28515

تحليل رقابت‌پذيري كريدور جنوبي (گذرنده از ايران) با ساير كريدورهاي ترانزيتي بين چين و اروپا با استفاده از تصميم‌گيري چندمعياره

كارشناسي ارشد

مهندسي عمران - گرايش حمل و نقل

1399

1402/02/27

رضا گلشن خواص

مهندسي عمران

ايران در موقعيت جغرافيايي منحصربه‌فردي قرار گرفته است و همچون پلي ميان سه قاره‌ي آسيا، آفريقا و اروپا عمل مي‌كند. موقعيت راهبردي ايران اين كشور را به يكي از مهم‌ترين زنجيره‌هاي اتصال شرق به غرب تبديل كرده است. در همين راستا، يكي از كريدورهاي اقتصادي بالقوه‌ي ابتكار كمربند و راه (BRI) چين از ايران عبور داده مي‌شود. اين كريدور، كريدور جنوبي ناميده شده و بايد با سه كريدور عملياتي سيبري، ميانه و دريايي سنتي در بستر حمل‌ونقل بار بين چين و اروپا به رقابت بپردازد. از اين رو، بررسي رقابت‌پذيري و عملكرد نسبي كريدور جنوبي در برابر سه كريدور رقيب خود در دستور كار اين پژوهش قرار گرفته است. بدين منظور، از متدولوژي مبتني بر تصميم‌گيري چندمعياره (MCDM) استفاده شده است. در اين متدولوژي، ابتدا عوامل تأثيرگذار بر عملكرد كريدورهاي ترانزيتي شناسايي و اهميت نسبي آن‌ها به وسيله‌ي نظرسنجي از متخصصان تعيين شده است. سپس با به‌كارگيري فرآيند تحليل سلسله مراتبي (AHP) دلفي فازي، وزن اين عوامل محاسبه شده است. در ادامه با تشكيل ماتريس تصميم و به‌كارگيري روش شباهت به گزينه‌ي ايده‌آل (TOPSIS)، عملكرد نسبي چهار كريدور مذكور تعيين و خروجي متدولوژي تجزيه و تحليل شده است. در نهايت با تمركز بر كريدور جنوبي، سناريوپردازي و تحليل حساسيت نيز انجام شده است. خروجي TOPSIS نشان مي‌دهد كه در ميان كريدورهاي ترانزيتي بين چين و اروپا، كريدور دريايي سنتي با شاخص عملكرد 7203/0 بهترين عملكرد را از خود نشان مي‌دهد. بعد از آن، به ترتيب كريدورهاي سيبري، ميانه و جنوبي با شاخص عملكرد 4056/0، 2864/0 و 2662/0 در رتبه‌هاي بعدي قرار گرفته‌اند. تجزيه و تحليل‌هاي صورت گرفته نشان مي‌دهد كه كريدور جنوبي به راحتي مي‌تواند با بهبود ثبات ژئوپليتيكي و حذف عمليات‌هاي بين‌وجهي عملكرد به مراتب بهتري از كريدور ميانه از خود نشان و در عين حال رقابت‌پذيري خود با كريدور سيبري را افزايش دهد.

1402/04/25

The Analysis of the Competitiveness of the Southern Corridor (Passing Through Iran) With Other Transit Corridors Between China and Europe Using Multi-Criteria Decision-Making

5/16/2024 12:00:00 AM

Iran is located in a unique geographical position and acts as a bridge between the three continents of Asia, Africa, and Europe. Iran's strategic position has turned this country into one of the most possible options connecting East and West. In this regard, one of the potential economic corridors of China's Belt and Road Initiative (BRI) passes through Iran. This corridor, called the Southern Corridor, must compete with the already operational corridors of the freight transportation between China and Europe, namely the Trans-Siberian, the Trans-Caspian, and the Traditional Sea Corridor. Therefore, this study aims to investigate the competitiveness and relative performance of the Southern Corridor compared to its three rivals. For this purpose, this study uses a methodology based on Multiple-Criteria Decision-Making (MCDM). This methodology first identifies the factors affecting the performance of transit corridors, then implements the experts opinions to determine the relative importance of these factors. Then, it uses the Fuzzy Delphi Analytical Hierarchy Process (AHP) to calculate the weight of these factors. Next, by forming the decision matrix and applying the Technique for Order of Preference by Similarity to the Ideal Solution (TOPSIS), it determines the relative performance of the four corridors. Finally, it conducts scenario planning and sensitivity analysis, focusing on the Southern Corridor. The TOPSIS output shows that among the transit corridors between China and Europe, the Traditional Sea Corridor has the best performance at a performance index of 0.7203. After that, the Trans-Siberian, the Trans-Caspian, and the Southern Corridor are ranked second, third, and fourth at a performance index of 0.4056, 0.2864, and 0.2662, respectively. Analyses show that the Southern Corridor can perform much better than the Trans-Caspian Corridor by improving geopolitical stability and eliminating intermodal operations. In addition, this will increase the competitiveness of the Southern Corridor against the Trans-Siberian Corridor.

موقعيت راهبردي ايران , ابتكار كمربند و راه (BRI) , ترانزيت , كريدور شرقي-غربي , كريدور جنوبي

Iran's strategic position , Belt and Road Initiative (BRI) , Transit , East-west corridor , Southern corridor

mohammad jamshidian tehrani

reza golshan khavas