31743

شناسايي عوامل مؤثر بر قدرت اعضاي زنجيرۀ تأمين (مطالعۀ موردي: شركت ايران‌خودرو)

كارشناسي ارشد

لجستيك و زنجيره تامين

1400

1403/06/28

دكتر سعيد يعقوبي

ندارم

صنايع

زنجيرۀ تأمين از دو يا چند سازمان تشكيل مي‌شود كه از طريق جريان‌هاي مواد، قطعات، محصول نهايي يا خدماتي چون توزيع، انبارش، عمده‌فروشي و خرده‌فروشي با يكديگر ارتباط پيدا مي‌كند. باتوجه‌به اينكه هريك از اعضا در زنجيرۀ تأمين به دنبال كسب توانايي بالاتر در تسلط بيشتر بر بازار هدف و تعيين سياست‌هاي كلي زنجيره است، يكي از مفاهيم مهمي كه در روابط بين اعضاي زنجيرۀ تأمين در نظر گرفته مي‌شود، مفهوم قدرت است. قدرت عنصري مركزي در روابط زنجيرۀ تأمين است. مفهوم قدرت اغلب به‌عنوان توانايي يك طرف براي اعمال اراده خود بر طرف ديگر تعريف مي‌شود. در روابط زنجيرۀ تأمين، ممكن است اين اصطلاح براي ادعاي يك طرف براي كسب سهم بيشتري از ارزش موجود در مبادله بين دو شركت استفاده شود. اگر شركتي به‌عنوان يكي از اعضاي زنجيرۀ تأمين در حوزه¬اي مشخص، منابع مورد نياز شركت ديگر در همان چرخه را كنترل كند، مي‌توان گفت اين عضو از زنجيرۀ تأمين داراي قدرت است و ديگر اعضاي زنجيره دنباله‌رو وي خواهند بود. نقش زنجيرۀ تأمين در دستيابي به رقابت¬پذيري در صنايع مختلف، ازجمله صنعت خودرو، در سال‌هاي اخير توجه بسياري از پژوهشگران قرار گرفته است و صنعت خودرو يكي از صنايع تعيين‌كننده در شاخص‌هاي توسعه‌يافتگي كشورها محسوب مي‌شود. ازاين‌رو، بررسي عوامل تعيين¬كننده در ميزان قدرت زنجيرۀ تأمين خودرو و شركت¬هاي موجود در اين زنجيره بسيار ضروري است. هدف پژوهش حاضر بررسي و شناسايي عوامل مؤثر بر قدرت زنجيرۀ تأمين خودرو و قدرت اعضاي زنجيرۀ تأمين در صنعت خودرو است.در فاز اول اين پژوهش، با استفاده از روش ديمتل، قدرت اعضاي زنجيرۀ تأمين بر يكديگر را نشان داديم. شركت اصلي ايران‌خودرو داراي بيشترين مقدار D است، پس تأثيرگذارترين عامل به حساب مي‌آيد. تأمين‌كنندگان كوچك نيز بيشترين مقدار R را دارند، پس تأثيرپذيرترين عامل‌اند. همچنين، شركت اصلي ايران‌خودرو داراي بيشترين مقدار D+R است، پس بيشترين ارتباط با ديگر عوامل سيستم را دارد. در فاز دوم اين پژوهش، با استفاده از روش كوواريانس محور در معادلات ساختاري با استفاده از نرم‌افزار اسمارت پي ال اس مشاهده شد و عوامل مؤثر بر قدرت هر متغير به تفكيك بيان شدند

1403/09/24

Identifying Factors Affecting the Power of Supply Chain Members (case study : Iran khodro Company)

9/18/2025 12:00:00 AM

A supply chain consists of two or more organizations that are interconnected through the flows of materials, parts, final products, or services such as distribution, warehousing, wholesale, and retail. Given that each member of the supply chain aims to enhance its ability to dominate the target market and influence the overall policies of the chain, one of the key concepts in supply chain relationships is the concept of power. Power is a central element in supply chain relationships. It is often defined as the ability of one party to impose its will on another. In supply chain relationships, this term can be used to describe one party’s attempt to claim a larger share of the value generated in the exchange between two companies. If a company, as a member of the supply chain, controls the necessary resources for another company within the same chain, it can be said that this member holds power, and the other members will follow its lead. The role of the supply chain in achieving competitiveness in various industries, including the automotive industry, has garnered significant attention from researchers in recent years, with the automotive industry being considered one of the key industries in the development indices of countries. Therefore, it is essential to examine the determining factors of power within the automotive supply chain and its member companies. The objective of this research is to explore and identify the factors affecting the power of the automotive supply chain and its members in the automotive industry. In the first phase of this study, using the DEMATEL method, we demonstrated the power relationships among the supply chain members. Iran Khodro, as the main company, has the highest D value, making it the most influential factor. Smaller suppliers hold the highest R value, indicating they are the most influenced factors. Moreover, Iran Khodro, the main company, has the highest D+R value, meaning it has the most interactions with other system factors. In the second phase of this research, using covariance-based methods in structural equations through Smart PLS software, the factors influencing the power of each variable were identified separately.

درت اعضا، زنجيرۀ تأمين، شركت ايران‌خودرو، معادلات ساختاري

member power, supply chain, Iran Khodro, confirmatory factor analysis

mina mohammadi tajrishi

dr saeed yaghoubi