28171

برنامه‌ريزي به منظور تحقق منطقه هوشمند با تكيه بر زيرساخت‌ها نمونه مطالعاتي: منطقه كلانشهري تهران

كارشناسي ارشد

شهرسازي- برنامه‌ريزي منطقه‌اي

1399

1402/1/26

سمانه جليلي صدرآباد

معماري و شهرسازي

رشد شهري و گسترش سكونتگاه‌‌ها در اطراف شهرها باعث شده تا پديدهاي به نام منطقه كلانشهري شكل بگيرد. سيستم كلانشهرها و ارتباطش با محدوده اطراف شهرهاي جديد، روستاها و ديگر شهرهاي بزرگ اطراف بسيار پيچيده است و روز به روز با پيشرفت تكنولوژي و افزايش ارتباطات به پيچيدگي آن اضافه خواهد شد. كلانشهرها به طور ذاتي با چالش‌‌هاي تجمع بيش از حد جمعيت و سرمايه كه موجب آشفتگي، بي‌نظمي و عدم دستيابي به پايداري است، روبرو مي باشند. كه نيازمند يك راه حل سيستماتيك جهت حل اين مشكلات مي‌باشد. رويكردهاي متفاوتي براي حل مشكلات شهرها وجود دارد. از جمله اين رويكردها مي‌توان به شهر و منطقه هوشمند اشاره كرد كه ميزان اهميت اين موضوع و مولفه‌ها، شاخص‌ها و زيرساختهاي آن قابل توجه مي‌باشد. پايه و اساس كليه مضامين اصلي مربوط به يك شهر/منطقه هوشمند شامل شاخص‌ها و مولفه‌هاي مردم، حمل و نقل، اقتصاد، زندگي، حكمراني و محيط هوشمند هستند. براين اساس در برنامه‌ريزي شهر و منطقه هوشمند بايد به تمامي موارد فوق با تاكيد بر زيرساخت‌هاي هوشمندسازي به منظور حل مشكلات مناطق كلانشهري توجه گردد. منطقه كلانشهري تهران مهم‌ترين كانون جمعيتي و فعاليتي كشور محسوب مي‌شود. اين مجموعه در مركز شبكه ارتباطي كشور قرار گرفته و بيش از 40 درصد فعاليت‌هاي اقتصادي ايران در آن انجام مي‌شود. رشد سرسام‌آور كلانشهر تهران، افزايش مهاجرت‌هاي روستايي و ايجاد حاشيه‌نشيني در منطقه كلانشهري تهران با چالش‌هاي متعدد در ابعاد مختلف روبرو مي‌گردد. برنامه ريزي در زمينه زيرساختهاي منطقه هوشمند، مي‌تواند باعث حل مشكلات ايجاد شده در منطقه كلانشهري تهران گردد. اهداف اين پژوهش در چهار دسته تبيين مفهوم منطقه هوشمند، معرفي ابعاد و ويژگي‌هاي آن، معرفي زيرساختهاي منطقه هوشمند و برنامه‌ريزي در زيرساختها به منظور توسعه محدوده قرار مي‌گيرد. روش گردآوري اطلاعات در اين تحقيق به صورت كتابخانه‌اي و استفاده از اسناد و اطلاعات موجود در سازمان‌ها و ارگان‌هاي ذيربط مي‌باشد و هم‌چنين بررسي نظرات مردم و مشاركت آنان از روش‌هاي ميداني همچون مصاحبه و تدوين پرسشنامه خواهد بود. براي تحليل يافته‌هاي تحقيق نيز از نرم‌افزار ArcGis به منظور خروجي نقشه‌ها و تحليل‌هاي فضايي و تهيه پرسشنامه و نرم‌افزار SPSS و استفاده از روش‌هاي كمي در منطقه كلانشهري تهران استفاده شده است. براساس بررسي‌هاي انجام شده و عدم تعادل‌هاي موجود در نظام فضايي منطقه هوشمند تهران، شهرستان‌هاي شميرانات، تهران و فيروزكوه از نظر شاخص‌هاي سه‌گانه اقتصادي، اجتماعي-فرهنگي و محيط‌زيستي در پهنه همگن شماره يك و رتبه‌هاي اول تا سوم قرار گرفته‌اند. به منظور بررسي شاخص‌هاي 6 گانه منطقه هوشمند مردم هوشمند، اقتصاد هوشمند، زندگي هوشمند، حكمراني هوشمند، محيط هوشمند و حمل و نقل هوشمند، ميزان امتياز نهايي منطقه هوشمند در سطح منطقه كلانشهري تهران در حال حاضر برابر با 0.389 مي‌باشد كه نشان از شرايط نامناسب مولفه‌هاي منطقه هوشمند در محدوده مطالعاتي مي‌باشد. به منظور بررسي شاخص‌هاي اثرگذار بر منطقه هوشمند تهران از روش ماتريس تحليل تأثيرات متقابل يا متقاطع با نرم‌افزار ميك‌مك استفاده شده است. براساس نتايج به دست‌آمده 10 شاخص برتر كه داراي بالاترين اثرگذاري بر هوشمندسازي منطقه كلانشهري تهران ارائه شده است، اين شاخص‌ها منجر به تغيير گسترده در سطح ساير شاخص‌هاي منطقه هوشمند تهران خواهد شد. دو شاخص رضايت از كيفيت دسترسي به سيستم‌هاي حمل و نقل عمومي و استفاده از زيرساخت اينترنت در كسب درآمد دو شاخص زيرساختي هستند كه بر هوشمندسازي منطقه كلانشهري تهران اثرگذار هستند. براساس نتايج به‌دست‌آمده از ميزان همبستگي شاخص‌هاي مربوط به بخش زيرساختي، 25 درصد از ميزان همبستگي شاخص‌هاي مربوطه را شامل مي‌شوند كه نشان از اثرگذاري بالاي اين شاخص‌ها بر هوشمندسازي منطقه كلانشهري تهران دارد. مهمترين راهكارها و اقدامات مورد نياز به منظور بهبود شرايط موجود شامل مواردي همچون ايجاد نهاد متولي حمل‌ونقل منطقه‌اي، برنامه‌ريزي ايجاد شبكه يكپارچه توزيع بار و مراكز لجستيك (Logistic Park) در مبادي ورودي بار، برنامه‌‌ريزي حمل‌ونقل جهت تجهيز مركز اداري سياسي جديد به فرودگاه(تحول)، برنامه‌ريزي به‌منظور تقويت فرودگاه بين‌المللي امام خميني (ره) جهت استفاده از مزيت‌هاي رقابتي آن (سناريو تعديل)، تعيين مكانيسم‌هاي اجرايي لازم براي اخذ عوارض (Congestion Pricing)، تدوين طرح ساماندهي عملكردي سامانه حمل‌ونقل همگاني (ارتباطات درون استاني)، برنامه‌ريزي جهت توسعه و ارتقاء مطلوبيت حمل‌ونقل همگاني ريل پايه در استان و ساير موارد مطروحه است.

1402/02/06

Planning in order to realize the smart region by relying on infrastructure Study sample: Metropolitan region of Tehran

4/14/2024 12:00:00 AM

Urban growth and the expansion of settlements around cities have led to the formation of a phenomenon called the metropolitan region. The system of metropolises and its relationship with the surrounding areas of new cities, villages and other big cities around is very complex and will be added to its complexity day by day with the advancement of technology and the increase of communication. Metropolises inherently face the challenges of excessive accumulation of population and capital, which causes chaos, disorder and lack of sustainability. which requires a systematic solution to solve these problems. There are different approaches to solving the problems of cities. Among these approaches, we can mention the smart city and region, the importance of this issue and its components, indicators and infrastructures are significant. The basis of all the main themes related to a smart city/region include indicators and components of people, transportation, economy, life, governance and smart environment. Therefore, in the planning of the smart city and region, attention should be paid to all of the above, with an emphasis on smart infrastructure in order to solve the problems of metropolitan regions. The metropolitan region of Tehran is considered the most important population and activity center of the country. This complex is located in the center of the country's communication network and more than 40% of Iran's economic activities are carried out in it. The rapid growth of the metropolis of Tehran, the increase of rural migrations and the creation of marginalization in the metropolitan region of Tehran are facing many challenges in different dimensions. Planning in the field of smart region infrastructure can solve the problems created in the metropolitan region of Tehran. The objectives of this research are in four categories: explaining the concept of the smart region, introducing its dimensions and characteristics, introducing the infrastructure of the smart region and planning the infrastructure in order to develop the region. The method of collecting information in this research is library and using the documents and information available in relevant organizations and bodies, and also checking people's opinions and their participation will be field methods such as interviews and developing questionnaires. To analyze the research findings, ArcGis software has been used to output maps and spatial analysis, and to prepare questionnaires and SPSS software, and to use quantitative methods in the metropolitan region of Tehran. Based on the investigations and the existing imbalances in the spatial system of Tehran's smart region, the cities of Shemiranat, Tehran and Firuzkoh have been placed in the homogeneous zone number one and ranks first to third in terms of three economic, social-cultural and environmental indicators. In order to examine the 6 indicators of the smart zone of smart people, smart economy, smart life, smart governance, smart environment and smart transportation, the final score of the smart zone at the level of the metropolitan region of Tehran is currently equal to 0.389, which shows the inappropriate conditions. The components of the smart region are within the scope of studies. In order to investigate the indicators affecting the smart zone of Tehran, the matrix method of mutual or cross effects analysis was used with Micmac software. Based on the results of the top 10 indicators that have the highest impact on the smartness of the metropolitan region of Tehran, these indicators will lead to a large change in the level of other indicators of the smart region of Tehran. The two indicators of satisfaction with the quality of access to public transportation systems and the use of Internet infrastructure in earning income are two infrastructure indicators that have an effect on the smartness of the metropolitan region of Tehran. Based on the results obtained from the correlation of the indicators related to the infrastructure sector, 25% of the correlation of the relevant indicators are included, which shows the high impact of these indicators on the smartness of the metropolitan region of Tehran. The most important solutions and measures needed to improve the existing conditions include things such as the creation of a regional transportation agency, planning to create an integrated network of cargo distribution and logistics centers, at cargo entry points, transportation planning to equip the new political administrative center to the airport (transformation), planning In order to strengthen the Imam Khomeini International Airport (RA) in order to use its competitive advantages (adjustment scenario), determine the necessary enforcement mechanisms to collect tolls, develop a functional organization plan for the public transportation system (inter-provincial communications), plan for the development and improvement of the utility of rail public transportation. The base is in the province and other cases are discussed.

برنامه‌ريزي , شهر/منطقه هوشمند , زير ساخت , منطقه كلانشهري

Planning , smart city/region , infrastructure , metropolitan region

pouya cheraghalipour

samaneh jalili sadr abad