31645

شهرهاي پسا ابررويداد: تأثير پياده‌روي أربعين روى مورفولوژي شهري نجف، عراق

دكتري تخصصي (PhD)

شهرسازي- طراحي شهري

1398

1403/7/7

مهران على الحسابي/ رضا خير الدين

/

دانشكده مهندسي معماري و شهرسازي

اين پايان‌نامه به بررسي تحولات مورفولوژيك شهرهاي مقدس پس از رويدادهاي مذهبي بزرگ، با تمركز بر شهر نجف پس از جنگ عراق در سال 2003 مي‌پردازد. رويداد اربعين، يكي از بزرگترين رويدادهاي مذهبي جهان، نقش مهمي در شكل‌گيري مورفولوژي شهري نجف ايفا مي‌كند، زيرا اين شهر به‌عنوان نقطه آغاز و پايان اين زيارت عمل مي‌كند. "زوار" محلي اغلب در همان روز به شهر وارد و خارج مي‌شوند، در حالي كه "زوار" بين‌المللي چندين روز در شهر اقامت دارند و اين امر منجر به ساخت هتل‌هاي نزديك حرم امام علي (ع) و مهمانسراها ("موكب‌ها") در مناطق داخلي و خارجي شهر مي‌شود. انگيزه‌هاي ميزبانان اين رويداد، شامل سرمايه‌گذاران و صاحبان "موكب‌ها"، به شدت اين تحولات را تحت تأثير قرار مي‌دهد. اين پژوهش هدف دارد تأثير رويداد اربعين بر تغييرات كاربري زمين و تحولات مورفولوژيك حاصل در نجف را درك كند. به طور خاص، چگونگي تأثير انگيزه‌هاي ميزبانان رويداد بر اين تحولات، ويژگي‌هاي تغييرات مورفولوژيك شهري ناشي از اين رويداد و تأثيرات جانبي اين تغييرات بر جامعه محلي را مورد بررسي قرار مي‌دهد. با تحليل ويژگي‌هاي مسير اين رويداد—از مركز شهر تا مناطق حومه—و تمركز بر ميراث شهري رويداد اربعين، اين پژوهش درك جامعي از اين فرآيندها ارائه مي‌دهد. اين پايان‌نامه از روش مطالعه اكتشافي براي شناسايي متغيرهاي مؤثر بر تحولات مورفولوژيك نجف، از طريق بررسي منابع علمي استفاده كرده است. با استفاده از روش‌هاي تركيبي، پژوهش تحليل‌هاي كمي از طريق نقشه‌ها و سيستم‌هاي اطلاعات جغرافيايي براي بررسي ميراث شهري و تحليل‌هاي كيفي از مصاحبه‌ها، مشاهدات، اسناد متني و رصد شبكه‌هاي اجتماعي براي بررسي ابعاد اجتماعي، فرهنگي و مذهبي را دربرمي‌گيرد. روش دلفي براي اعتبارسنجي و بازبيني متغيرهاي مرتبط با تأثير رويداد اربعين بر مورفولوژي نجف به كار گرفته شده است. نتايج نشان مي‌دهند كه رويداد اربعين منجر به تحولات مورفولوژيك قابل توجهي شده است كه توسط انگيزه‌هاي اقتصادي و ناملموس هدايت مي‌شوند. در مركز شهر، سرمايه‌گذاران با تبديل ساختمان‌هاي مسكوني به هتل‌ها به دليل انگيزه‌هاي اقتصادي، بافت شهري را بازسازي مي‌كنند. در حومه، صاحبان "موكب‌ها" زمين خريداري كرده و مهمانسراهاي رايگان مي‌سازند كه از انگيزه‌هاي مذهبي نظير شفاعت، رحمت و افتخار به ميراث قبيله‌اي نشأت مي‌گيرد. اين مطالعه همچنين به ابعاد سياسي، نظير تقويت جايگاه نجف به‌عنوان قطب مذهبي، و جنبه‌هاي اجتماعي مانند تقويت اتحاد و نمايش فرهنگ مهمان‌نوازي منطقه اشاره مي‌كند. اين پژوهش نشان مي‌دهد كه اثرات جانبي ناملموس—مانند تقويت ابعاد مذهبي، اجتماعي، فرهنگي و رسانه‌اي—تأثيرات مثبتي بر جامعه محلي دارند، در حالي كه اثرات جانبي ملموس، مانند تغييرات شهري و اقتصادي، اغلب پيامدهاي منفي دارند. اين پايان‌نامه استدلال مي‌كند كه برنامه‌ريزي شهري براي شهرهايي كه ميزبان رويدادهاي بزرگ هستند، بايد به انگيزه‌هاي اساسي هدايت‌كننده تحولات مورفولوژيك توجه كند. هم‌سويي مورفولوژي شهري با ارزش‌هاي مذهبي، اجتماعي و سياسي شهر مي‌تواند به نتايج پايدارتري منجر شود. اين مطالعه همچنين پيشنهاد مي‌كند كه انگيزه‌هاي مذهبي و معنوي براي جلوگيري از تحولات مادي كه باعث اختلال در بافت شهري مي‌شوند، هدايت شوند، نيت‌هاي خالص ميان برگزاركنندگان "موكب" تقويت شوند و به مسائل عملي مانند ازدحام از طريق بهبود زيرساخت‌ها نظير سيستم مترو بين نجف و كربلا و امكانات پاركينگ كافي پرداخته شود. علاوه بر اين، مي‌توان از تقويت افتخار قبيله‌اي و فرهنگ مهمان‌نوازي براي ايجاد ميراث شهري مثبت بهره برد. اين پژوهش به بدنه محدود مطالعات موجود در مورد تأثير رويدادهاي مذهبي بزرگ بر مورفولوژي شهري، به ويژه در زمينه رويداد اربعين، كمك مي‌كند. اين تحقيق تأكيد مي‌كند كه رقابت سريع ميان صاحبان "موكب"، كه با عوامل مذهبي، اجتماعي-فرهنگي و سياسي هدايت مي‌شود، عامل اصلي تحولات ملموس و ناملموس است. يافته‌هاي به‌دست‌آمده مي‌توانند به پژوهشگران، برنامه‌ريزان شهري، برگزاركنندگان رويدادها و مقامات عمومي در مديريت شهرهاي ميزبان رويداد و كاهش اثرات منفي كمك كنند.

1403/09/14

The Impact of the Arbaeen Walk on the Urban Morphology of Najaf, Iraq

9/28/2025 12:00:00 AM

This dissertation explores the morphological transformations of sacred cities following religious mega-events, with a focus on Najaf after the 2003 Iraq War. The Arbaeen event, one of the largest religious mega-events globally, plays a critical role in shaping Najaf’s urban morphology, as the city serves as both a starting and ending point for this pilgrimage. Local "Zuwar" often arrive and depart on the same day, while international "Zuwar" stay for several days, driving the construction of hotels near the shrine of Imam Ali and guesthouses ("Mokebs") in both inner and outer city areas. The motivations of event hosts, including investors and "Mokeb" owners, heavily influence these transformations. This study aims to understand the impact of the Arbaeen event on land use changes and the resulting morphological transformations in Najaf. Specifically, it investigates how the motivations of event hosts affect these transformations, explores the characteristics of urban morphological changes resulting from the event, and examines the side effects these changes have on the local community. By analyzing features along the event's route—from the city center to suburban areas—and focusing on the urban legacy of the Arbaeen event, the study provides a comprehensive understanding of these processes. The dissertation employs an exploratory study methodology to identify variables driving morphological changes in Najaf, extracted through a literature review. Using a mixed-methods approach, the research integrates quantitative analysis through maps and geographic information systems to study urban legacies, alongside qualitative analysis of interviews, observations, textual documents, and social media monitoring to examine social, cultural, and religious dimensions. The Delphi method was used to validate and refine variables related to the Arbaeen event’s impact on Najaf’s morphology. Findings reveal that the Arbaeen event has led to significant morphological changes driven by economic and intangible motivations. In the city center, investors reshape the urban fabric by converting residential buildings into hotels due to economic incentives. In the suburbs, "Mokeb" owners purchase land and construct free guesthouses, motivated by religious aspirations for intercession, mercy, and pride in tribal heritage. The study also highlights political dimensions, such as the strengthening of Najaf’s position as a religious hub, and social aspects like fostering unity and showcasing the region’s hospitality culture. The research identifies that intangible side effects—such as enhanced religious, social, cultural, and media dimensions—positively impact the local community, while tangible side effects, like urban and economic changes, often have negative consequences. The dissertation argues that urban planning for cities hosting mega-events must address the underlying motivations driving morphological transformations. Aligning urban morphology with the city’s religious, social, and political values can result in more sustainable outcomes. The study further recommends channeling religious and spiritual motives to prevent material-driven transformations that distort the urban fabric, fostering sincere intentions among "Mokeb" organizers, and addressing practical issues like congestion through infrastructure improvements, such as a metro system between Najaf and Karbala and adequate parking facilities. Additionally, enhancing tribal pride and hospitality culture can be leveraged to create positive urban legacies. This research contributes to the limited body of literature on the effects of religious mega-events on urban morphology, particularly in the context of the Arbaeen event. It underscores that the rapid competition among "Mokeb" owners, fueled by religious, socio-cultural, and political factors, is the main driver behind tangible and intangible transformations. The insights gained may assist researchers, urban planners, festival organizers, and public authorities in managing event cities more effectively and mitigating negative impacts.

اربعين , نجف , مورفولوژي شهري , ابررويدادها , انگيزه , صاحبان "موكب" , ملموس و ناملموس

arbaeen , Najaf , urban morphology , Mega-Events , motivation , "Mokeb" Owners , Tangible and Intangible

Ahmad Almoosavi

Dr. Allalhesab