30422

طراحي واحد همسايگي پايدار با تاكيد بر فضاي باز و نيمه باز و اثر آن بر تعاملات اجتماعي

كارشناسي ارشد

مهندسي معماري- مسكن

1399

1402/07/15

ندا سادات صحراگرد مفرد

علي غفاري

معماري

بحث مسكن داراي ابعاد فراتر از معناي فقط سرپناه مي باشد كه بعد اجتماعي به عنوان سنجه رشد هر جامعه محسوب ميشود . يكي از عوامل بعد اجتماعي ميزان و چگونگي تعاملات اجتماعي درميان ساكنين آن جامعه است. با اين حال در ساخت هاي جديد كمتر به بعد اجتماعي توجه مي شود . با مطالعه در اين حوزه اهميت اختصاص فضاي مناسب براي تعامل ساكنين مجموعه به خصوص فضاي باز و نيمه باز مشخص ميشود . هدف اين پژوهش استخراج و شناسايي معيار هاي فضاي باز و نيمه باز در واحد همسايگي موثر بر تعاملات اجتماعي است.در گام مرور ادبيات با روش توصيفي-تحليلي معيار هاي پر تكرار با ظرفيت اثر گذاري بالا كه تواما فضاي نيمه باز و تعاملات اجتماعي را مد نظر قرار دارده بودند شناسايي، سپس با استفاده از روش استقلال منطقي و قياس تطبيقي معيار هايي كه جداگانه در تعاملات و يا فضاي نيمه باز وجود دارد بررسي و اشتراكات آن ها گرفته و به عنوان معيار هاي جديد شناسايي شده و فراواني تمامي معيار هاي از طريق تحليل محتوا به دست آمد.سپس با استفاده از تكنيك انتروپي وزن تمامي معيارها بر اساس فراواني ادبيات موضوع به دست امد. معيار هاي با اولويت بر اساس انتروپي شانون به ترتيب عبارتند از دسترسي به فضاهاي جمعي- تعريف بدنه ها و هويت جداره ها- فضاي توقف و تفكر و تجمع- سلسله مراتب ميان عناصر و فضا ها- سهولت دسترسي. معيار تامين قلمرو فضايي مربوط به معيار هاي جديد شناسايي شده است كه جز ده مولفه با وزن بالاتر است. در ادامه بر اساس ادبيات موضوعي راهكار هاي طراحي مرتبط با هر كدام از اين معيار ها و فراواني آن ها استخراج شد. آنها كه فراوانيشان از ميانگين بالا تر بودند انتخاب شده و مبناي پرسشنامه قرار گرفتند. پرسشنامه با جامعه هدف (در كل 288 نفر) افراد متخصص فعال در اين زمينه (شامل 95 نفر) و مردم عادي در دو سايت مجتمع مسكوني 600 دستگاه و مجتمع مسكوني وليعصر(عج) (هركدام شامل95 نفر) تكميل شد. پرسشنامه ها به روش ازمون رتبه بندي فريدمن مورد سنجش قرار گرفت و درجه اهميت راهكار ها مشخص و نظرات اين سه دسته با يكديگر مقايسه شد. نتايج مقايسه نشان ميدهد كه آن دسته از راهكارها كه براي مردم از درجه اهميت بيشتري برخودار بودند ولي متخصصان به همان اندازه آن را مورد توجه قرار ندادند عبارتند از :- دستيابي به اشراف و محرميت از طريق چيدمان و سازماندهي فرم و اجزا(عموم)- دستيابي به اشراف و محرميت از طريق وجود قابليت هاي كالبدي و عملكردي براي استفاده هاي جمعي گوناگون با حيطه هاي فضايي و زمان مشخص- دلبستگي و تعلق به مكان (هويت) از طريق تعريف فضاي خصوصي فردي براي تقويت مالكيت و تعلق. آن دسته از راهكارها كه مورد توجه متخصصان بودند ولي عموم كمتر مورد توجه قرار دادند عبارتند از : افزايش تعامل و مشاركت در فضاهاي عمومي از طريق افزايش امكانات و تسهيلات رفاهي- دستيابي به آسايش از طريق استفاده از مصالح يا كيفيت اقليمي بومي ناحيه -انعطاف پذيري و تنوع عملكردي از طريق طراحي فضاهاي متنوع براي اقشار گوناگون و افزايش دسترسي افراد ناحيه. آن دسته از راهكار هايي كه مورد توجه بيشتر هر دو گروه بودند عبارتند از : -روشنايي مجموعه در شب-سهولت دسترسي از طريق دسترسي كوتاه و مناسب به فضا هاي تجاري و اموزشي و خدماتي شهر-سهولت دسترسي از طريق دسترسي به شريان هاي اصلي شهر و حمل و نقل عمومي- فضا هاي خوش منظر از طريق افزايش تعداد درختان و گياهان -انعطاف پذيري و تنوع عملكردي از طريق طراحي فضا هاي متنوع براي اقشار گوناگون و افزايش دسترسي افراد ناحيه. نتايج بيانگر آن است كه راهكارهاي از جنس اشراف و محرميت و تعلق مكان مورد توجه پرسشنامه هاي عمومي بوده و همه از جنس تامين خلوت هستند و راهكارهاي مرتبط با تعاملات اجتماعي و تسهيلات عمومي و آسايش به عنوان راهكارها متخصص يافت شده است، در واقع مردم و متخصصين به يك سو حركت كردند ولي مردم تعاملات را از طريق حس خلوت درك ميكنند.

1402/11/14

Designing a sustainable neighborhood unit with an emphasis on open and semi-open spaces and its effect on residents' social interactions

10/6/2024 12:00:00 AM

The housing social dimension is considered a measure of the growth of any society. One of the factors of the social dimension is the amount and type of social interactions among the residents of that society. However, in new constructions, less attention is paid to the social dimension. By studying in this area, the importance of allocating suitable space for the interaction of the residents of the complex, especially the open and semi-open space, is determined. The purpose of this research is to extract and identify criteria for open and semi-open space in the neighborhood unit that are effective on social interactions. In the literature review step, using the descriptive-analytical method, frequently repeated criteria with high impact capacity were identified, which considered the semi-open space and social interactions. Then, using the method of logical independence and comparative comparison, the criteria that are separate in the interactions were identified. or there is a semi-open space, their commonalities were examined and identified as new criteria, and the frequency of all criteria was obtained through content analysis. Then, using the entropy technique, the weight of all criteria was obtained based on the frequency of the literature on the subject. Priority criteria based on Shannon's entropy are, respectively, access to collective spaces - definition of bodies and identity of walls - space for stopping and thinking and gathering - hierarchy between elements and spaces - ease of access. The criterion of provision of space territory is related to the newly identified criteria, which is one of the ten components with higher weight. Next, based on thematic literature, design solutions related to each of these criteria and their frequency were extracted. Those whose frequency was higher than the average were selected and became the basis of the questionnaire. The questionnaire was completed with the target population (a total of 288 people), active experts in this field and ordinary people in two sites of the 600-unit residential complex and Valiasr residential complex. Questionnaires were measured by Friedman's ranking test, and the degree of importance of solutions was determined, and the opinions of these three categories were compared with each other. The results of the comparison show that those solutions that were more important to the people, but the experts did not pay as much attention to it, are: Achieving aristocracy and privacy through the arrangement and organization of form and components-Achieving aristocracy and privacy through the existence of physical and functional capabilities for various collective uses with specific spatial and time areas - attachment and belonging to a place) through the definition of individual private space to strengthen ownership and belonging. Those solutions that were noticed by experts but less noticed by the general public are: increasing interaction and participation in public spaces through increasing facilities and welfare facilities - achieving comfort through the use of local materials or climatic quality of the area - flexibility and functional diversity through the design of diverse spaces for different strata and increasing the accessibility of people in the area. The solutions that were most interested in both groups are: lighting of the complex at night - ease of access through short and convenient access to commercial, educational and service areas of the city - ease of access through access to the main arteries of the city and public transportation - scenic spaces through increasing the number of trees and plants - flexibility and functional diversity through the design of diverse spaces for different strata and increasing the access of people in the area. The results show that the solutions of nobility, privacy, and belonging to the place are the attention of public questionnaires, and all of them are of providing privacy and the solutions related to social interactions and public facilities and comfort were found as expert solutions. In fact, people and experts moved to one side, but people understand interactions through a sense of solitude.

فضاي باز و نيمه باز , واحد همسايگي , تعاملات اجتماعي , طراحي مسكن

Open and semi-open space , neighborhood unit , social interactions , residential designing

parsa moosavinia

Neda Sahragard Monfared