31851

امكان‌سنجي استفاده از انرژي‌هاي تجديد پذير در توسعه پايدار مناطق كلان‌شهري (نمونه مطالعاتي: منطقه كلان‌شهري تهران)

كارشناسي ارشد

مهندسي شهرسازي

1403

1403/7/14

سركار خانم دكتر سمانه جليلي صدرآباد

جناب آقاي دكتر ابوالفضل احمدي

معماري و شهرسازي

در دنياي امروز كلان‌شهرها به‌عنوان مراكز اصلي اقتصادي و اجتماعي، با چالش‌هاي متعددي ازجمله آلودگي هوا، تغييرات اقليمي و وابستگي به منابع انرژي فسيلي مواجه هستند. چالش‌ها نه‌تنها بر كيفيت زندگي شهروندان تاثير مي‌گذارد، بلكه به پايداري محيط‌زيست نيز آسيب مي‌رساند. در اين راستا استفاده از انرژي‌هاي تجديد پذير به‌عنوان راهكار پايدار و موثر براي كاهش اثرات منفي اين معضلات و دستيابي به توسعه پايدار در مناطق كلان‌شهري بيان‌شده است. در اين بين منطقه كلانشهري تهران با معضلات زيت‌محيطي، تامين انرژي و آلودگي هوا رو به رو است. بنابراين توجه به استفاده از انرژي‌هاي تجديدپذير به‌خصوص باتئجه به پتانسيل‌هاي كلانشهر تهران بسيار مهم است. هدف اين پژوهش بررسي امكان‌سنجي با توجه به پتانسيل‌هاي موجود استفاده از انرژي‌هاي تجديد پذير در توسعه پايدار منطقه كلان‌شهري تهران است. روش اين پژوهش تحليلي_توصيفي بوده و براي جمع‌آوري داده‌ها از روش كتابخانه‌اي، اسناد فرادست، پرسشنامه، نقشه‌ها (GIS) و براي تجزيه‌وتحليل داده‌ها از روش تحليل محتواي كيفي، تحليل محتواي مقوله‌اي، پرسشنامه‌ خبرگان، روش سلسله‌مراتبي (AHP) براي وزن دهي معيارها و روش تاپسيس براي رتبه‌بندي انرژي‌هاي تجديد پذير و از مدل‌سازي انرژي با استفاده از نرم‌افزار (HOMER) استفاده‌شده است. باتوجه به يافته‌هاي پژوهش با استفاده از تحليل‌هاي امكان‌سنجي با استفاده از نقشه‌هاي (GIS)، انرژي‌هاي بادي و خورشيدي باتوجه به پتانسيل‌هاي منطقه كلانشهري تهران بيان شد. همچنين به‌منظور تحليل دقيق‌تر موضوع با استفاده از پرسشنامه خبرگان به‌منظور بيان بهترين انرژي تجديدپذير با استفاده از روش (AHP) و تاپسيس به رتبه‌بندي انرژي‌هاي تجديدپذير، به ترتيب خورشيدي و انرژي بادي باتوجه به پتانسيل‌هاي منطقه كلانشهري تهران انتخاب شدند. بنابراين با استفاده از مدلسازي انرژي با استفاده از (Hommer) باتوجه به شاخص‌هاي استفاده از انرژي‌هاي تجديدپذير و ميزان مصرف و توليد انرژي به امكان‌سنجي استفاده از انرژي‌هاي تجديدپذير پرداخته شد كه باتوجه به يافته‌هاي مدلسازي انرژي‌هاي تجديدپذير، چهار آلترناتيو بيان شده كه از اين بين آلترناتيو چهارم كه سيستم شبكه‌اي از انرژي‌هاي تجديدپذير و ديزل را بيان مي‌كرد انتخاب شد. يافته‌هاي پژوهش بيان مي‌كند كه كلانشهر تهران باتوجه به پتانسيل‌هاي انرژي‌هاي تجديدپذير جايگاه بسيار خوبي دارد و استفاده از اين انرژي‌ها مي‌تواند در بخش‌هاي مختلف صرفه‌جويي انرژي، كاهش آلاينده‌ها، كاهش گرم شدن زمين، رشد اقتصادي، ايجاد اشتغال و غيره موثر باشد. بنابراين استفاده از انرژي‌هاي تجديدپذير در منطقه كلانشهري تهران مي‌تواند باعث ارتقاء توسعه پايدار شود و همچنين اهداف توسعه پايدار را محقق كند.

1403/10/15

Feasibility Study of Utilizing Renewable Energy in Sustainable Development of Metropolitan Area (Case Study: Metropolitan Area of Tehran)

10/6/2025 12:00:00 AM

In today's world, megacities face numerous challenges, including air pollution, climate change, and dependence on fossil fuel resources, as they serve as primary economic and social centers. These challenges not only impact the quality of life for citizens but also harm environmental sustainability. In this context, the use of renewable energy has been proposed as a sustainable and effective solution to mitigate the negative effects of these issues and achieve sustainable development in urban areas. The metropolitan area of Tehran, in particular, is confronted with environmental challenges, energy supply issues, and air pollution. Therefore, focusing on the use of renewable energy, especially considering the potentials of Tehran as a megacity, is crucial. The aim of this research is to assess the feasibility of utilizing renewable energy resources for sustainable development in the metropolitan area of Tehran based on existing potentials. This study employs an analytical-descriptive method, utilizing library research, document analysis, questionnaires, maps (GIS), and qualitative content analysis. For data analysis, the study applies content analysis, expert questionnaires, the Analytical Hierarchy Process (AHP) for weighting criteria, and the Technique for Order of Preference by Similarity to Ideal Solution (TOPSIS) for ranking renewable energies. Energy modeling is conducted using the HOMER software. According to the research findings, wind and solar energies were highlighted based on the potential of the metropolitan area of Tehran through feasibility analyses using GIS maps. Additionally, to conduct a more precise analysis, expert questionnaires were used to identify the best renewable energy sources, with solar and wind energy being ranked based on the AHP and TOPSIS methods, respectively, considering the potentials of Tehran. Thus, energy modeling using HOMER was employed to assess the feasibility of renewable energy utilization based on renewable energy usage indicators and energy consumption and production levels. The energy modeling revealed four alternatives, among which the fourth alternative, representing a hybrid system of renewable energies and diesel, was selected. The findings indicate that Tehran, given its renewable energy potentials, holds a very promising position, and the utilization of these energies can lead to energy savings, pollutant reduction, global warming mitigation, economic growth, job creation, and more. Therefore, the adoption of renewable energy in the metropolitan area of Tehran can enhance sustainable development and help achieve sustainable development goals.

انرژي‌هاي تجديد پذير , توسعه پايدار , مناطق كلان‌شهري , منطقه كلان‌شهري تهران

Renewable Energy , Sustainable Development , Metropolitan Areas , Metropolitan Area of Tehran

Maryam Torkaman

Samaneh Jalilisadrabad