31844

بازطراحي سايت‌هاي پساصنعتي با كاهش ريسك‌پذيري انتشار آلايندگي با رويكرد گياه‌پالايي (نمونه موردي: كارخانه سيمان فارس)

كارشناسي ارشد

مهندسي معماري منظر

1400

1403/07/14

دكتر محسن فيضي - دكتر مهشيد قربانيان

-

معماري و شهرسازي

گسترش شهرها و تغيير روند توسعه از عصر صنعتي، منجر به ايجاد فضاهاي متروك و فاقد كاربري شده است. اين فضاها كه به‌عنوان بقاياي عصر صنعت شناخته مي‌شوند، نه‌تنها جنبه‌هاي ظاهري منظر شهري را تحت تأثير قرار مي‌دهند، بلكه مي‌توانند به‌طور مستقيم بر سلامت جسمي و روحي ساكنان تأثير منفي بگذارند. اين پروژه به طراحي مجدد سايت كارخانه سيمان فارس واقع در شيراز مي‌پردازد. با انتقال اين كارخانه به خارج از شهر و خاموشي كوره‌ها تا سال 1404، اين مكان به‌زودي به فضايي بلااستفاده تبديل خواهد شد. لذا هدف اين پژوهش بهبود كيفيت زيستي ساكنان، ايجاد فضايي مفيد و كاربردي براي ساكنان محله، به همراه حفظ تاريخچه و ميراث صنعتي آن است. استفاده از تكنيك‌هاي گياه‌پالايي به‌عنوان يك رويكرد اميدبخش مي‌تواند به جذب و كاهش آلاينده‌ها و بهبود كيفيت خاك و آب كمك كند. اين پژوهش به دنبال طراحي فضاي سبز با استفاده از روش‌هاي گياه‌پالايي براي كاهش آلودگي خاك و هوا و ايجاد محيطي سالم و بدون آلودگي براي ساكنان است. برنامه‌ريزي در اين پروژه به بررسي مشكلات فضا و نيازهاي ساكنين يك منطقه صنعتي پرداخته و. براي جمع‌آوري داده‌ها، از روش‌هاي مختلفي ازجمله توزيع پرسشنامه، بازديد ميداني و گفت‌وگو با كاركنان كارخانه استفاده شد. در راستاي تحليل شرايط اقليمي و جهت وزش باد، از نرم‌افزار انوي مت بهره گرفته شده است. با توجه به اينكه منطقه با چالش‌هاي زيست‌محيطي، به‌ويژه آلودگي خاك، مواجه است، رويكردي تركيبي با تمركز بر اكولوژي، پايداري و ميراث صنعتي تدوين شده است. با استفاده از تطابق خروجي‌هاي سرعت باد، راهكارهاي مؤثري براي بهبود مناطق بادخيز و نزديك به بناهاي كارخانه ارائه‌شده است. اين راهكارها شامل استفاده از ديواره‌هاي سبز و پايين آوردن زمين به‌منظور كاهش قدرت و سرعت وزش باد مي‌باشد. همچنين تلاش شده است در اين مناطق كه به‌عنوان نقاط پرخطر در انتشار آلايندگي و گردوغبار شناخته مي‌شوند، از گياهاني كه به گياه‌پالايي شناخته مي‌شوند، استفاده گردد. برخي از بناها نيز در راستاي رويكرد پايداري و حفظ هويت تاريخي، با توجه به نتايج پرسشنامه، تغيير كاربري داده‌ و امكانات تفريحي، ورزشي و فرهنگي را به‌منظور بهبود كيفيت زندگي ساكنان در خود جاي داده‌اند.

1403/10/17

The redesign of post-industrial websites with a focus on reducing the risk of pollution emissions through phytoremediation (Case study: Fars Cement Factory)

10/5/2025 12:00:00 AM

The expansion of cities and the shift in development trends from the industrial era have led to the creation of abandoned and underutilized spaces, which has become a serious issue in urban management and spatial planning. These areas, known as remnants of the industrial age, not only impact the visual aspects of urban landscapes but can also negatively affect the physical and mental health of residents. This project focuses on the redesign of the Fars Cement Factory site located in District 4 of Shiraz. With the relocation of this factory outside the city and the shutdown of its kilns by 2025, this site will soon become redundant. Therefore, the aim of this research is to improve the quality of life for residents, create a useful and functional space for the neighborhood, while preserving its historical and industrial heritage. Utilizing phytoremediation techniques as a promising approach can help in contaminant absorption and reduction, and improve soil and water quality. This research seeks to design green spaces using phytoremediation methods to reduce soil and air pollution and create a healthy, pollution-free environment for residents. The planning for this project addresses the issues of space and the needs of residents in an industrial area. Various methods, including distributing questionnaires, field visits, and discussions with factory employees, were used to gather data. For analyzing climatic conditions and wind directions, Envi-met software was utilized. Given that the area faces environmental challenges, particularly soil pollution, a combined approach focusing on ecology, sustainability, and industrial heritage has been developed. By aligning wind speed outputs, effective solutions have been proposed for improving windy areas near the factory buildings. These solutions include the use of green walls and lowering the land to reduce wind strength and speed. Additionally, efforts have been made to use phytoremediation plants in areas recognized as high-risk zones for pollution and dust emission. Some buildings have also been repurposed based on sustainability and the preservation of historical identity, incorporating recreational, sports, and cultural facilities to enhance the quality of life for residents, based on questionnaire results

منظر پساصنعتي , احيا , رويكردهاي طراحي , آلودگي هاي صنعتي , راه كارهاي رفع آلودگي , گياه پالايي

Post-industrial landscape , revitalization , design approaches , industrial pollution , , pollution mitigation strategies , phytoremediation

ghazal alipour

dr. mohsen faizi - dr. mahshid ghorbanian