27897

مدلسازي قراردادهاي هماهنگي در زنجيره تامين حلقه بسته محصولات غذايي تازه با در نظر گرفتن خودخوري كالايي

دكتري

مهندسي صنايع

1395

1401/8/24

دكتر ابراهيم تيموري

دكتر فرناز برزين پور

صنايع

بازار فروش محصولات غذايي تازه در سالهاي اخير رشد يافته و بخش مهمي از توسعه اقتصادي شده است. تازگي محصول به عنوان يك مزيت رقابتي در بازار خرده¬فروشي مطرح شده و رفتار مشتريان در بازار متاثر از پارامترهايي از قبيل قيمت و ميزان تازگي محصول است. خرده¬فروشان، اغلب با چالش حضور همزمان محصولات جديد و قديمي در قفسه¬ها مواجه هستند كه مي¬تواند اثر منفي بر سودآوري و ميزان ضايعات داشته باشد. آنان براي اثرگذاري بر انتخاب مشتريان از سياست تمايز قيمت استفاده مي¬كنند كه منجر به رقابت داخلي -خودخوري- بين محصولات بر اساس سن و قيمت آن¬ها مي¬گردد. تصميمات قيمت¬گذاري بر تقاضاي بازار، حجم فروش و در نتيجه سود خرده¬فروش و اعضاي بالادستي زنجيره تامين تاثيرگذار است. اين در حاليست كه خرده¬فروشان و ساير اعضاي زنجيره بعنوان موجوديت¬هاي مستقل، در قالب يك زنجيره تامين غيرمتمركز به تصميم¬گيري پرداخته و هر يك از آنها به دنبال بيشينه¬سازي سودآوري خود هستند. چنانچه تصميمات مختلف با يك رويكرد متمركز اتخاذ شود، مي¬تواند منجر به افزايش سودآوري كل زنجيره و كاهش ضايعات گردد. ارائه طرح¬هاي انگيزشي در قالب قراردادهاي هماهنگي راهكاري جهت تشويق اعضاي زنجيره به اجراي تصميمات بهينه رويكرد متمركز و در نتيجه افزايش سودآوري كل زنجيره تامين و هر يك از اعضاي آن است. در اين رساله، به مدل¬سازي قراردادهاي هماهنگي در زنجيره تامين حلقه بسته محصولات تازه با در نظر گرفتن خودخوري كالايي پرداخته شده است. در اين راستا، شرايط بازار بخش¬بندي¬شده، حضور مشتريان تخفيف¬گرا، فعاليت¬هاي پيشبرد فروش و سناريوهاي اثرگذاري آن¬ها بر تقاضاي محصولات در مسائل مختلف مورد بررسي قرار گرفته¬اند. در هر مسئله، سه رويكرد تصميم¬گيري غيرمتمركز، متمركز و هماهنگ با هدف بهينه¬سازي متوسط سود زنجيره تامين و اعضاي آن مورد مطالعه قرار گرفته و قرارداد هماهنگي بر مبناي بازگشت محصولات منقضي و پرداخت غرامت عدم فروش محصولات از سوي توليدكننده به خرده¬فروش طراحي شده است. مدل¬هاي رياضي با رويكرد تحليلي حل شده و با استفاده از مثال¬هاي عددي مختلف و همچنين داده¬هاي واقعي زنجيره تامين شير فراپاستوريزه پگاه اراك مورد ارزيابي قرار گرفته¬اند. نتايج نشان مي¬دهند كه قرارداد هماهنگي ارائه شده مي¬تواند منجر به افزايش سود اقتصادي كل زنجيره و اعضاي آن شده و همچنين ميزان محصولات بازگشتي و ضايعات زنجيره را نيز كاهش دهد.

1401/12/05

Coordination contract design for a closed loop fresh food products supply chain considering cannibalization effect

11/15/2023 12:00:00 AM

The market for fresh food products has been expanding for years and became an important part of economic development. Short lifetime product retailers often face the challenge of cannibalization between new and old products, which can negatively impact their profitability. They attempt to influence consumers’ choices through price differentiation, resulting in internal competition regarding products’ age and price. The pricing decisions affect market demand, sales volume, and as a result, the whole supply chain (SC) profit. However, in the decentralized decision-making, the SC members optimize their personal decisions while ignoring the whole SC. Therefore, the decentralized structure may not be a proper decision-making method. In the centralized decision-making approach, all decision variables are optimized from the whole SC viewpoint, but it may reduce the SC members’ profit. Therefore, a coordination mechanism such as contract should be used to encourage the SC members to join in the centralized structure. The focus of this thesis is to coordinate inventory replenishment and pricing decisions in a short lifetime product supply chain (SLPSC), considering the cannibalization effect. In particular, we study four problem versions in which different assumptions such as segmented market, discount-oriented consumers, promotional efforts, and demand scenarios are considered. Firstly, the optimal decisions of the SLPSC members are obtained under decentralized and centralized decision-making structures. Then, a coordination contract is designed to motivate the SC members to shift from the decentralized structure to the centralized one. An analytical method is used to solve the mathematical models. To analyze the performance of the proposed approaches in practice, some numerical examples and also a data set from Pegah-Arak Company have been used. The findings indicate that the coordinated model creates more economic profitability for the whole SLPSC than the decentralized one. Furthermore, the proposed contract is more beneficial for the SLPSC from an environmental viewpoint, as it decreases returned products and waste.

زنجيره تامين محصولات غذايي , قراردادهاي هماهنگي , خودخوري كالايي , زنجيره تامين حلقه بسته

Fresh Food Supply chain , Coordination Contracts , Product Cannibalization , Closed loop Supply Chain

Tahereh Hashemi

Ebrahim Teimoury