامه پس از بررسي كليات پژوهش در فصل اول و مباني نظري در فصل دوم در فصل سوم نمونه¬هاي اجرايي با رويكرد طراحي شهري حساس به آب در داخل و خارج از ايران در سه سطح كلان،مياني،خرد بررسي‌شده و به استخراج و تدوين معيارهايي در بخش طراحي پرداخته‌ شده است. پس از آن با انتخاب شهرستان بابلسر در استان مازندران كه از جمله شهرهاي پرباراني است كه به علت عدم مديريت صحيح منابع آبي در راستاي اصول طراحي شهري پايدار با مشكلات روبه‌روست، مطالعات انجام شده تبيين مي‌گردد. در اين راستا حاشيه رودخانه بابلسر به علت مركزيت شهر، دسترسي مناسب به مركز شهر و قلب و پهنه گردشگري مهم شهر بابلسر توجه عمده طراحي شهري حساس به آب را به خود جلب نموده است. مرحله شناخت محدوده موردمطالعه از طريق پرسشنامه جهت مشاركت با ساكنين و كاربران فضا و متخصصان و نظرسنجي و رويكرد مشاركتي توسط پژوهشگر انجام‌شده است. پرسشنامه‌هاي دريافتي از شهروندان در محيط spssو روش امتيازدهي آزمون فريدمن ارزيابي شده اند، كه طي بررسي‌‌هاي انجام شده محدوده مورد مطالعه از دو جنبه اجتماع‌پذيري و زيست‌محيطي بيشترين معضلات را داشته‌اند كه در طرح حاضر با استفاده از تكنيك‌هاي طراحي شهري حساس به آب سعي در كاهش اين معضلات داشته است، تا محيطي پويا و سرزنده را فراهم نمايد. در نهايت بر اساس معيارهاي منتج شده چارچوب و راهنماي طراحي شهري حساس به آب، طرح جامع سه‌بعدي در حاشيه رودخانه بابلسر ارائه گرديده است. با توجه به مطالعات انجام‌شده اهداف و چارچوب پژوهش، طرح حاضر با استفاده از تكنيك‌هاي طراحي شهري حساس به آب در دو سكانس در راستاي ارتقاء عملكرد چرخه سامانه آبي طراحي‌شده است. اين دو سكانس به علت وجود پتانسيل‌هاي وضع موجود در محدوده همچون تعريف گره در طول مسير رود و وجود كاربري‌هاي فعال مورد توجه طراحي به عنوان نقطه شروع و گسترش الگوي طراحي شهري حساس به آب در محدوده گشته است. بهبود در عملكرد و مديريت سامانه‌هاي آبي، كه با استفاده از تكنيك هاي مطالعه شده در مباني و استفاده آنها در طراحي خود موجب ارتقاء‌ كيفيت محيطي فضا نيز مي‌گردد. در طراحي فضا سعي شده است تا از سنگفرش‌هاي نفوذ‌پذير كه آب را در شبكه¬هاي ريزي نگه مي¬دارند تا آب ¬بتواند به داخل زمين نفوذ كند يا از سيستم عبور كند استفاده شود.همچنين از حوضچه‌هاي خيس در طراحي استفاده شده كه حوضچه‌هاي خيس، به‌طور مداوم آب را در خود نگه مي¬دارند.آب در فضاي شهري يك عنصر زيبايي‌شناختي مي¬باشد كه رطوبت را افزايش و درجه حرارت در تابستان را كاهش مي¬دهد و فضايي براي تفريح و سرگرمي فراهم مي¬كند در طراحي حوضچه‌هاي خشك، كه در مدت زماني كه آب در حوضچه نگه مي‌دارد، ذرات ته‌نشين مي¬كند و سپس آب به‌آرامي نفوذ مي¬كند يا به سيستم انتقال ديگري تخليه مي¬شود و معمولاً تا دوره¬اي از بارش سنگين خشك هستند. زماني كه حوضچه خشك است مي¬تواند براي مصارف تفريحي استفاده شود.

1400/10/13

Babolsar Riverside Design With Water Sensitive Urban Design Approach

11/17/2021 12:00:00 AM

In recent years, in line with climate change, urban development projects have changed the natural nature of the water cycle, transforming the earth from a permeable and green surface to a collection of hard and impermeable surfaces that have interfered with the performance of this system. By reducing the permeability, the volume and speed of runoff caused by rainfall will increase and will cause negative ecological and physical effects in cities. In this project, the most important goal is to reduce environmental damage and improve the quality of the environment by applying a water-sensitive urban design approach in the study area (along the Babolsar River) and also tries to address the basic question that "design How can a water-sensitive city manage urban water resources in the field of study in order to improve environmental quality? "According to the library and documentary method, as well as by scoring a questionnaire with the Friedman test method, express a clear and practical answer. According to the above in this dissertation, after reviewing the generalities of the research in the first chapter and the theoretical foundations in the second chapter in the third chapter, executive examples with a water-sensitive urban design approach inside and outside Iran at three levels: macro, intermediate , Micro has been studied and criteria have been extracted and formulated in the design section. After that, with the selection of Babolsar city in Mazandaran province, which is one of the rainy cities, which is facing problems due to the lack of proper management of water resources in line with the principles of sustainable urban design, the studies will be explained. In this regard, due to the centrality of the city, proper access to the city center and the heart and the important tourist area of Babolsar, the Babolsar river has attracted the main attention of water-sensitive urban design. The stage of recognizing the study area has been done by a researcher through a questionnaire to participate with residents and users of space and professionals and a survey and a participatory approach. During the studies, the study area had the most problems in terms of socialization and environment, which in the present project has tried to reduce these problems by using water-sensitive urban design techniques, to provide a dynamic and lively environment. Finally, based on the resulting criteria and guide to water-sensitive urban design, a comprehensive 3D plan along the Babolsar River is presented. According to the studies, objectives and research framework, the present project is designed using water-sensitive urban design techniques in two sequences in order to improve the performance of the water system cycle. These two sequences have become the starting point of design as a starting point and expansion of water-sensitive urban design pattern in the area due to the existing potentials in the area, such as the definition of the node along the river route and the existence of active uses. Improving the performance and management of water systems also improves the environmental quality of the space.

طراحي شهري حساس به آب , رودخانه شهري , چرخه آب شهري , منابع آبي

Water Sensitive Urban Design , , Urban River , Urban Water cycle , Water Resources