26396

باز طراحي محله امامزاده صالح تجريش با تاكيد بر تلفيق سكونت و كار

ارشد

معماري

1397-1400

1400/7/25

ميترا غفوريان

عباس يزدانفر

معماري و شهرسازي

چكيده نحوه سكونت و كار انسان از گذشته تا¬بحال تغييرات فراواني داشته است. به طور كلي با توجه به اينكه حداكثر عمر يك فرد را مي¬توان به اوقات كاري و زندگي در محل اقامتش تقسيم كرد، جا¬نمايي و طراحي اين دو عملكرد در زندگي شخص تاثير بسازايي دارد. اين مساله يعني نحوه تركيب كار و زندگي در گذشته در كنار هم و در نزديكي هم اتفاق مي¬افتاده است، اما با انقلاب صنعتي و پيشرفت¬هاي تكنولوژي اين كنار هم نشيني تغيير كرد و با انتقال صنايع به خارج يا حومه شهر، فاصله سكونت و كار زياد شد. به گونه¬اي كه ما هر روزه مسافت¬هاي طولاني را براي رسيدن به محل كار خود صرف مي¬كنيم. اين منطقه بندي كاربري¬ها به تمام عملكردهاي يك زندگي، از جمله تفريح، خريد، آموزش و ... نيز سرايت كرد كه معايب زيادي همچون آلودگي هوا، آلودگي صوتي، صرف اوقات فراوان در ترافيك، استفاده چندبرابر از زمين و ... را در پي داشت. اما اين پژوهش با نگاهي با مقياس كوچك¬تر و محلي شروع شد، در واقع بازار تجريش و ارتباطش با بافت اطرافش و نحوه تغييرات آن در دورانهاي مختلف جالب توجه شد. با بررسي بافت قديمي تجريش شاهد پديده¬اي هستيم كه با توجه به آن مي¬توان تخريب كامل بافت قديمي و مسكوني تجريش را متصور شد. اين بافت كه از قديم اكثرا شامل بافت مسكوني و تنها يك راسته اصلي بازار بوده است امروزه با توجه به قدرت اقتصادي لايه تجاري رفته رفته به تسخير اين لايه در آمده است كه به نظر مي¬رسد منطقه بندي عملكردها با غالب شدن عملكرد تجاري به صورتي خودرو و بدون طرحي از پيش در حال صورت پذيرفتن در اين بافت است و در اين لحظات واپسين محله متراكم (متراكم در فرهنگ، تاريخ، بافت و ...) تجريش شايد بتوان با طرحي مناسب اين تراكم فرهنگي- تاريخي ارزشمند را همچنان در كنار حيات مردمان محلي خود حفظ نمود. با مطالعه تاريخ شكل¬گيري تجريش و نحوه تاثير¬گذاري و تاثير¬پذيري بافت تجريش و بازار از هم، معايب و مشكلاتي شناسايي شد، همچنين پتانسيل¬هاي بافت براي رفع اين اشكلات بدون حذف هيچ¬كدام ازين عملكردها و بدون تن دادن به مساله منطقه بندي آن هم در بافتي كه تا به الان مقاومت بسازايي در اين زمينه داشته است، شناسايي شد. سپس به روش دلفي فرضيه تلفيق كار و زندگي از طريق تحليل عاملي كيو بررسي شد و عوامل اصلي شناسايي شد. با نگاه بيشتري به بافت و مطالعات ميداني قطعه¬اي با مساحت 20 هزار و 650 متر مربع كه ميان بازار و محله كاملا مسكوني پايين¬تر قرار داشت انتخاب گرديد. در نهايت با توجه به نتايج مطالعات صورت گرفته، مبني بر اهميت 3 عامل ياد شده در روش دلفي، نتايج مطالعات ميداني، بررسي نمونه¬هاي موردي كه شامل يك نمونه در بافت نيز بود و همچنين عوامل موثر در شكل¬گيري بازار، محله¬اي با نگاه به تلفيق كار و زندگي و همچنين بازار طراحي شد.

1401/01/30

Redesign of Tajrish Imamazadeh Saleh neighborhood by emphasis on combination of work and life

10/17/2022 12:00:00 AM

The way people live and work has changed a lot from the past to the present. In general, considering that the given that a person's maximum life can be divided into working and living hours, the location and design of these two functions have a great impact on a person's life. Work and life had been happening together and close to each other in the past, but with the industrial revolution and technological advances, this coexistence changed, and with the transfer of industry to outside of cities or suburbs, the distance between them was increased. So that we spend long distances every day to get to work. This zoning has spread to all functions of a life, including entertainment, shopping, education, etc., which have many disadvantages such as air pollution, noise pollution, spending a lot of time in traffic, multiple use of land and .... This research started with a look at a smaller and local scale, in fact, the Tajrish bazaar and its relationship with the surrounding context and how it changed in different periods became interesting. By examining the old context of Tajrish, we can see a phenomenon according to which the complete destruction of the old and residential context of Tajrish can be imagined. This context, which consisted mostly of residential context and only one main bazaar path, has now been gradually conquered by commercial layer because of the economic power and It seems that the zoning of functions is being done with the dominating of commercial layer, organically and without prior planning. And in these last moments of the dense neighborhood (density in terms of culture, history, context, etc.) of Tajrish, perhaps it is possible to maintain this valuable cultural-historical density along with the lives of local people with proper planning. By studying the history of the formation of Tajrish and the impact of the context of Tajrish and the bazaar on each other, the disadvantages and problems as well as the potential of the context to eliminate these problems without eliminating any of these functions and without zoning identified. Then, the hypothesis of combining work and life was examined by survey method and with the target community of experts, and the main factors were identified. With a closer look at the context and field studies, a site with an area of 20,650 square meters, which was located between the bazaar and residential neighborhood, was selected. Finally, according to the results of studies, based on the importance of three factors obtained from the analysis of the results of the questionnaire, the results of field studies, case studies that include a sample in the field and also the factors affecting bazaar formation, a neighborhood was designed with a view to combining work, life and the bazaar.

بافت مسكوني تجريش , تلفيق كار و زندگي , اقتصاد و معماري , تيپولوژي مسكوني-تجاري

Tajrish residential zone , combination of work and life , architecture and econom , live-work typology

Razieh Zirrahi

Mitra Ghafourian