26440

شناسايي و اولويت‌بندي عوامل مؤثر بر توسعه فنّاوري‌هاي مرتبط با تأمين انرژي خورشيدي

كارشناسي ارشد

مهندسي صنايع

97-1400

1400/9/8

عبدالرحمان حائري

دانشكده صنايع

تأمين انرژي توسط منابع انرژي پاك و پايدار به يكي از مهم¬ترين دغدغه¬هاي جهاني تبديل‌شده است و جامعه جهاني چاره¬اي جز رو آوردن به انرژي‌هاي نو و تجديد پذير ندارد. ازآنجاكه منابع انرژي فسيلي در طبيعت كمياب هستند و گازهاي سمي منتشر مي‌كنند، جهان با چالش‌هاي جدي در تأمين يك منبع انرژي پاك و پايدار براي جمعيت انبوه مواجه است. انرژي خورشيدي بهترين گزينه‌اي است كه مي¬تواند تقاضاي عظيم و پيوسته براي انرژي را تأمين كند. اما همين‌كه انرژي خورشيدي منبعي غني از انرژي پاك است، پياده¬سازي اين تكنولوژي را تضمين نمي‌كند و چالش¬هاي متفاوتي ازجمله مباحث اجتماعي و اقتصادي در اين راه وجود دارند. در اين تحقيق به شناسايي و اولويت‌بندي عوامل مؤثر بر توسعه‌ي فنّاوري‌هاي مرتبط با تأمين انرژي خورشيدي پرداخته شد. در نخستين گام، فاكتورها و زيرفاكتورهاي تأثيرگذار بر روي مسئله به‌صورت اوليه شناسايي شدند. سپس با بهره‌گيري از نظرات خبرگان نسبت به تائيد اعتبار اين فاكتورها و زيرفاكتورها اقدام و به‌نوعي غربال‌گري صورت گرفت. درنهايت 4 دسته فاكتور شامل نقاط قوت موجود، تهديدات، فرصت‌ها و نقاط ضعف به‌عنوان معيارهاي اصلي انتخاب شدند و 16 زيرفاكتور نيز متناظر با آنان شناسايي و غربالگري شدند. سپس نسبت به تعيين روابط همبستگي بين فاكتورها و زيرفاكتورهاي تأثيرگذار بر روي مسئله اقدام شد. بدين منظور، پرسشنامه‌ي روابط همبستگي بين فاكتورها و زيرفاكتورهاي تأثيرگذار بر روي مسئله طراحي و در اختيار خبرگان قرار گرفت. سپس اين پرسشنامه‌ها با استفاده از فن DEMATEL فازي تجزيه‌وتحليل شدند و روابط همبستگي بين فاكتورها و زيرفاكتورها مشخص شد. سپس وزن هر يك از فاكتورها و زيرفاكتورهاي تأثيرگذار بر مسئله مشخص شد. بدين منظور پرسشنامه‌ي مقايسات زوجي بين فاكتورها و زيرفاكتورهاي مؤثر بر مسئله طراحي و در اختيار خبرگان قرار گرفت. سپس اين پرسشنامه‌ها با استفاده از فن ANP فازي مورد تجزيه‌وتحليل قرار گرفتند و درنهايت رتبه‌بندي نهايي فاكتورها و زيرفاكتورهاي مؤثر بر روي مسئله انجام شد. رتبه‌بندي فاكتورهاي حياتي مؤثر در مسئله به اين صورت بود كه پنج عامل پتانسيل بالاي انرژي خورشيدي در كشور، عدم آگاهي اجتماعي، مشوق‌هاي مالياتي، ارزاني سوخت‌هاي فسيلي و عدم درك ضرورت توسط مسئولين به‌عنوان مهم‌ترين فاكتورها شناخته شدند. در پايان و مبتني بر نتايج عددي به‌دست‌آمده، راهكارهاي اجرايي به‌منظور كمك به مديران و تصميم‌گيرندگان درزمينهٔ ي توسعه فنّاوري‌هاي مرتبط با تأمين انرژي خورشيدي ارائه شد.

1401/01/21

Identifying and prioritizing of effective factors and developing technologies related to solar energy supply

11/29/2022 12:00:00 AM

The supply of energy from clean and sustainable energy sources has become one of the most important global concerns and the world community has no choice but to turn to new and renewable energy sources. Because fossil fuels are scarce in nature and emit toxic gases, the world faces serious challenges in providing a clean and sustainable energy source for the masses. Solar energy is the best option that can meet the huge and continuous demand for energy. But just as solar energy is a rich source of clean energy, it does not guarantee the implementation of this technology, and there are various challenges, including social and economic issues. In this research, the factors affecting the development of technologies related to solar energy supply were identified and prioritized. In the first step, the factors and sub-factors influencing the problem were initially identified. Then, using the opinions of experts, the validity of these factors and sub-factors was confirmed and a kind of screening was performed. Finally, 4 categories of factors including existing strengths, threats, opportunities and weaknesses were selected as the main criteria and 16 corresponding sub-factors were identified and screened. Then, the correlation relationships between the factors and sub-factors affecting the problem were determined. For this purpose, a questionnaire of correlation relationships between factors and sub-factors affecting the problem was designed and provided to experts. Then these questionnaires were analyzed using fuzzy DEMATEL technique and the correlation relationships between factors and subfactors were determined. Then the weight of each of the factors and sub-factors affecting the problem was determined. For this purpose, a questionnaire of pairwise comparisons between factors and sub-factors affecting the problem was designed and provided to experts. Then, these questionnaires were analyzed using fuzzy ANP technique and finally the final ranking of factors and sub-factors affecting the problem was performed. The ranking of the key effective factors in the issue was that the five factors of high potential of solar energy in the country, lack of social awareness, tax incentives, cheap fossil fuels and lack of understanding by the authorities were recognized as the most important factors. Finally, based on the obtained numerical results, executive solutions were presented to assist managers and decision makers in the development of technologies related to solar energy supply.

انرژي خورشيدي , توسعه فناوري

solar energy , technology development

Mohadeseh eshraghi

Abdolrahman haeri