27357

فهم و حفاظت از ارزش‌هاي زيبايي‌شناختي در محله دارالشفاء يزد

كارشناسي ارشد

مرمت و احياء بناها و بافت‌هاي تاريخي گرايش حفاظت و مرمت ميراث شهري

1399

1401/06/22

دكتر اصغر محمد مرادي- دكتر حسين راعي

دانشكده معماري وشهرسازي

امروزه با توجه به تغيير اصول و نگرش‌ها و تحولاتي كه در دوره مدرن در نظام كالبدي و فراكالبدي محلات تاريخي اتفاق افتاده است، توجه به كالبد در حفاظت، بيشتر از كاركرد است، در صورتي كه حفاظت از قابليت‌هاي كالبدي منوط به حفاظت از ارزش‌هاي كاركردي و محتوايي است. متأسفانه ارزش‌هاي ذاتي هنري و زيبايي‌شناسانه گاه در حفاظت مورد خدشه قرار‌ مي‌گيرند. يكي از مهم‌ترين ارزش‌هاي ذاتي و فراكالبدي قابل حفاظت در محلات تاريخي يزد، ارزش‌ زيبايي‌شناسانه است. زيبايي‌شناسي، يكي از مفاهيم بنيادي در حفاظت و ارزش‌گذاري كالبد، كاركرد و محتواي آثار و بافت‌هاي تاريخي است. اين مفهوم به منزله معياري در حفظ جريان زندگي براي ساكنين توصيف شده است. محله‌ تاريخي دارالشفاء يزد از محلات تاريخي شهر يزد در عرصه ميراث جهاني، داراي ارزش‌هاي متعددي است كه متأسفانه در سال‌هاي اخير به علت عدم آگاهي از اين ارزش‌ها و عدم وجود يك چارچوب مشخص براي ارزش‌گذاري زيبايي‌شناسانه، دچار فراموشي و تخريب‌هاي متعددي به خصوص در بخش مركزي محله شده است. مؤلفه‌هايي چون: خانه‌هاي دوره صفوي، محدوده‌ي قديمي معروف به گودال‌علي ، دانه‌هاي تاريخي با ارزش همچون مساجد، حمام و بقعه تاريخي در محله، آيين‌ها، باورها، سنت‌ها، ادبيات عاميانه، اجزاي كاربردي و آئيني و مشاغل سنتي، ارتباطات اجتماعي و فرهنگي و امثال آن از جمله ارزش‌هاي زيبايي‌شناسانه‌اي است كه در معرض آسيب قرار گرفته‌اند. بنابر اين هدف اصلي مقاله حفاظت از بافت تاريخي محله‌ي دارالشفاء يزد بر پايه‌ي فهم ارزش‌هاي زيبايي شناختي در آن است. روش تحقيق اين پژوهش، تركيبي از توصيف و تفسير تاريخي داده‌هاي پژوهش، از طريق مطالعات ميداني، شفاهي، تحليل تصاوير هوايي و سندپژوهي در بستر اسناد و متون تاريخي است. نتايج حاصل از فهم ارزش‌هاي زيبايي‌شناسانه در محله، به شناخت مصاديق زيبايي‌شناسانه در دو حوزه كالبدي و محتوايي محله و تعيين پارادايم‌هاي حفاظت و ساماندهي از اين ارزش‌ها و ايجاد رونق و سرزندگي در محله كمك كرده است.

1401/08/25

Perception and conservation of aesthetic values in Dar- o -Shafa neighborhood of Yazd

9/13/2023 12:00:00 AM

Nowadays, due to the change of attitudes and developments of the modern period in the physical and extra-physical systems in historical places, attention to the body in preservation is more than the function. At the same time, the protection of physical capabilities depends on the protection of functional and content values. Unfortunately, the inherent artistic and aesthetic values are damaged in the protection. One of the most important intrinsic and extracorporeal values that can be protected in the historical neighborhoods of Yazd is the aesthetic value. Aesthetics is one of the valuable concepts in conserving and valuing the form, function, and content of historical properties. Aesthetics is described as a criterion for maintaining the flow of life for residents. Dar- o-Shafa neighborhood of Yazd is one of the historical neighborhoods of Yazd city in the field of world heritage, it has many values, which unfortunately, in recent years, due to the lack of awareness of these values and the lack of a specific framework for aesthetic valuation, it has suffered from frequent neglect and destruction, especially in the central part of the neighborhood. Components such as: houses of the Safavid period, the old area of Godal Ali, valuable historical seeds such as mosques, baths and historical tombs in the neighborhood, rituals, beliefs, traditions, folk literature, practical and ritual components and traditional occupations, social and cultural connections and the like. It is among the aesthetic values that have been damaged. Therefore, the main goal of the article is to protect the historical context of Dar- o -Shafa neighborhood of Yazd based on the understanding of aesthetic values in it. The research method is a combination of historical description and interpretation of research data through field studies, oral studies, analysis of aerial images, and documentary research. The results of understanding the aesthetic values in the neighborhood have helped to recognize the aesthetic examples in both physical and content areas of the neighborhood. It has also helped to determine the paradigms of protecting and organizing these values and creating prosperity and vitality in the neighborhood.

محله تاريخي دارالشفاء يزد , ارزش‌هاي زيبايي‌شناسانه كالبدي , ارزش‌هاي زيبايي‌شناسانه محتوايي , حفاظت

Dar- o- shfa district , Physical aesthetic values , Content aesthetic values , Protection

nastaran mohaghegh

asghar mohamad moradi- hosein raie